¶ Sex principia Gilberti porritani.

FIIIF FOemaē cōpoſitioni cōtingens ſimplici et inuariabili eſſentia:ꝯſiſtens CōIpoſitio em̄ forma non eſt. quoniā a naͣtura compoſitōis ſeiūgitur. Cōpoſitōetenim vnaqueqꝫ alteri adueniēs cōpoſitioni maiorem ſe coniūcta quodāmodo efficit. In forma enim hoc minime eſt. Nam in eo ꝙ corpus albumeſt non dicit̉ maius ⁊ minus ſeip̄o nōalbo: Neqꝫ ſi non album intelligat̉ deſtructio vel minoratio aliqua non facta eſt: ſed alteratio ſola ¶ Quoniā ātin alijs contingit fortaſſe idem ꝓferriadditum cōueniēter exiſtimo inuarſabili eſſentia conſiſtēs. In anima enimalteratio cōtrarietatis reperitur: ⁊ triſticie ⁊ gaudij. ¶ Sed quoniā vt aiūtquidā ſimplicitati nulli vero variationi ſubiectu eſt. vt ea que eſt mundi anima diſſocians hanc ab omnibus. Addidi ꝯpoſitioni contingēs. ¶ Erit itaqꝫ terminus forme dicta diffinitio neqꝫ enim ſuꝑfluum neqꝫ minus continere. ſi quis ſubtilit̓ inueſtigauerit reperietur: ¶ Habet aūt dubitatōem exp̄cedenti. vtrum nulla forma inuariabilis ſit. hoc āt videt̉ vt īpluribꝰ: Nāeadem oratio veri ⁊ falſi ſuſceptiua eſtet albedo claritatis ⁊ obſcuritatis. Eratio eius quod in re eſt ⁊ non eſt Snon eſt ita. Naꝫ nihil differt albedinedicere claram qͣꝫ ſubiectū clarum dicere ¶ Non eſt aut orato contrarioꝝ ſuſceptiua. vt ratio eius quod in re eſt etnon eſt. ſed ſunt note eaꝝ q̄ ſunt in anima paſſionū. de his aūt alibi dictū eſt¶ Aunc ibi: Forma eſt compoſitōi cōtingens. ⁊c̄.

Iſte eſt liber ſex pͥncipioꝝ. qui diuiditur in tres ꝑtes pͥncipales. In¶ ¶ ¶ Adentibꝰ ꝯgnitōeꝫ ſex pͥncipioꝝ Sepͥma determinat de qͥbuſdā antececūdo determinat de ſex pͥncipijs. Tercio determinat de qͥbuſdam ꝯſeq̄ntibus ꝯgnitōeꝫ eoꝝſecūda ibi. Actio eſt. tercia ibi. Dicit̉ aūt magis. Prima in duo ẜm ꝙ duo p̄mittit ad ꝯgnitōem ſex pͥncipioꝝ. Secūda ibi. ſubſtātiale. pͥmo facit hoc. ſecūdo mouet dubiū. ibi Eſtaūt. Primo iteꝝ ponit diffinitōꝫ forme. ſcd̓omembra diffinitōis declarat. ibi. Cōpoſitio vero non eſt. Quo ad pͥmū d̓t. ꝙ forma ſupple īcōmuni accepta eſt ꝯpoſitioni ꝯtingens .i. adueniens toti ꝯpoſito. Et eſt ꝯſiſtens in ſimplici ⁊ inuariabili eſſentia ¶ Tunc ibi.Compoſitio etenim. QHic declarat Gilbertꝰ mēbra p̄dicte diffinitōnis. Et diuidit̉ in tres partes. In pͥma ꝑte ꝓbat ꝙ forma eſt ſimplex. In ſecūda ꝙ ſit inuariabilis. In tercia ꝙ ſit ꝯpoſitioni ꝯtingensQuo ad pͥmū dicit. ꝙ forma nō eſt ꝯpoſitio ſiue ꝯpoſitum. qꝛ omne compoſitū adueniēs alteri facit ip̄um maius. ſed forma alteri adueniens non facit id cui aduenit maius. ergo nōeſt forma compoſitū. Minor patꝫ exēplariterqꝛ corpus album in eo ꝙ album nō eſt maiusſeipſo nō albo. id ē ꝓpter aduentū albedinis vl̓nigredinis corpus non d̓r maius ſeipſo nonalbo vel nō nigro. nec etiā reddit̉ minus ꝑ deſtructionē albedinis vel nigredinis. ſed d̓r eēalteratū ꝑ hoc ꝙ eſt albū vel n̄ albuꝫ factū. Albertus etiā exēplificat de forma ſubſtātiali. dicens. In eo ꝙ corpus ⁊ aīa cōiuncta ſunt homo non d̓r maius vel minus factus. ſed corpus per hoc d̓r ꝑfectū in forma ⁊ ſpē. Tūc ibiQuoniā aūt in alijs idem:Hic ꝓbat Gilbertꝰ aliā particulā diffinitōisſcꝫ ꝙ forma ſit eſſentia inuariabil̓ dicens Oꝯueniēter additum ē in diffinitōe inuariabili eſſentia ꝯſiſtens. qꝛ alias diffinitō poſſet cōuenire anime aīalis. que tn̄ excludit̉ ꝑ hoc qd̓d̓r inuariabili eſſentia cōſiſtens. exquo in ipſareꝑitur variatio ꝯtrarietatis. ſcꝫ gaudij ⁊ triſticie ¶ Tunc ibi.Sed quoniam. vt aiunt quidamHic excludit a diffinitōe forme aīam mundi.ꝑ aliaꝫ particulā dicēs Exquo quoddā ē ſimplex quod nulli variationi eſt ſubiectū. vt eaanima que eſt mūdi. ergo ꝯueniēter ad excludēdum illam a diffinitōe additū eſt ꝯpoſitōi cōtingens. talis em̄ ineſſe non ꝯponitur cū pͥmomobili cum ſolū ſit aſſiſtens. ⁊ non inherens.

M .1.