Co¶ Gūberti porritani.

fluxus formalis et intrinſecus inter actum etpotentiam medius. ſed hic fluxus vt illatusconuenit patienti quia paſſio formaliter nominat receptionem continuam qua afficitur paciens formam agentis recipiendo. ¶ Concluſioſequitur ex premiſſis quo ad duas partes queꝯtinēt diffitōeꝫ motus ⁊ paſſionem ⁊ patebitamplius inferiꝰ Quo adtertiam que tagit diffitōꝫ actōis ſic pꝫ qꝛ actio ē q̄dā forma actn̄tal̓exiſtēs formal̓ ratio ſeu actº agendi trāſitiue ẜꝫquā nos dicimur formaliter agere in id quodſubijcitur id eſt īpaſſum cū oīs actio tranſit inpaſſum Et dicitur notāter ī id qd̓ ſb̓ijcitur. qꝛt̓minus tn̄ſitōis ē accuſatiuꝰ ¶ Et nō dicit̉ adid vel ſup̄ id qꝛ nō ſolū agēs tāgit paſſū. ſꝫ penetrat ipſū ſꝫ trāſmutat ꝓut poſterius etiā dicetur ¶ Ad obiecta ī oppoſitū ad pͥmū eſt dd̓ꝫẜm dn̄m albertū ꝙ nll̓ū genus generaliſſimuꝫp̄t diffiniri diffinitōe qͥdditatīa ⁊ eēntiali quiaoīs tl̓is dꝫ dari ꝑ genus ⁊ differētiā ſꝫ diffinitōactōis ē ſolū q̄dā deſcriptō exiſtens maioris declaratōis qͣꝫ nomē ẜm ſe ſūptū. tl̓es an̄t debentdari ꝑ accna ꝑ cauſā vl̓ effectū l̓ ſignū ⁊ generaliter ꝑ omīa illa qͥbus aliqͦ mō poteſt notificari diffinitū. Et ꝑ hoc vadit cōfirmatio Un̄ īiſtadiffitōe poītur aliqͥd loco generꝭ .ſ quā īfinite qꝛ vt dicit Albertus. actio eſt vnū de pͥ mīspͥncipijs. ergo nō poteſt habē aliqͥd certu ꝑ qd̓diffiniatur ſꝫ īfinitū. qd̓ tn̄ finitur ꝑ ea q̄ poſtea ī diffinitōe ponūtur. vl̓ dicēdū eſt ꝙ quā tenetur ibi r̄latiue et ē ſenſus. actio eſt ẜm quaꝫſ. actōem ⁊ bene. qꝛ ꝑ illā p̄poſitōem ẜm īportatur rō prīcipij et cauſe formalis. quā nō dicit actio ſuo noīe. ⁊ ſic ẜm quā notius eſt actōeẜm ſe accepta. ¶ Ad 3ᵐ eſt dicēdum ꝙ licet ſitincōueniens aliqͥd mediare inter ſb̓ſtātiā ⁊ accidens in ꝯmi. p̄t tn̄ aliqͥd mediare inter ſb̓ſtātiā ⁊ hoc actn̄s ſicut inter actōnem ⁊ ſubſtātiāmediāt ꝟtus ſiue naturalis potentia nec tn̄ eſtymaginādū ꝙ inter ſubſtātiam hāc ⁊ illam etaccidens mediat aliqͣ natura p̄dicamentalis īnec eſt ſubſtātia nec accidens qꝛ ſic nō eſſet ſufficiēs diuiſio entis nec data ꝑ īmediata ¶ Adquartū eſt dicendū licet actio hec vl̓ illa nō ſitniſi ſuppoſitoꝝ. tn̄ actio ſimpliciter et in cōi accepta quō abſtrahit ab hac vl̓ ab illa hꝫrtōꝫ gltalis aut abſtractio vl̓is a ꝑticulari eſt omnibus ſcientijs cōmunis ¶ Ad quītum eſt dd̓ꝫlicet creatō ſit actio ẜm modū nō tn̄ ẜm rē queſit de p̄dicamento actionis. eo ꝙ nō eſt accn̄s acreāte diſtinctū. quare dicit albertus in ſecūdaꝑte de mirabili ſciētia dei ꝙ creatio ẜm ꝙ ad creantem refertur nō eſt aliquid rei diu̓ſum ab ip

ſo creāte. ſꝫ eſt ratio qͣ ẜm voluntatē q̄ oīm̄ cauſa eſt refertur ad hoc fieri nunc qd̓ ante non fuit Eſt enim actio in creante creatiat eſſētia relata ꝑ volūtatē ad hͦ ꝙ nūc de nouo fiat ex nihilo. ſi vero poneretur mediū inter creatorem ⁊ creaturā ſicut actio phiſica inter agens ⁊ paciensmulta ſequerentur inconuenientia creatio igit̉ẜm eſſe non eſt niſi in creato quod ẜm fieri refertur ad creantem ⁊ cum relatiuum de nccītateponat ſuum correlatiuum in creante non ponitcreatio niſi rationē reſpectus creatis ad creatūquoniam creator ad creaturam refertur relatione rationis. creatura vero ad creatorem relatione reali ¶ Ad ſextum eſt dicendum ẜm Albertum ꝙ per formam ſubſtantialem non denominatur agens vt agens ẜm actum nec ẜm eumdicimur agere formaliter. ſed potius agens performam eſt principium actionis. vndedifferētia ſunt principia accidētis quia forma ſb̓ſtātialis totius compoſiti dicitur principiū originale quo actionis iuxta ſententiam philoſophi de generatione dicentis. forme ē agere materie vero pati. Totum compoſitum eſt principium originale quod quia iuxta ſententiamphiloſophi primo methaphiſice. actōnes ſuntſuppoſitorum. Sed naturalis potentia que ēqualitas conſequens totū gratia forme eſt prīcipium inſtrumentale eo ꝙ nullum ens citra pͥmum agit per ſui eſſentiam ſed per potētiam eſſentie ſue ſuper additam. ſed actio ſola eſt ẜmquam formaliter dicimur ageri in id quod ſb̓ijcitur ¶ Ad ſeptimum reſpondet Albertusꝙ ars non dicit niſi facultatem ad actionem ⁊non dicit id quod eſt actu agens eo ꝙ habensartem poteſt agere et non agere. ¶ Ad octauūeſt dicendum ꝙ inſtrumentum non facit agentē agere nec denominat ipſum. ſed dicit cauſāmediam cōadiuuantem in actione. ⁊ ergo eqͥuoce accipitur illa prepoſitio ẜm. in diffinitione actionis et in obiectis. quia in diffinitionedicit circunſtantiam cauſe formalis ī obiectisvero dicit circūſtāciā cauſe efficientis inſtrumentalis ¶ Ad nonum eſt dicendum ꝙ eſt duplex ſubiectum actionis. ſcilicet inheſionis ettranſitionis. Subiectum in heſionis ipſiusactionis eſt ipſum agens in quo eſt actio ſubiectiue vt poſtea dicetur. ſed ſubiectum trāſitionis eſt paciens in quod recipitur actio. pͥmuꝫiſtorum vocatur proprie ſubiectum Secundum vero vocatur magis proprie obiectum dicitur tamen in diffinitione ſubiectun ad ſignificandum plenam victoriā agentis ſuꝑ paſſūqꝛ oīs actio ſit ex ꝓportōe maiorꝭ īequalitatis

a