Gilbertus porritani.
ro corpus non eſt: Impoſſibile vero ēnon corpus corpore moueri. Quarenullā loci anima ſuſcipit mutationemSolum enim corpus in eo ꝙ de locoad locum tranſit mouetur ¶ Hoc autem in quibuſdā indubiiabile apparebit. Speculo em̄ īmutabili permanente ymaginis motus mobilis fieri videtur ad oppoſiti mutationem.Impoſſibile ergo erit ſoluere cōceſſoꝙ ibi vere forma exiſtat. Si vero nonē incredibilis error putabitur īuulgolicet conuenientius ſit dicere.Tunc ibi. Eſt autem.Hic Gilbertus ponit diuiſionē actionis. ⁊ diuiditur in tres partes. primo facit hoc. ſecundo comꝑat mēbra adinuicem. tercio mouet dubitationem. ſcd̓a ibi differunt auteꝫ. tercia ibihoc quidem dubitabile. Quo ad primū dicitꝙ actionū alia eſt anime ⁊ alia corporis. Et ponit conſequenter differentiā inter iſtas actiones. quia actio corporis neceſſario mouet ipſum agens in quo eſt vt in ſubiecto ⁊ in cauſaQuia iſtud non eſt agens niſi motu ſuo. ⁊immobile exiſtens non agit ergo neceſſario mouetur. vt ſecans non ſecat niſi moueatur. ⁊vrens vſtione mouet̉. quia oportet vrens accedere ad illud quod vritur. Accedere autē eſtaliquo modo moueri. ſed actio anime nō mouet neceſſario id in quo eſt ſcilicet agens ſꝫ mouet coniūctum. Anima em̄ dum agit immobilis mouet. ſed monet corpus viuificādo ⁊ ẜmlocum in motu progreſſiuo ⁊ alijs vite motibus. Q auteꝫ immobilis manet probatur inductiue. quia nec ẜm locum nec ẜm quēqͣꝫ aliorum motuū niſi forte ẜm alterationem. Nonenim mouetur ẜm agmentationem quia nonſuſcipit crementum nec ẜm diminutionē cumnon ſuſcipiat decrementum cum non ſit quātaIſti vero motus quantū preſupponūt. nec mouetur de vno loco ad oppoſitū locum tranſferēdo. quia locus locans eſt corpus cuius ſuperficies eſt locus ⁊ non locat niſi id cuius principiū medium ⁊ finis aſſignantur ẜm partes loci. Anima autem non habet principiū mediū.et finem per loci terminos diſtincta cū non ſitcorpus. ergo non poteſt ẜm locuꝫ moueri nonigitur mouetur anima aliquo modo niſi forteẜm alterationē. illa tamen non eſt anime. ſꝫ eſttotius coniūcti ex anima ⁊ corpore.
Tunc ibi: habet autem dubitationeꝫHic Gil. mouet dubitationē contra ea que dicta ſunt. ſcꝫ ꝙ non p̄t nō corpꝰ corpore moueridicens. ymago in ſpeculo eſt non corpus ⁊ tamen poteſt corpore moueri quia ſpeculo īmobili permanēte moueri videtur ad ꝑtem oppoſitam ẜm locum. quia videtur moueri a dextroin ſiniſtrū ad motum rei obiecte. Impoſſibileigitur erit hanc obiectioneꝫ ſoluere conceſſo ꝙin ſpeculo vera forma imaginis conſiſtat quiatunc ſequitur ꝙ motu ſpeculi mouebitur. eo ꝙmotis nobis mouētur omīa que in nobis ſtꝭSi vero dicatur imaginē non eſſe in ſpeculo.licet hoc ſit conuenientius dicere ⁊ aliquo modo verum tamen generabitur intollerabilis error in vulgo quia viſus indicat imaginem eēin ſpeculo.¶ Circa predicta ſunt dubia Primūqualis eſt diuiſio actionis inactionem animeet corporis ¶ Solutio Alberti ſi corpus dicat agens tantū ⁊ ſimiliter anima tunc eſt diuiſio accidentis in ſubiecta. Si autem hec dicant formā actionis vt actio anime ſit ẜm rationē animalis. ⁊ corporis ẜm rationē corporis ſiue forma corporalē. tunc poteſt eſſe diuiſio generꝭ in ſpeciēs. ⁊ illo modo accipitur hicet dat prima genera ſubalterna in hoc generegeneraliſſimo. non tamen eſt ipſa data ꝑ drāsproprias actionis in ſuo genere. ex quo ſic diuideretur differentijs accidentiū ſed ſunt iſtedifferentie actionis ẜm ꝙ actio ad ſubſtantiāreducitur tanqͣꝫ ad cauſam. Sic enim aliquaactio eſt anime ⁊ aliqua corporis. anime queeſt ab anima ẜm formā animalē. ⁊ corporis q̄eſt a corpore ẜm formā corporalē.¶ Scd̓in dubium eſt. An Gilbertusbene poſuit in textu differentiā actionis aīmeet corporis. ¶ Et videtur primo ꝙ non. quiavidere. audire ſapere imaginari. ſunt actionesanime ⁊ tamen in his omībus mouetur id inquo eſt actio. ¶ Scd̓o ſuꝑiora mouēt inferiora motu corporeo. ⁊ tamen ſuperiora illo motu non vident̉ moueri. ¶ Tercio magnes eſtcorpus immobile. ⁊ tamen agit in ferrum manens immobbilis. quia manens in eodem loco trahit ad ſe ferrum. ¶ Quarto dicit Auicēna ꝙ oculus mulieris menſtruate ꝓiecit camelum in foueam. ⁊ tamen oculus mulieris manet immobilis. ¶ Solutio Alberti ſic. quiacorpus per ſeip̄m non eſt actionis principiuꝫet ẜm ſe ⁊ ſuam propriam ſubſtantiaꝫ nō agitſed per accidens. ideo oportet ꝙ moueatur ad
N ij