Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Primus

ſequentibus. tunc iſtud oportet. Cōſtituē veroidem ē diffinire. ſeu per diffinitōem ītelligere. Dicit̉ autē pocius cōſtituere qͣꝫ inſtituere. qꝛinſtitutio grāmaticalis non ſufficit nomini etꝟrbo ad hoc ſint partes cōſtitutiue enūtiationis. Nomen enī apud grāmaticum ſignificatſubſtantiā cum qualitate. ſubſtātiam taquamid cui nomen imponitur. et qualitatē a eſt nominis inpoſitio. et hoc non facit niſi notā de recuiꝰ eſt nomē. nec hoc aliquid de ipſo enūtiatur. nomē vero in propoſito cōſiderat̉ īqͣꝫtūde ipſo poteſt aliquid enūciari. ſcilicet verbum Ad obiecta in oppoſitumAd pͥmū patet ſolutio ex dictis in declaratōibꝰQuia licet nomē et verbū ſunt a grāmatico adſignificādū inſtituta. tamē ſūt cōſtituta logica cōſtitutione quā efficiuntur partes enūtiatioīs. Unde aliter grāmaticꝰ cōſiderat eaaliter logicus. grāmaticus enī quo ad īpoſitōꝫad ſignificādum tm̄ et vt ſūt partes orationiscōgrue vel in cōgrne. logicus vero inquātū ſūtpartes orationis enūciatiue ī qua eſt verū velfalſum. Et hoc modo iterū poſſunt tripliciterconſiderari. vno modo vt ſignificāt ſimplicesconceptus. et ſūt dicibilia inconplexa ordinabilia in genere. ſic de ipſis determinat̉ ī libropredicamētorū. Secundo cōſiderātur vt ſuntelemēta ennnciatioīs hoc modo īpropoſitocōſiderātur. Tertio vt ſūt partes ſilogiſmi puta ſub ratione alicuiꝰ extremitatū vel medij etſic cōſiderantur in libro priorū. Et hoc patetſolutio etiā ad ſeūdum excepta cōfirmatiōe adquā dicitur in hoc libro determinatur tantūprincipaliter de hijs cadūt ſub ſecunda operatione intellectꝰ poteſt tamē de alijs determinari minꝰ principaliter inquātū ad principalequod intentū ē reducūtur quomō nomē verbum reducūtur ad enūtiationē ſicud partes ītegrales ad ſuū totū Ad tertiū dicēdūmvox ꝓprie pertinet ad logicū. niſi inquātūeſt inſtrumentū rep̄ſentandi cōceptū intellectꝰet hoc ipſa non cōcurrit ꝓxime ad conſtitutionē enunciatiōis. ſicut nomen verbum ſedremote. Et ergo nominatur in propoſitiōeprohemiali ſed in parte executiua dat areſtotiles modū quo efficitur ſignificatiua. Ad qͣrtum dictū eſt circa declaratōem ꝯclūſionis.Ad quītum vltimū dicendū ꝓpoſitio cathegorica ſatis expͥmitur affirmatōnem negatōnem. Sed ypotetica debet enūerari. qꝛypotetica habet neceſſitatē abſolutaꝫ. ſed neceſſitas eius dependet ex neceſſitate ſuaꝝ ꝑtiuꝫ. igit̉ iſte liber finaliter ordinet̉ ad demoſtra-

tōem ad quā requirit̉ ncc̄itas abſoluta id̓o hic ſit ſermo de ea nec ī libris noue logice determinatur de ſylogiſmis ypoteticis.vTunc ibi. Sūt ergo ea que ſunt in voce eaꝝ que ſunt in aīa paſſionū note.et ea que ſcribūtur eoꝝ que ſunt in voce queadmodū nec littere eede omnibus ſunt. ſic nec eede voces. quorūaūt hee primoꝝ note ſunt. eede omnibus paſſiōes anime ſunt. quoꝝ heeſimilitudīes res etiā eedem. de hisdem dictū eſt ī his que ſunt de anima.alterius enī eſt negocij. Eſt aūt quēadmodū in anima aliqͣtiens quidemintellectus ſine vero vl̓ falſo. aliqͦciēsautē iam neceſſe eſt alterū horū ineſſe. ſic etiā in voce circa ꝯpoſitōemdiuiſione eſt veritas vel falſitas. nomina ergo verba ꝯſimilia ſunt ſineꝯpoſitōne diuiſiōe intelletui vt hovel album quādo additur aliquidneqꝫ enī adhuc veꝝ vel falſum eſt. hꝰaūt ſignum eſt. hircoceruus enī ſignificat aliquid. ſed qd̓ nodum verumvel falſum eſt. ſi vl̓ eſſe vel addat̉. vl̓ ſimpliciter vel ẜm tempusIſta eſt ſecūda pars pͥncipalis iſtius capituliin qua ꝓſequitur ph̓s intentū ſuum. Et poteſtdiuidi in tres ꝑtes. In quarū prima īueſtigatvnū mēbrum ponēdum in diffinitione nomīset verbi qd̓ eſt vox ſignificatiua. In ſecūda parte inueſtigat ſecūdum mēbrum ponēdū in diffinitōne earundem. qd̓ eſt vox ſignificatiua adplacitū. Et in tercia parte tertiū qd̓ eſt vox ſimplex ſiue incōplexa. ſecūda ibi. Et quēadmodūtercia ibi. Eſt aūt quēadmodū in anima Quoad primū dicit ſic. Ea ſunt in voce .i. vocesſignificatiue que ſunt in voce ſicut pars ſubiectiua in toto vniu̓ſali ſunt note .i. ſigna earumpaſſionum .i. conceptuū qui ſunt in anima. Etea que ſcribūtur id ē ſcripta ſunt note ſeu ſignaeorum que ſunt in voce .i. vocū ſignificatiuaꝝIn quibꝰ verbis non vult amplius ph̓us niſi voces ſunt ſigna conceptuuꝫ. ſcripta ſignavocum.Tunc ibi. Et quēadmodumInueſtigat ſecundū mēbrum ponendū in diffinitōne nomīs et verbi. et facit duo. pͥmo hoc