¶ Areſto telis
ẜm actum ad minus. cum eſſe ſimpliciter ⁊ nōeſſe ſimpliciter ſint creationis termini. ſed nōſic opponuntur termini generatōnis. Et ꝓporcionabiliter ſicut idictum eſt de generatōe et creatione. ita dicendum eſt de creatione et annihilatōe. ex quo corruptio eſt abeſſe et non eſſe actu. ſed annihilatio ad nō eſſe ſimpliciter. Secundo etiam differūt. quia omne genitum ſemel corrumpet̉ nccārio. qꝛ eſt ex nihilo. ſed oēcreatum eſt annibilabile. ⁊ tamen nunqͣꝫ annihilabitur ꝓpter manutenentiā creatoris. ⁊ ergo dicit Plato. O dij deoꝝ. quoꝝ opifex paterqꝫ ego ſum. natura quidem veſtra diſſolubiles eſtis. mea aut voluntate ſic ſemper permanebitis. Et per hoc patet ſolutio ad ſecundum.Ad tercium dicendum ꝙ. in generationeaeris ex aqua nō eſt intrinſecus terminus a qͦaqua. ſed non eſſe aeris. accidit em̄ illi materieꝙ ſit ſub forma aque inqͣꝫtum eſt ſubiectum generationis. ſicet nunqͣꝫ ſit materia ſine forma.dicente philoſopho primo de generatiōe ꝙ nūqꝫ ſeparatur a morpheis et paſſionibꝰ ⁊c̄ Sequitur iam aliud dubiuꝫ quod querit an poſſit fieri augmentatio ſine alteratione vt patetconſideranti ip̄mQuartū dubium. An poſſit fieri augmentatio ſine alteratione. ſicut dicit philoſophus in textu. Et videtur ꝙ non. quia per philoſophum primo celi. qui ꝓbat celum inaugmentabile. quia eſt inalterabile. ¶ Solutioſic iuxta modum tactum in dubio ſecundo. qꝛquadratum per circumpoſitionem gnomoniscreuit. et tamen non eſt alteratum. quia nō poteſt alte̓ari niſi de figura in figuram. ſed per circumpoſitōem gnomonis non amittit eſſe prioris figure. ergo non eſt alteratum Eſt aūt gnomo. vt dicit Euclides. ſupplemētū quadranguli ad inueniendum qͣꝫtitatem quadranguliet ſi circumponatur ad quadrangulum eſt quidem maius factum. ſed non alteratum. Eſt ātquadrangulum vel quadrangulus figura quegeneratur ex interſectōne quattuor lineaꝝ ẜmquattuor angulos rectos. Sed gnomo eſt figura que generatur ex interſectione duaꝝ lineaꝝ rectaꝝ ẜm vnum angulum rectum. et duepartes quadrati. ſicut eſt inſtrumentum ferreum domificatoꝝ. licet Boetius dicat ꝙ gnomo ſit tres partes quadrati. ¶ Ad obiectumdictum eſt in ſecundo dubio prius habito.vbi ſcilicet querebatur de diſtinctōne ſpecierū
motus.Quintum dubium. An quies opponatur motui contrarie. et maxime motui locali ¶. Et videtur ꝙ non. quia quies eſt motuspriuatio vt dicit philoſophus. ergo non opponitur ſibi contrarie. ¶ Secundo ſic. motusopponitur motui: ergo non quieti. Antecedeseſt philoſophi. Conſequentia patet. quia tm̄vnum vni opponitur ¶ Solutio ſic Albertiquies vel priuatiue vel contrarie opponit̉ motui: vt dictum eſt. formaliter priuatiue. materiaſiter vero contrarie. inqͣꝫtum talis priuatiofundata eſt in contrario habitu ſiue forma. etmaxime motui locali. quia ille ſimpliciter eſtmotus. in quo totum mobile ẜm ſuſtantiā qͣꝫtitatem et qualitatē trāſfertur de loco ad locuideo ſicut ille eſt primus et ſimpliciter motꝰita quies eius eſt ſimpliciter quies. motus ātaſij ſunt motus quidam. et quietes ſunt quedam quietes. Et per hoc patet ſolutio ad primum. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ motusopponūtur gratia ſuoꝝ terminoꝝ ad quos. etita etiam quies poteſt motui eſſe oppoſita ⁊ ſiccontrariant̉ ꝑticipatiue motus ¶ Sequituriam textus quinti et vltimi capituli. In quopoſtqͣꝫ philoſophus in quattuor capitulis precedentibus determinauit de quattuor poſtpredicamentis ẜm ordinem. ipſe philoſopus intendit determinare de quinto et vltimo poſtp̄dicamento. quod eſt habere. vt poſtea ſatis patebit diligenter intuenti dicendaAbere autem multis modis dicitur. aut enim tanqͣꝫ habitumet affectum. aut aliam quamlibet quālitatem. dicimur enim diſciplinam habere atqꝫ virtutem. aut vt quantitatēquod contingit ei. qui habet magnitudinem. dicitur enim bicubitum. aut vtea que circa corpus ſunt. vt veſtimentum vel tunica. aut in mebro. vt in manū anulū. aut vt membrū. vt manumvel pede. aut in vaſe. vt in modio granum tritici. aut in lagena vinum. vinum enim habere lagena dicitur. etmodius granum tritici. hec ergo omnia habere dicuntur vt in vaſe. aut vtpoſſeſſione. habere em̄ domū vel agrū