ex principia

parata qͣꝫ motiua q̄ tēpore vtitur dicens ꝙ qͥdem acutius ſpeculentur in vno tꝑe qͣꝫ in alioqꝛ malancolici in vere. fleumatici in eſtate ſanguinei in autūno colerici in hieme. et iſtud fitẜm inſtrumēti variationem .i. corporis quo inſtrumēto aīa vtitur in oꝑationibus. ſequiturenim aīa ꝯiuncta corporis ſui variationes ſiue complexiones. et ideo qui aride et gelide .i.qui ſicce et frigide ſunt complexionis ſicut ſtꝭmelancolici ſepe ſunt demētiores ſeipſis in autūno quibus vero ſanguis prīcipatur in vereEt ſimiliter eſt in alijs ẜm ſimilitudinem cōplexionis aīalium et tꝑis ¶ Erit ergo in tēpore quicqͥd temporū recipiens variationes alteratur ẜm tꝑis qualitates ſiue iſtud ſit in corporis cōplexione ſiue etiā ſit in oꝑationibusanime. Huiuſmodi vero ſunt q̄ dicta ſunt depaucis aūt et de nullis ꝯueniētius eſt ꝓferreCirca textum expoſitum ſunt dubia¶ Primum eſt. an̄ qn̄ nō ſuſcipiat magis etminus. Et videtur pͥmo ꝙ magis et minꝰ ſuſcipiat. qꝛ ẜm ipſum qn̄ dicimur variari in tēpore et trāſmutari. ſꝫ trāſmutatio eſt ẜm magis et minus ¶ Et confirmatur. qꝛ tempusdiſtare facit a principio. diſtare aūt a princicipio eſt ẜm magis ⁊ minꝰ. igit̉ tꝑs ſuſcipit magis et minus et ꝑ ꝯſequens quādo ¶ Secūdo ſic Tempus magis adiacet ei qd̓ eſt ī motuqͣꝫ ei qd̓ eſt in quiete ergo eſſe mobilis eſt magis eſſe qꝫ eſſe quietis. An̄s eſt philoſophi qīto phiſi coꝝ ¶ Solutio nō qꝛ qn̄ cauſat̉ vt dicit albertus ex adiacentia indiuiſibilis ſubſtātie tꝑis Indiuiſibile aūt non ſuſcipit magis ⁊minus Etiā quādo eſt effectus ꝓprius ipſiustēporis tāqͣꝫ cuiuſdam tn̄ſcendentis mēſure.meſura vero cū ſuo mēſurato ī īdiuiſibili ſtat ꝓportione qͣ reſpicit ſuum mēſuratū. igitur nodicitur ẜm magis et minus quādo ¶ Ad obiecta in oppoſitum ad pͥmū eſt dicendū ꝙ trāſmutatio nō ꝯuenit ꝑ ſe et pͥmo ipſi quādo. ſꝫſolū ꝑ accn̄s. qꝛ .ſ. tempus adiacet rei tēporali ẜm ꝙ ſub motu eſt quō etiam quādo telinquitur in re temporali. ¶ Ad ꝯfirmatōneꝫ reſpondet albertus ꝙ tēpus ꝑ motū eſt cauſa diſtantie a prīcipio conſtituente. et ideo nō ſequitur ꝙ tempus ꝑ ſe ſuſcipit magis er minAd ſcd̓m eſt dicendū ꝙ illa nō varianto munērōeꝫ menſure. ſꝫ illa adhuc manet ſaluaTertium dubium eſt an quando habeat contrariū ¶ Et videt̉ ꝙ ſic qꝛ tꝑs ẜꝫ ph̓ꝫquarto phiſicoꝝ eſt cauſa corruptionis in oībus in quibꝰ eſt. vbicūqꝫ vero ē cauſa corruptionis ẜm ꝙ corruptio eſt motus vel mutatio

eſt magis vel minus et contrariū. ergo qn̄ habet cōtrariū ¶ Scd̓o ſic. preteritō et futuritōẜm ꝙ huiuſmodi oppoſitionē habent grā ipſorum. ſꝫ quādo p̄teriti et qn̄ futuri ſunt circa eaergo habent oppoſitionem ¶ Solutio nō ſicut in textu ꝓbatum fuit. ¶ Ad obiecta in opſitum. ad primū eſt dicendū ꝙph̓s nō dicit tepus ſimpliciter eſſe cauſaꝫ corruptionis. ſꝫ magis eē caꝫ corruptōis qͣꝫ generatōis. hoc tn̄ nōconuenit ſibi ꝑ ſe. ſꝫ ꝑ aliud .ſ. ꝑ motum cuiuseſt menſura. motus enim iuxta p̄dicta facit diſtare rem a ſuo principio. et ſi ꝑ motum fiat generatio. hoc cōuenit ſibi in qͣꝫtum eſt inftrumētū generātis ¶ Ad ſcd̓m reſpōdet albertꝰ ꝙ preteritio et futuritio dicūt rōem circa eſſe tēporis ꝑ cōꝑationē ad motū cuius tꝑs eſt menſura. ſꝫ nō dicūt cōtrarias formas q̄ diu̓ſificantſubſtātiā ipſius que eſt nūc. et ſic nō diuerſificant ipſum quādo ẜm ſb̓ſtātiam. ſꝫ ẜm eſſeSed forte diceres. ratio gilberti qua ꝓbat ip̄iqn̄ nihil eſſe contrariū eſt falſa. qꝛ dicit ꝙ qn̄pteriti et qn̄ futuri poſſunt ſimul eſſe in eodemvt in ſubiecto .ſ. in re tēporali et prius cōꝑando tempus ad quando diſtinxit ſicut ꝑtes temporis ſibi īuicem ſuccedūt ſine mora. ita ⁊ ipſa qn̄ ex differētijs tēporū derelicta ¶ Ad qd̓dicenduꝫ ꝙ qn̄ p̄teriti et futuri tēporuꝫ eſſe invno ſubiecto debet ītelligi qͣꝫtū ad ſubſtātiamtꝑis a qua derelinquūtur et ad quā copulāturqꝛ nūc eſt finis p̄teriti et īicium futuri. ſic eniꝫin eodem reperiūtur Si vero capiūtur p̄terituet futuꝝ ẜm ꝓprias rationes ſic p̄teritū trāſijtet futuꝝ nondū eſt. et ſic ſuccedūt ſibi inuicemvl̓ ſūt in eodē ẜm denominationem.Quartum dubium eſt. an quando ſitin omni eo qd̓ incipit eſſe ¶ Solutio alberti ſic vt inꝓprio ſubiecto de quo denominatīep̄dicatur Illa vero dicuntur īciꝑe eſſe que generantur vel fiunt ꝑ artem vel electionem ſiuevoluntatem. quia talia ſue inceptionis habētprīcipia materiā cum priuatione q̄ ſꝑ machinatur in malefitium forme habite Qn̄cumqꝫvero incipiunt et talia nō habent ſue īceptōisprincipia. nō oportet ꝙ eis inſit qn̄ quod eſt extempore ꝓprie dicto derelictum. licet eis ꝯueniat qn̄ eternitatis et euiternitatis que diſtinguntur ꝑ differētias temporis ꝓprie dicti. talia namqꝫ ſūt intelligentie et ſubſtātie corporum celeſtium que non ſubſunt ſic variationiſicut generabilia et corruptibilia que ẜm ſuasſubſtantias et ẜm ſuas actiones ⁊ opera quādo temporis ſuſcipiunt. eo ꝙ tempora variantur ¶ Si dicas Damaſtenus. plato et boetiꝰ