Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sex principia

et non motus. quia motus eſt forma fluens apriuatione in habitum. ſed motio eſt comparatio mouentis ad id quo mouetur tanqͣꝫ inprimentis ſibi formam ſuam ẜm quam mouens formaliter mouere dicitur. ⁊ ita actio etpaſſio ſunt diſtincta predicamenta non obſtāte ꝙ motus ſit actus agentis ⁊ patientis. Etſimili modo dicenduꝫ eſt de quolibet nomineverbali in tio. quod equiuocatur ad tria. Unde. Significat agens. patiens. medium. verbale per io.Queſtio tercia. vtrum actionis diffinitio diſtinguens eam a quolibet alio p̄dicamento. ſit cōuenienter data a Gilberto Etvidetur primo ꝙ non. quia nullum genus generaliſſimū poteſt diffiniti. ſed actio eſt genusgeneraliſſimū. ergo non poteſt diffiniri. Maior ⁊ minor tenet ꝑ Boetiū di. ꝙ ſola ſpēs diffinitur Minor eſt manifeſta Et ꝯfirmaturquia omnis diffinitio debet dari ꝑ genus ⁊ diſferentiam. ſed iſta non eſt huiuſmodi. ergo nōeſt bona. Minor patet inductiue de ſingulisparticulis. Nec poteſt dici ꝙ quaꝫ ponitur ibiloco generis. quia vel teneretur relatiue vel infinite. ſed nullum iſtoꝝ eſt dicendū. Non infinite. quia infinitum non diffinit. Non relatiue. quia tunc ſeq̄retur. ꝙ idem diffiniretur ꝑſeipſum quod eſt falſum. quia ſententia diffinitionis eſſet. actio eſt ẜm quam actionēTercio. actio nihil eſt. ergo non poteſt diffiniri. Antecedens ꝓbatur. quia nec eſt ſubſtātia nec accidens. igitur nihil. quia inter ſubſtantiam ⁊ accidens nihil debet mediare. cumſint cōtradictoria. ſed inter ſubſtantiā ⁊ actioneꝫ mediat virtus ſiue naturalis potentia. igitur. ⁊c̄. Quarto omne diffinituꝫ debet eſſevniuerſale. ſed actio nō eſt vniuerſale. ergo nōeſt diffinitum. Minor ꝓbatur. quia omnisactio ẜm philoſophū primo metaphiſice ⁊ tecio ethicoꝝ eſt ſingulariū. igitur omnis eſt ſingularis Quinto creatio eſt actio creantiset tamē non eſt in id quod ſubijcitur. ergo diſfinitio non eſt bona. Antecedēs ꝓbatur. quiaper hoc differt a generatione ⁊ alijs naturalibus mutationibus Sexto forma ſubſtātialis eſt ẜm quam in id quod ſubijcitur agere dicimur. ⁊ tamen non eſt actio. ergo non eſtdiffinitio bona. Antecedens patet per philoſophuꝫ pͥmo de generatōe dicentē. Forme eſt agere. materie vero pati Septimo ars eſt ẜmquam nos dicimur agere in id quod ſubijcit̉.et tamen non eſt actio. Antecedēs patet quia

eſt recta ratio reꝝ a nob̓ factibiliū Octauoinſtrumentuꝫ vt ſecuris vel foſſorium eſt ẜmquod nos dicimur agere in id quod ſubijcituret tamen non ſunt actio Nono quod ſubūjcitur actōni eſt agens. ſed agens non agit in ſeipſum ſed in paſſum. ergo incōuenienter dicitur. actio eſt ẜm quaꝫ nos dicimur agere in idquod ſabijcitur. Maior eſt cōmunis ſententia logicoꝝ. ergo male dicitur id quod ſubijcitur Decimo id quod recipit actōem agētis dicitur actioni obijci. ergo male dicitur inid quod ſubijcitur Undecimo. viuere lucere calere florere ſunt actiones. ⁊ tamen nonſunt in id quod ſubijcitur. quia non determinant ſubiectum extrinſecum. Duodecimo.actio ⁊ agere idem ſunt. ergo non poteſt actio ꝑagere diffiniri. Antecedens patet quia habentſe ſicut concretū ⁊ abſtractū. ſꝫ concretū ⁊ abſtractū vnū ⁊ idē dicūt Terciodecimo. multe ſunt actōes ẜm quas nos non dicimur agere. ſed alie res a nobis. ergo maledicitur in diffinitione dicimur in prima perſona. Etiamſequeretur ꝙ non diffiniretur actio in cōmuni. ſed actio noſtra. In oppoſitum eſt Gilbertus ⁊ rationales philoſophi. Et ponituriſte diſcurſus.Maior. Flurus forme ab agente effluentis ⁊ patienti influxe eſt cōmune exercitium efficienter formaliter ⁊materialiter ordinatū: Minor: Quifluxus vt effectiuus conuenit actioni. vt formalis motui. ſed vt illatus.ſubefematerie paſſioni. Concluſio.Igitur ſicut motus eſt potentie formalis ītrinſeca diffuſio: paſſio effectꝰactioniſqꝫ illatio. Ita forma ẜm quādicimur agere in id quod ſubijcitur.eſt actio:onp.Maior patet. quia vt effluens ſic eſt exercitium ſeu actus effluens ab agente. In ſe vero.cum preſciſione terminoꝝ extrinſecoꝝ agentis ⁊ patientis eſt formaliter de natura intermedij. quare hoc modo eſt fluxus intrinſecusexquo forma eſt cauſa intrinſeca. ⁊ hoc mododicitur ſimpliciter fluxus. vt vero recipitur inpaſſo cui penetranter illabitur. ſic vocatur influxus. Minor patet. quia per hoc actio formaliter diſtinguitur a paſſione ⁊ motu. quiaeſt motio actiua exiſtens ſubiectiue tamen inagente vt poſtea dicetur. motus vero eſt ef-