Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Gex principia

ma accipitur dupliciter. vno modo vt actꝰ corporis phiſici vitam habentis in potentia. et ſicph̓s in ſecundo de celo. probat celū habet regimen nobilius et dignius noſtro regimineAlio modo accipitur aīa ẜm communem differentiam qua ipſa diſtinguitur a natura in hoc per ſe operatur plura. et hoc modo lumen intelligentie receptum in celo poteſt vocari anima celi. et ideo philoſophus vocat celum animal hoc modo quo omne mouens ſe ipſum dicitur animal. Et ita ſolet etiam dici celū eſtanimatum per aſſiſtentiam. et non per informationem Ad ſecundum patet per idem. qꝛ celum non viuit vita formaliter informante. ſedviuit vita effectiua que eſt ab anima aſſiſtenteDecimū quintū dubium eſt. quid ſitanima celi ſiue mundi Solutio albertieſt cauſa prima. neqꝫ intelligentia ẜm proprietatem ſiuc nominis. ſed eſt motor primi mobilis exiſtens principium vite. et motus in iſtisinferioribus quomodo dicitur octauo phiſicorum motꝰ celi eſt quedam vita omnibusdeorſum ſubſiſtentibus/Decimum ſextum dubium eſt. quid ſitanima nobilis Solutio domini vfrici aīanobilis ẜm veritatem eſt intelligentia que habet. duplex eſſe. ſcilicet ſuperius et inferius ſicutanima noſtra quo ad eſſe ſuperius ſic dicitur ītelligentia. quaſi quedam intellectualis natura. quo ad eſſe vero inferius quo reſpicit corpus mobile ab ea dicitur anima Et ita ſuntdiuerſe rationes vnius eiuſdem rei que ẜmnaturam ſuam in ſe dicitur intelligentia. et ẜꝫꝓportionem ad mobile vocatur anima Et ꝓpter eleuationem ſui ſuper omē illud qd̓ eſt actꝰcorporis dicitur anima nobilis. ſiue nobilisſit gtī caſus vel nominatiuiDecimū ſeptimū dubiū eſt. quid ẜm veritatem fidei ſūt intelligentie quas ponūt ph̓i Solutō ſunt angeli ẜm auicennā et rabimoyſen dicētes. intelligētie ſūt quas lex diuina appellat angelos Quod etiā ꝓbatur. quiap̄ter angelos homines non eſt alia creaturaintellectualis ẜm ſacrā ſcripturam. verūtn̄ eſtẜm dominū albertū intelligētijs a p̄dis nonattribuūtur ille ꝓprietates qͣs attribuūt angelis theoligi. licet poſſēt eſſe alie ſubſtātie abeis ſi ẜm veritatē ſunt ponende.Decimū octauū dubiū eſt: an hec anima ſiue intelligentia poteſt iin ꝓpoſito dici forma Solutio non. quia eſt compoſitionetingens. ſed eſt forma vnius quod eſt primū

celum. ſi aūt dicatur vniuerſalis hoc eſtp̄dicatōem. ſed cauſalitatem vt dicūt ph̓iUnde viceſimum dubium eſt de veritate an cōſiſtat ī opinādo ſicut dicūt pictagoras eraclitus anaxagaras et empedocles Etvidetur ſic. quia anima noſtra eſt ymago intelligentia mouentis orbem. et ſicut ītelligētiaeſt motor orbis ita anima noſtra eſt motrix nature. ſꝫ ſicut in oībus motor eſt cauſa mobilisita forma eſt in mouēte eſt cauſa forme eſtin mobili. ergo forma que eſt in aīa eſt etiā cauſa forme naturalis. ergo ens in natura ſequiturformas opinionū et eſtimationū Et cōfirmatur. quia ſic videtur eſſe in faſcinatōe anima vnius faſcinat aliū Sulutō vlriciẜm opinio eſt tantū opinātis vel cōcipientꝭpaſſio. quia ſermo eſt inuētus ad ſignificā cōceptū fictum qui eſt niſi in cōcipientequia ſic inutilis eſſet. quia audiens de re nullāveritatem vel falſitatem concipit. ſꝫ veritas eſtbene in oppinādo vl̓ cōcipiendo ẜm opinioeſt rei ſiḡficate adequata paſſio. Ad obiectuꝫin oppoſitū eſt dicedum licet aīa noſtra ſit motor nature. non tn̄ eſt motor eius in toto vniu̓ſo. ſꝫ tātum in ſuo vniuerſo ſiue in ſuo corporeſibi vnito et in natura bene ſequit̉ formas practicas anime. ſicut in ira gaudio timore cōcupiſcentia mouentur ſpiritus ſāguis ad mēbracorporis et ſimiliter in alijs paſſionibus.Ad cōfirmatōeꝫ dicēdum effectus quemma imprimit in alieno corpore eſt anime īqͣꝫtum anima. quia ſic cōueniret cuilibet animeſed huius aīe in quātū pre alijs animabusticipat virtutes celeſtes per quas īmutat natu rerū et non apꝑentiam apprehēſionis. veraigitur apprehenſio anime cauſatur a rebus etſequitur res alias oporteret adeo vera eſſētapparerent in ſomnis ſicut in vigilia et que videntur remote ſicut propinque vel que vidēturab īfirmo ſicut vidētur a ſano oīa ſūt falſaUbſtātiale vero eſt qd̓ eſſe ꝯfertex quadā cōpoſitōe cōpoſitionivt in pluribus īpoſſibile eſt de eſſerei vt ratio et ſenſus ſiue horuꝫ ſimiliavt continuū et diſcretuꝫ Hoc vero eritvt materia illd̓ aūt vt forma. vt corpꝰquidaꝫ eſt materia hoīs. aīa vero forma. Arit itaqꝫ ſubſtantiale vt corpuseſt homo et ratio Hec auteꝫ in hijsde cathegorijs dicta ſunt expedita ſūt