dici ꝙ dicere in conſcia mea ſic eſt. vl̓in anima mea. eſt iuramentū. Et ideꝫeſt in re: ſicut dicere per conſcientiammeam ⁊ per animam meam.¶ Que exiguntur in iuramento vt recete fiat. ℟. tria .ſ. veritas: iuſticia: ⁊iudicium. Ueritas enim ſemper debet adeſſe: vt .ſ. ſciat quis firmiter verum eſſe quod iurat. Iuſticia: vt ſcilicet quod iuratur licitum ſit ⁊ honeſtum. Iudiciū .i. diſcreta deliberatio:vt ſcilicet non iuret etiā veruꝫ: niſi propter neceſſitatem ⁊ vtilitatem. de hocdictum eſt ſupra Iurare. Quedam tamen alia magis ſpecialiter requiruntur: q̄ his ꝟſi. cōtinent̉. Si iuramentūlicitū vis diſcere: cerne. Quis. cui. qn̄quid. per qd̓. cur. qūo.2 ¶ Que eſt maior obligatio voti: veliuramenti. ẜm Tho. ſecunda ſecundeq. lxxxix. Uotum ex ſui ratione eſt magis obligatorium. Nam obligatio voti cauſatur ex fidelitate quam deo debemus: cuius tranſgreſſio infidelitatem: ⁊ per conſequens irreuerentiaꝫcontinet. Obligatio autem iuramenti cauſatur ex reuerentia: quam debemus ei: ex qua tenemur ꝙ verificemus id quod per nomen eius ꝓmittimus: cuius tranſgreſſio continet irreuerentiam tantum.3 ¶ An autem viri poſſint irritare iuramenta vxorum. ℟. ẜm. ꝟ ꝟ. non: niſiſint talia que vxor non poteſt implereſine ſcandalo ⁊ preiudicio viri. de hocvide. sͣ. Ieiunium. §. xxiij.4 ¶ Utrum in iuramentis poſſit diſpenſari. ℟. ẜꝫ Tho. vbi. sͣ. In iuramētispromiſſorijs diſpenſari poteſt: ſicut invotis: vbi notandum ꝙ illud quodcadit ſub iuramento promiſſorio: aliquādo eſt manifeſte peccatum vel maioris boni impeditiuum ⁊ tale iuramentum diſpenſatione non indiget.aliquando eſt dubium. vtrum ſit licitum: vel illicitum: proficuum vel nōciuum: aut ſimpliciter: aut in aliquocaſu Et in hoc poteſt qui licet epiſcopu diſpenſare. Cum vero promuttituraliquid ſub iuramento: quod eſt monifeſte licitum ⁊ vtile. in tali iuramento non videtur habere locum diſpenſatio: velcommutatio: niſi aliquid melius occurra: faciendum ad cōmuneꝫvtilitatem: Quod maxime videtur ꝑtinere ad poteſtatem pape: qui habetcuram vniuerſalis eccleſie. Similiteretiā ⁊ iuramēti abſoluta relaxatio. Adde qd̓ notat Dir. li. ij. ꝙ papa quemlibet abſoluere poteſt iuramento ex cauſa: iuxta puta ꝑꝑ ſcandalum intollerabile. vel ſi malum exemplum prorogetur in multos claue n̄ errāte. xv. q. vj.auctoritatem. Et diſpenſare poteſt invoto ⁊ illud commutare in aliud. qd̓magis ſit deo acceptum. ⁊ etiam in iuramento ex eiidem cauſis. quia auctoritas ſuperioris in omni iuramentoeſt excepta. extra eo. venientes. Sed ſialiquis vouet vel iura aliquid quod licite ⁊ honeſte ſeruari poteſt: nec ſubeſtcauſa. papa illud mutare non debet.Si tamen abſoluat aliquem tenet abſolutio quia eſt. sͣ. ius poſitiuum. Et ētcōtra ius diuinum pōt diſpēſare. dūtn̄ contra euangelium. vel articulos fidei non diſpenſet.¶ Que autem ſit differentia inter pa 5pam ⁊ epiſcopum quo ad diſpenſationem voti ⁊ iuramenti. ℟. ẜm Pan. inc. propoſuit. de conceſ. preben. ꝙ epiſdopus non liberat ex toto a voto. ſedcommutat in cauſam magis acceptam vt extra de voto. c. i. Sed papa excauſa poteſt ex toto liberere. quemadmodum poteſt ipſe deus quia veriſimile eſt ꝙ deus ex cauſa dederit poteteſtatem ſuam inter homines vicarioſuo. alias non fuiſſet bonus paterfa. ſidimiſiſſet gragem ſuum ſine paſtorequi ex cauſa poſſet omnibus conſulere. Unde Hoſtien̄. in. c. quanto de trāſta. prela. dicit. Cum idem ſit dei ⁊ vicarij ſui conſiſtorium. poteſt papa fere omnia facere. que deus poteſt. claue non errante. Nam generaliter dixit Chriſtus Petroº. Quodcunqꝫliga. ⁊cͣ. Et qui totum dicit nihil