Predicamenta
¶ Solucō Alberti ſic. qꝛ eſt qͣlitas in ſil̓itudine forme terminās qͣꝫtitatē materie. Undeip̄a cōſeqͥtur ſpēm ſub̓aleꝫ in oī ſub̓a corporeaqꝛ ſicut ſub̓e corporee differūt ſpēbus. ita diffrūt figuris. Dictū eſt āt ꝙ iſta qͣlitas terninaequātitatē in imagine .i. ꝯn̄ti ſil̓itudine formetterminātis materiā. qꝛ ſicut forma ſub̓alis terminat ⁊ format materiā. ita qͣlitas q̄ ſeqͥt̉ formā termīat quātitatē ſequēteꝫ materiā. figuraem̄ terminꝰ eſt qͣꝫtitatis. Sic etꝭ quoꝝ ē vnaſpēs in cōi eoꝝ eſt vna figura taꝫ in toto qͣꝫ inmēbris. ſicut hoīs figura eſt vna. ⁊ ſil̓r afini. ⁊ſic de alijs. Uocat āt ꝑ hāc ſpēꝫ quartū genusq̄litatis. eo ꝙ multa valde ꝯprehēdit. Differūt āt inter ſe illa duo. qꝛ modus termīatōislineaꝝ in ſuꝑficie vel corꝑe p̄t referri ad intraad formā ſubalcꝫ. q̄ tā in toto qͣꝫ in ꝑtibus. cāeſt qͣre ſic vel ſic mēbꝝ hoc vel illud vel eciā totū formet̉ ⁊ ſic d̓r forma. Pōt eciaꝫ referri adextra ad qͣꝫtitatē ſic vel ſic termina tā in tales l̓tales angulos. ⁊ ſic d̓r figura. Un̄ pꝫ ꝙ formaet figu̓a ſūt vᵐ idē ẜm id ꝙ qͣlitas ſꝫ ẜm eē differūt. qꝛ relatū ad intra qd̓ cōtinet ⁊ terminateſt forma. relatū āt ad extra qͦ talibus vel talibus angulis terminatū aptu eſt ad hos motus vel illos. ad hos actꝰ vel illos d̓r figura.Opꝫ āt ſcire ꝙ figura d̓r dupl̓r. Eſt em̄ figura ẜm id qd̓ eſt qͣꝫtitas termīata. ⁊ ſic eſt in genere qͣꝫtitatis. vt an̄ oppoſitū argutū fuit. ẜmid ꝟo quo ē. eſt termīatio qͣꝫtitatis. ⁊ hͦ mō nōdicit niſi id qd̓ eſt ī genē̓ qualitatꝭ. ⁊ cū formafacit qͣrtū genus qͣlitatis. Genꝰ at dicūt̉. qꝛ īactibꝰ ⁊ rōe nō cōueniūt. qꝛ cōtinere qd̓ ē forme nō conuenit figure ẜm ꝙ huiuſmōi. qꝛ eicōuenit ſic vel ſic angulatū eē acuto angulo l̓recto vel ebete. Et nō d̓r ſic qꝛ cōtineat. ſed qꝛſic vel ſic pūgat vel tāgat ꝓpter qd̓ nō eſt ꝯueniētia ſpēi inter illa ſic ſumpta. ⁊ gͦ aliqͥ cōiungūt iſta duo ꝑ ꝯiūctōeꝫ diſiūctiuā ⁊ nō copulatiuā. q̄ diſiunctīa ẜt diſiunctōeꝫ rōis ſpecifice inter iſta. Qꝛ tn̄ hec vnuꝫ ſunt in eo qd̓ eſtforma ⁊ figura. ꝓpter hͦ dicit Albertꝰ ꝙ nō diſiūctiua ſꝫ cōpulatīa ꝯiūctōe cōiungūtur. ⁊ ſiccōīter hn̄t tex. areſto. Pōt gͦ ad bonū intellectū indifferēter hic poni ꝯiuctio diſiūctiua v l̓copulatīa. ẜm ꝙ diuerſitas haꝝ ſpēꝝ attendit̉vel cōueniētia. Dicit̉ etiā figura ꝯſtans circaaliqͥd ſp̄ indiuiduale qͣꝫtuꝫ. qꝛ in exterioribꝰterminatōibꝰ lineaꝝ cōcludit ⁊ terminat exterius in circuitu. ⁊ cōſtant terminatōes eiꝰ adpucta in qͥbus cōcurrūt linee termīate. hec ātſuꝑficierū ⁊ corpoꝝ ſunt q̄ pluribꝰ lineis terminātur. Etiā in lineis reꝑiūtur quedā que ī
