Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Porphirit

bonus ergo non eſt homī neceſſaria. Quia ſcientia noſtra cāta eſt a rebus. ſed logica docet aliquas res. ymmo ſolū reꝝ intētioneslogicā efficit̉ ſciens nec etiā bonꝰ. qꝛ talis fit ſcīas morales que tractāt virtutibquibꝰ mediātibꝰ aliqͥs efficit̉ bonꝰ. Tercioillud eſt neceſſariū qd̓ eſt a nobis a nr̄a voluntate ſed illa que docet logica ſunt a nob̓ ergo ſunt neceſſaria. Maior eſt manifeſtaqꝛ volūtas noſtra eſt libera pōt velle hoc vl̓illud. Mīor ptꝫ ex dictis ſuꝑius qꝛ eſt deſecūdis intentōibꝰ adiūctis pͥmis ſcd̓e intentiones fiunt a nob̓. Quarto ſi logica eſſetneceſſaria eēt ad habendū modū ſciendi ſedhoc ergo non eſt neceſſaria. Mior ꝓbaturqꝛ modū ſciēdi hꝫ quilibet ſibi inditū a natura ex hoc rōalis eſt vt dicit auicēna. Quīto neceſſariū eſt illud qd̓ nullo modo pōt alit̓ſe hr̄e et qd̓ nullā hꝫ cām ad quā dependet ſo illud eſt pͥma logica eſt neceſſaria. Solutio qꝛ vt dic̄ boetiꝰ in ſuis topicꝭ qͣntum ad aliqna ſui ꝑtem eſt inqͥſitiua ſiue inuetiua aut vt greci dicunt analetica ſiue reſolutoria ſed ex ꝑte vtriuſqꝫ ꝑtis ē vtilis et neceſſariaergo. ⁊cͣ. Mīor ꝓbat̉ pͥmo de ea inquantū ē inquiſitīa ſiue inuētiua Prīo ex ꝓcedendi inacqͥſitione cuiuſlibet ſcīe qꝛ īpoſſibile eſt habere ſciam niſi ſciatur ex qͥbus et qualibꝰ pͥncipiis. et quo inqͥſitōis ſit ꝓcedendū hoc autēdocet logica qꝛ dat modū argumētandi ī omiſcientia. Scd̓o on̄dit ex ꝑte eiꝰ qd̓ ē ſcire. qꝛ ſcientia ſit habitꝰ ꝯcluſionis demōſtratonem acqͥſitus oꝑtet illud qd̓ eſt ſcibile demōſtrationē ꝯcludi. ſed impoſſibile ē hr̄e demonſtratōis noticiā ſine logica. Scd̓m ptꝫ vtilis ſit ex ea parte qua iudicatīa eſt qꝛ docet reſoluere ſcibilia in pͥncipia ꝯſequentꝭ qͣꝫ ꝯſequētie tali autē hetur ſcīa ergo eſt neceſſaria ꝓpter qd̓ dicit alberthus etiā eſſe vtileꝫad felicitatē ꝯtemplatiuā ſiue naturalē ſic̄ ptꝫex diffinitōe ſua quā dat de ea dicens Logica ēque a fantaſijs que apparent. ſunt liberatertores dānat falſitates on̄dit in oībꝰ lumērecte ꝯtēplatōis p̄bet ꝓpter que dicit idē ignorātes logicā ꝯꝑant igni ꝯburēti et neſcientiſe ꝯburre lꝫ em̄ ignoras logicā aliqͥd ſciat neſcit tn̄ ſe neſcire exqͦ ignorat qͣl̓r debeat ꝯtradicētibꝰ obuiare et nec ſuū nec alterius deprehendūt errorē ꝓpt̓ qd̓ d̓t alphora. ip̄a logicaeſt qͣi pondꝰ ad equilibrū rōis ſcibile reducens p̄cipue ad ꝑtē iudicatiuā. Qꝛ ſic̄ inſtatera artificiali illud qd̓ pōderat̉ adequaturmenſure ẜm directū caſuꝫ equilibri ſupra li-

nea ad cuius extremitates pēdet ponderabile. qn̄ menſura cauſat angulū rectu ſuꝑ eundeꝫtunc hētur certitudo pōderabilis indubitāterIta ſil̓itudinē in ſtatera rōnis ſcibiletra ſua ꝓpria prīcipia ponderatur qd̓ docꝫ ꝑsiudicatiua tunc certitudo ſcibilis habetur. Ad obiecta inoppoſitū ad pͥmū ē dicenduꝫvtile accipitur dupl̓r vnoº eo qd̓ eſt appetibile ꝓpter ſe ſed ſolū inordine ad alid̓ bo ꝯſequēdum ſicut pocio amara p̄pter ſe nonappetitur ſed ꝓpt̓ ſanitatē et modo vtile diſtinguitur ꝯtra honeſtū. qꝛ bonū honeſtū ſuaꝓpria vi nos trahit et ſua ꝓpria dignitate allicit et accipiēdo vtile logica dr̄ vtilis. Alioº accipit̉ vtile qd̓ licet ad ꝯſequendūaliqd̓ bonū valeat tamē vltra hoc ex ſe in ſeetiā hꝫ rōem boni et appetibilis tale vtilediſtinguitur cōtra bonū honeſtū. Ad ſcd̓mdicenduꝫ ē logica ē nob̓ neceſſaria vt efficiamur ſciētes qꝛ ſolū in ſe eſt ſcīa ſed etiāeſt introductoria in al̓s ſcīas. Ad īprobatōem dd̓m ē logica vtiqꝫ cauſat̉ a rebꝰ ipſisque in logica ꝯſiderant̉ ſꝫ ꝯcedit̉ cātur arebus nature quēadmodū ſcīe alie naturales. Ad terciū dicendū eſt illud qd̓ eſt a nobꝯpletiue origīalirer a rebus bene pōt eſſe neceſſariū ea neceſſitate que reqͥrit̉ ad ſcīam. Ad ꝓbatōem vero mīoris dicendū qͣꝫuis ſecūde intētiones ſint a nob̓ cōpletīe tn̄ origīal̓ret inchoatiue ſunt a rebꝰ. In cuiꝰ ſignū nulluſd̓t eſt ſpēs ſubalterna vel genꝰ generaliſſi vn̄ lcꝫ a nob̓. cauſent̉ et fiāt extra nos tn̄ etpter nos hn̄t ſua pͥncipia a qͥbus hn̄t ſuā neceſſitatē. Ad quartū ē dicendū logica ē neceſſaria ad habendū modū ſciēdi artificial̓r lꝫmodꝰ ſciendi naturalis ſit nobis a natura inditus quēadmodū ſuꝑius dictū fuit. Ad vltimum dicendū neceſſariū dr̄ multis modis. Unoº dicit̉ illud neceſſariū quod nullomodo poteſt aliter ſe habere et quod nullo modo eſt contingens. vel poſſibile ita nullā habet cauſam a qua dependet et hoc modo ſoluꝫens primū eſt neceſſariū. Alio dr̄ aliqͥd neceſſarium reſpectu alteriꝰ ſine quo aliquidpōt eſſe et iſto modo cibus et potus dicunt̉ neceſſaria aīali. Tercio aliquid dicit̉ neceſſariū qd̓ habet pͥncipia et cās reſpectuⁱ quo poteſt aliter ſe habere et hoc ſolūlogica. ſed quelibet ſcientia eſt neceſſatia. Quarto dicitur neceſſarium ex ſuppoſitione alicuius finis tm̄ et illo modo ſcientia dr̄multis modis neceſſaria. Primo modo dicitur neceſſaria propter indigentias ſupplēdas