Gilberti porritani.
¶ Uidetur autem forma a natura eſſequēdā vero ab actu: ℟acio enī a natura eſt. calor vero et paſſio quedam inactu conſiſtūt In quibuſdam vero dubium eſt vtrum a natura aut ab actu īcipiant eſſe vt in figura inciſionis Nānihil additionis fit. ſed ſeperatio quedam ꝑtiū Dico autē figura īeſſe a natura. ſentiri vero ab actu Sed ⁊ que coictionis eſt actus eſt: vt domus manifeſtū eſt autē de hijs Sed in hijs q̄in pluribus ſunt palā non eſt Nam eaque in pluribus ſunt in actōne eſſe impoſſibile eſt. A natura aūt nō vidēturfieri quoniam ea que a natura. ſunt acreatura preexiſtente ſumunt principium Palā vero eſt creaturam nō eſſeNihil enim omnino quare huiuſmodi creature ſint poterit explicare: natura igitur in hijs oculte oꝑatur ¶ Naꝫſicut ex pluriū coniunctione partiumconſtitutio quedā priorum excedensquantitatem efficitur Sed ex ſingularium diſcretionem. vnum quidem intelligitur eorum extedens predicationem ¶ Quapropter cōmunitas omnis naturalis eſt quoniā a ſingularitate procedit que creationi coequaturSubtiliter auteꝫ ſpeculantes ſicut naturam in actōnibus latenter oꝑari īuenimus ſic creaturarum creatorem īnatura ex actu Numero naturam ſtabiliuit. ſꝫ hec hactinꝰ alterius enī conſiderationis ſuntOrmarum quidem alia eſt ī ſubiecto et de ſubiecto dicitur. vt ſcientia. quedam in ſubiecto eſt vt in aīma et de ſubiecto dicitur vt de grammatica ¶ Quedam autē eſt in ſubiectode ſubiecto vero nullo dicitur. vt albedo ſocratis Similiter autē in hijs q̄cūqꝫ formarū ſūt īdiuidue Quedā v̓o deſubiecto dicuntur. in ſubiecto vero nl̓
lo ſunt: vt r̓ationale atqꝫ mortale: queenim neqꝫ in ſubiecto eſt neqꝫ de ſubiecto dicitur. vt humanitas ſortis:Eoꝝ vero que in ſunt de ſubiecto vero incidibilia. alia ſunt ſenſibilia: aliavero inſenſibilia. Senſibile vero eſt.quod ſenſu comprehenditur vt albedo ſonus ſapor odor color. ⁊ ꝑcuſſio ⁊dulcēdo. Infenſibilia vero que ratione ſola comp̄henduntur: vt doctrina.et diſciplina. ¶ Dimiliter auteꝫ nihilhorum que ſubiecto dicuntur ſenſibilia ſunt ¶ Manifeſtum eſt autem exhijs que propoſita ſunt quoniā queda ſita ſunt alicubi. vt nigredo ī oculoQue vero difficile erit aſſignare: vtſcientia ⁊ paternitas filiatio. niſi fortaſſe in generantium ⁊ componentiūcomplexione ſint ſite. Singulum vero eorum que dicta ſunt incomplexionis eius que in voce eſt noticia. Hocvero erit vel ſubſiſtens vel continges¶ Eorum vero que exiſtenti contingunt ſingulum autem extrinſecus aduenit aut infra ſubſtantiam conſideratur: Simpliciter vt linea ſuperficies.corpus. Ea vero que extrinſecus accidunt aut actus aut pati aut diſpoſitio: aut eē alicubi. aut in mora. aut habere neceſſario hec erunt. ſed de hijs q̄ſubſiſtunt ⁊ que ſolum in quo exiſtantexigunt in eo quod cathegorijs libroinſcribitur ſufficienter diſputatum eſtDe reliquis vero continue dicimus.Ubſtantiale vero eſt: ⁊c̄.Poſita diffinitōe forme in cōmuni. ponit Gilbertus diffinitōem ſubſtantialis. Exquo omnis forma vel eſt ſubſtantialis vel accidentalis. Et diuiditur in duo. quia primofacit hoc. ſecundo ponit quandā diuiſionem.ibi. Uidetur autem. Quo ad primū dicit. ꝙconfert eſſe rei compoſite ex quadam compoſitiōe. ⁊ quod impoſſibile eſt abeſſe rei illi cuieſt ſubſtantiale. quo mō ratō ſiue rationale dicitur ineſſe homini: ⁊ ſenſuꝫ ſiue ſenſibile ani
M iiij