hoc mō qualitatis ſunt ponēda. ſicut rectitudo curuitas. Rectū em̄ eſt cuiꝰ extrema tegūtmedia. ita ꝙ p̄ eis videri nō pn̄t ſi rectoꝝ extremitates directe oculoꝝ aciebus opponatur. ſicut dicit plato. Hec āt rectitudo magis ē forma qͣꝫ figura qͣꝫuis em̄ rōneꝫ figure habeat ẜmꝙ ad extra vndiqꝫ termīat in vno pucto. Curuitas āt ex duabus ſꝑ cōponit̉ formis. habetem̄ formā ꝯcaui ſubtus. ⁊ hꝫ formā cōueri exterius. ⁊ iō om̄e curuū eſt cōpoſite figure. figuras āt tot hꝫ. qͦt hꝫ curuitates. qꝛ habet terminatōes ad diuerſos angulos. tale etiā eſt qd̓ ēhis ſil̓e vt circulare vel ſꝑicū. ⁊ generaliter loquēdo rotundū. Oīa āt hec formā hn̄t concaui ad interins. ⁊ figura conuexi ad exterius.Sūt āt qualitates. qꝛ ẜm hec aliqͥd quale dicit̉. ⁊ ſunt qͣlitates accn̄tales. qꝛ ſunt circa qͣꝫtitatē ſic̄ cir̄ ꝑ ſe ſubiecᵐ ip̄aꝝ. ⁊ hͦ ſiue ſit qͣꝫtitaſdiſcreta. ſiue qͣꝫtitas cōtinus. ẜm ꝙ in ariſmetrica docet̉ qualiter ex ductu nu̓i in ſe fiūt numeri lineales ſuꝑficiales. ⁊ corporei. figuratiẜm diuerſas figuras. Ex qͦ pꝫ ꝙ forma accipit̉hic eqͥuoce ⁊ in genere ſube. Dicit̉ em̄ hic a foris manēdo. Sciendū tn̄ eſt ẜm dn̄m Ulricū in ſumma ꝙ iſte qͣlitates ſunt qd̓dā eſſe ipſius qͣꝫtitatis nullā eſſentiā addētes ſuꝑ quātitatē matēie ꝓpter qd̓ autor ſex pͥncipioꝝ dubitat de figura inciſionis an ſit a natura an abarte. qd̓ tn̄ intelligendū eſt de eſſentia q̄ eſt resꝑ ſe. alias em̄ nō eſt veꝝ. qꝛ vt manifeſte dicitAlbertus addit modū qͣlitatis qͥ nō eſt quātitas. nec eſt rō tm̄. ſꝫ res. Un̄ etiā aliter ⁊ aliterimmutat ſenſuꝫ tactus. Oīs aūt immutatioſenſus ꝓprij eſt ꝑ qualitatē. ¶ Ad obiecta inoppoſitū. Ad primū eſt dd̓m. licet figura material̓r capta ſit qͥd mathematicū. n̄ tn̄ formaliter. Un̄ figura vt tactu eſt. vnoº ẜt ſuꝑficieꝫclauſaꝫ vel terminatā lineis. ⁊ ſic ꝓcedit obiectio. Alioº ip̄aꝫ termīatōeꝫ vel clauſionē ſuꝑficiei. ⁊ ſic ꝑtinet ad genꝰ qͣlitatis. ⁊ ꝑ idē ptꝫſolucō ad cōfirmatōeꝫ ¶ Ad ſcd̓m dicendū.ꝙ figura accepta ꝓ imagine alicuiꝰ rei repſentatiua. eſt accn̄s reſpectiuuꝫ. tn̄ ſi capiat̉ ꝓ terminatōe quātitatis in materia quō hic capit̉eſt qͥd abſolutū. ⁊ tm̄ relatiuū ẜm dici ¶ Adterciū dicendū. ꝙ terminus intrīſecus eſt eiuſdem eſſentie ⁊ nature cū illo cuiꝰ eſt. non autēterminus extrinſecus qualis eſt figura. ¶ Adquartū dd̓m ꝙ licꝫ forma cōiter accepta ſit qͥdſuꝑius ad qͣlitatē ⁊ nō ſit ſpēs eius. tamen accepta ꝓ terminatōne qͣꝫtitatis in materia ẜmexigentiā forme ſubſtātialis. nō eſt cōmuniorUn ipſa forma accipitur vno mō ꝓ quacūqꝫ