¶ Porphirū
docet experiētia ¶ Tercio ſic multi hoīes exnatiuitate habēt crines albos. ¶ Quarto ſic.cōuenit alijs ab hoīe qꝛ lupi caneſcūt. ¶ Solutio ſic qꝛ ꝓpriū 3ᵐ ꝯſequitur pͥncipia ꝓpͥa.ſpeciei de neceſſitate nō tn̄ intrāſmutabilit̓. et⁊ ẜm quālibet tꝑis diſpoſitōeꝫ inquantū em̄ꝯſequitur pͥncipia ꝓpria ineſt ſoli. Inquātūeī cōſeqͥtur ea d̓ neceſſitate ineſt oī qꝛ vero trāſmutabiliter nō ineſt ſemꝑ. ¶ Ad obiectū inoppoſitū ē dicendū ꝙ canicies licet nō cōueniat hoī ꝓ omni dr̄a tꝑis cōuenit tn̄ ſibi in ſenectute. Cuius rō ē ẜm alberthū hic qꝛ hō habet maximū cerebrū reſpectu ſui corꝑis. ⁊ humidiſſimū qd̓ cū termīatur qͣꝫdiu color naturalis fuerit fortis neceſſe ē ꝙ ꝓcedēte etate calore frīgeſcente ſoluēte ip̄m et nō digerēte veltermiante. ip̄m incipiat putreſcere ⁊ tūc caneſcit et albeſcit ẜm natura quāuis ꝑ accn̄s hͦ impediatur in his in qͥbꝰ ē ſubtile humidū et pī̄gue. ꝑ modicū calorē termīabile ꝓpter qd̓ quimolles ⁊ ſubtiles habēt pilos aut nō caneſcūtaut tarde mollicies em̄ ⁊ ſubtilitas piloꝝ ſignū eſt ſubtilis et piguis humidi. ¶ Ad ſcd̓mdicendū ꝙ hoc raro cōtingit et ꝑ accn̄s aut ꝓpter magnā ſollicitudinē et cura ꝓpt̓ quā calor naͣlis tepeſcit. Nā ſolicitudo et triſticia exſiccant oſſa vn̄ cura facit canos quāuis hō neſciat ānos. aut accidit etiā ꝓpter vita inordīatā aūt ꝓpter debilitatē cōplexionis ita ꝙ gn̄aliter ꝓueīt ꝓpter defectū caloris naturalis.¶ Ad terciā rn̄det albertꝰ li. iij. tractatu. ij. ca. ijet libro. xix. ca. vij. de aīalibꝰ ꝙ albedo pilorū ⁊canicies nō ſūt vna res ſic̄ qͥdā ignorātes oppinati ſunt qꝛ caniciei cā vt tactu fuit ē calordebilis et cōſumptio humiditatis vnctuoſe ⁊iō cū in nutrimentū pilorū nō cōuertit hūidū pigne trahit aquā leuē et tenuē que tota ꝓpter ſui dyaphoneitatē in albedine cōuertit̉.qn̄ eſt corꝑis termīati materia qd̓ ē pilꝰ. Cauſa vero albedis ⁊ piloꝝ ē calor ꝗͥdē nō debilisſꝫ nō īueniēs niſi aqͦſaꝫ materiā cōmixtā cumaerea. ī loco ortꝰ piloꝝ ⁊ iō ī canicie ē quodā fiſcoſū flegma aqͦ n̄ exſugit̉ aqueū tenue ꝓpt̓ ſuiviſcoſitate ꝑtes hūidi tenentē ſꝫ in albedīe ptlorū nō eſt viſcōſū humidū ſꝫ totū ē ſubtile aqueū ⁊ aereū qd̓ calor digeres ꝓpter decoctōnē in ſpiſſare nō pōt. Canicies autē varijs excauſis accidere pōt. Uno mō ꝓpter infirmitatem Contingit eniꝫ infirmari et caneſcere valde et poſt infirmitatem conualeſcere ⁊ renaſcicrines non canos et hoc fit quando calor infirmitatis ad loca poroſa piloruꝫ expellit fleuma viſcoſum putridum et ex illo reſoluit infu
mū qui eſt materiale principiū pilorum poſtegritudinem autē cum adunatus et cōfortatus calor naturalis fuerit conſumit huiuſmodi flegma tunc reuertūtur pili in colorem priſtinū ¶ Secūdo cauſa caniciei pilorum eſt ſimultum loca pilorum cooꝑiūtur quoniā tūcfumi repercutiuntur ad locum ortus piloruꝫſicut in olla cooperta et ibi mutantur in flegma aqueū quod eſt cauſa caniciei pilorū Etex hoc habetur ꝙ canicies ſit quidaꝫ modꝰ putrefactionis propter quod etiam pili rubei citius caneſcunt quia rubeum et rufū quedaminfirmitates ſūt piloꝝ. ¶ Tercio cauſa caniciei eſt multum anhelare ad loca ortus pilorūet ideo ſimul in vno loco dormiētes et contraſe inuicem anhelātes cicius caneſcūt quia anhelitus ſuꝑ calore nimis aperit vias pilorumet poros et tunc exit ſubtile pingue et euaneſcit et non remanet niſi viſcoſum humidū frigidum quod eſt cauſa caniciei ſicut patꝫ ex predictis. locus autem qui primo caneſcit in homine eſt circa tempora et deinde in anterioriparte capitis et poſtea in poſteriori vltimo inpectore inguinis. Cauſa autem huius eſt qꝛlocus temporum eſt humidior et frigidior eoꝙ non eſt ibi via ſpiritus. locus autem anterior humidior. et ideo cicius variatur eiuscaliditas Sꝫ locus poſterior ſiccior diutiuset fortius tenens calorem naturalem. locꝰ autē calidiſſimꝰ exterioꝝ locoꝝ ē inguen et iō tardius in eo pili caneſcunt ¶ Ad terciam confirmationē dicendū eſt ꝙ lupi proprie non caneſcūt ſꝫ griſeſcūt. et ergo dicit albertus locopreallegato ꝙ pili mutatur in homine in ſenectute ⁊ caneſcunt qd̓ nulli accidit aīali notonob̓ niſi hoī in ipſo enī valde maīfeſte apparꝫet generaliter pilorū canicies. aQuintum dubium eſt an quarta acceptio proprij ſit vera in qua dicitur. proprium quarto modo ineſt omni ſoli et ſemper.Et videtur primo ꝙ non quia ſi ſic tunc differentia vltima etiā eſſet propriū quia ipſa cōuenit omni ſoli et ſemper ſicut rationale conuenit omni homini ſoli homini ⁊ ſemper ¶ Secundo ſic. riſibile eſt propriū hominis et tamen non conuenit homini ſemper. quia nonſemꝑ homo ridet vt manifeſtum eſt ¶ Tercioſic. nulla difliō dꝫ dari ꝑ oppoſita ſꝫ iſta dat̉poppoſita gͦ non eſt bona. Mior ꝓbatur qꝛd̓r eī et ſoli ¶ Soluº ſic. qꝛ tale propriū fluita pͥncipijs ſpeī adequate et intrāſmutabilit̓ gͦncc̄m ē ꝙ conueīat oī foli et ſemꝑ Et ꝓpt̓ hocetiā d̓r p̄ri cōuerſim ſiue ꝯuertibiliter de ſpē id