Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Predicabilia Porphirii

Ircainiciū logice veteris artis Etpͥmo circa yſogogas porphirij quaſex greco in latinuꝫvictorinus oratorclariſſimus trāſtulit mouēda ſunt quedā dubia an̄qꝫ ad textumꝓcedatur Quoꝝ primū eſt de numero artium liberaliū Ad qd̓ dd̓m eſt ſūt ſepteꝫſcꝫ grāmatica. logica. rethorica ꝯplēt triuiūAritmetica mulica geometria aſtronomia. cōplent qͣdruuiū. Et ſolꝫ de nūero dariſufficiencia talis. Ois ars liberal̓ aut tractatde ſermone aut de qͣntitate. Si primū ē tripliciter qꝛ vel tractat de ẜmone congruo et incongruo. vl̓ vero falſo aut ornato inornato Si primū ſic eſt grāmatica. Si ſcd̓m ſic ēlogica. ſi terᵐ ſic ē rethorica Si de qͣꝫtitato ē dupl̓r vel de qͣꝫtitate diſcreta vl̓ cōtinua. ſipͥmū eſt dupliciter qꝛ ē de qͣꝫtitate diſcretain cōi incōtracte accepta vl̓ cōtracta alidrām accn̄talē phiſicā. pͥmo ē arit metica eſtde nūero ẜm ſe. ſcd̓o eſt muſica ē de nu̓o ſonoro ſiue ad ſonū cōtracto Si qͣꝫtitate cōtinuahoc ē eodē dupl̓r. vl̓ incōtracta cōtractaPrīo ē geometria. ſcd̓o ē aſtronomia Et ſolethic nūerꝰ in hijs ſūmari verſibꝰ Gralloꝗͥt̉. diavero refert. re v̓ba colorat. Mu canit arnuerat. geo pōderat. aſ colit aſtra. Quoꝝ verſuuꝫſentēcia ē. gramatica ē ſcīa recte loquēdi exiſtens propter origo fundamentū liberaliūarciū accipitqꝫ nomē a litteris. grāmata greci lr̄as vocant Scd̓o dya ꝟo refert. id ē dyaletica ē ſcīa docēs cōſtituere orōem verā ē ſigcōceptus ip̄ius dicētis. Et differta rethoricaqꝛ dyaletica ad diſſerendas res acutior. rethorica ad illa nititur docenda facundior. Illaad ſcolas nūqͣꝫ venit Iſta iugit̉ ꝓcedit ī fo. Mu canit .i. muſica ē pericia adulatōis ſono cantuqͣꝫ cōſiſtēs cꝰ inuētor fuit tubal de ſtirpe cayn vt d̓t moyſes. Greci ꝟo dicūt pictagoram huius artꝭ inueniſſe pͥmordia ex malleo ſonitu extēſione cordaꝝ Ar. numerat. id ēaritmetica ē diſciplina nu̓orū greci em̄ nūeꝫrithmon vocauerūt At hāc ſcriptores ſeculariū litteraꝝ inter diſciplinas mathematicaꝫ voluerūt qꝛ ip̄a nulla alia indiget. Muſica aūt geometria aſtronomia ſequunt̉ vt

ſint atꝫ ſb̓ſiſtēt hac indigēt Geo pōderat id eſtgeometria docet mēſurare Eſt em̄ diſciplinapͥᵐ ab egyptijs reꝑta. qꝛ inūdante nilo omībpoſſeſſionibus eius limo obductis iniciū terre diuidende per leucas mēſuras nomē artidedit. deīde lōgius acumīe ſapiētū ꝓductamaris celi aeris. ſpacia metiūt̉ ꝓuocati em̄ſtudioſi ceperūt poſt terre dimēſione celi ſpacia querere. quāto interuallo a terris a lūaſol ip̄e diſtaret vſqꝫ ad verticē celi qua ſeſura deſcenderēt ſicqꝫ interualla ip̄a celi ac orb̓ambitū nūerū ſtadioꝝ rōe ꝓbabili diſtinxerūt. qꝛ tn̄ ex terre dimenſione cepit hec diſciplina ab inicio. ab nomē ſūpſit geometria mēſura terre nūcupat̉ Terra em̄ grece ge.vocat̉ metra mēſura. Aſ colit aſtra .i. aſtronomia ē aſtroꝝ lex curſus ſideꝝ ac figurastudines ſtellaꝝ circa ſe circa terrā indagabilirōe ꝑcurrit Differt āt ab aſtrologia qꝛ ip̄a aſtronomia conuerſionē ortus celi obitus motꝰqꝫſideꝝ continet eis noīa imponit Aſtrologiaꝟo ꝑtim ē naturalis partim ſuꝑſticioſa. Naturalis em̄ eſt vt inqͥt alb̓tus ī libro de ortu ſcienciaꝝ capi. xij. ex v̓tute ſtellaꝝ ſatagit reddecās euētuū nat̉aliū. ꝯtingūt ī īferiorido vt diuerſaꝝ cōplexionū ſanitatꝭ egritudinis. tēpeſtatis ſerenitatis hmōi. Quedā vero ē qͣſi naturalis ſed ē vere naturalis ſꝫdax ſuꝑſtitioſa illa ſcꝫ ſtellaꝝ inſpectōemet ſitū ꝟ̓tutē putat diuinado inp̄dicere futura oſtēdit mores naſcentiū ex ꝯſtellatōnibꝰtꝑe natiuitatis eoꝝ ꝓmittit etiā p̄dicere eafutura ſūt circa hominis d̓pēdēcia ex libero arbitrio De aſtronomīa d̓t albertꝰ ē ꝟa ſciencia ex ꝓbabilibus ab hōibus nota. Aſtrologiaꝟo naturalis ſi ſit ꝟa ſcīa nota in dei cognitione vl̓ bonoꝝ ſpirituū. hōibus tamī īnoignota ē vl̓ valde modicū nota Cꝰ rōem eſſigͣtidē Quia nullus hoīm noſcit oīm diuerſa ſtellaꝝ ꝟtutis euētus naturalis. in elemētis elemētatis cōtētas nōͣ p̄t dicere ncc̄ario tūc ſiccitates futuras tūc aqͣꝝ habūdāciāet ſic p̄t dicere aliqͥd ꝓbādo ſꝫ aſſerēdo cōiecturas fallaces ex hijs aliqn̄ ꝯtigerūt nonaccidūt regulariter ꝓpter qd̓ vt inqͥt albertus.Aſtrologia iuditiaria fatua ē infatuatīa eo ſibi vacāt Suꝑſtitioſa illa ēſcīa ſꝫ ī ſe ēmēdaciū et deceptio. lꝫ aliqn̄ accidat vtensea veꝝ dicat eſt ex arte ſꝫ ſorte accidit ſic̄d̓t augꝰ. ſeptimo libro ſuaꝝ cōfeſſionū Et ꝓpter p̄dcā magnus albertus in libro de ortuꝓgreſſu ſcīaꝝ capi. pͥº. ponit in genere triplicēſciam di. Q ſcīaꝝ alia eſt diuina alia hūana

AA .i.