ẜm Rai. Si ſcienter male iudicauit puta timore. cupiditate. odio amore ī velalia quacūqꝫ cā: tenetur leſo preciſe adomne intereſſe. niſi poſſet inducere illūpro quo tuilt ſnīam ad plenariaꝫ reſtitutioneꝫ. xi. q. iij. quattuor. Ideꝫ ſcd̓mMBonal. ſi iuſtaꝫ noluit dare. aut iuſticiam viduis. aut hmōi noluit adminiſtrare. Si ꝟo ꝑ ignorātiā iniuſte iudicauit. tūc aut ex ſe iudicauit ſine aſſeſſore. aut de conſilio aſſeſſoris. Si ex ſe ⁊ignorātia illa ē craſſa ⁊ ſupīa. qꝛ nec ꝑſe ſciebat qd̓ cōiter ſcire dēbat. nec abalijs curaui īueſtigare tūc ẜm Rai. ⁊Ul. ẜꝫ. ll. tenet̉ leſo iqͣꝫtū equū videbit̉iudicio iudicātis. ff. de var. co. l. vlt. Iniudicio āt aīe credo. vt inꝗt Rai. ꝙ teneat̉ ad reſtitutiōem vt in prīo caſu qꝛin culpa fuit. cū ſciuit vl̓ ſcire debuit ſein ſufficiēteꝫ. ⁊ tn̄ iudicare p̄ſūpſit. extra de iniu. c. fi. Si aūt fuit ignorantiaꝓbabilis in eo. vt qꝛ ſcā debita diligētia ad īueſtigādū a ꝑitis de. ꝯſilio eoꝝtulit iniuſtā ſnīaꝫ ꝓ iuſta Siue qꝛ maͣerat variaꝝ opionū. ⁊ illi ẜm ſuā opīonē quā rectā putabāt ꝯſuluerūt. excuſatur tūc iudes p̄cipue delegatꝰ ẜꝫ Ul. ⁊ēt vt vr̄. ordinariꝰ nil omittēdo d̓ ꝯtingentibꝰ ad īueſtigādū rei ꝟitateꝫ. Siꝟo iudex hoc facit de ꝯſilio aſſeſſorisꝗ aſſerebat taleꝫ ſnīam iuſtā excuſaturqꝛ in eo eſt ignoratia ꝓbabilis. q̄ excuſa. Bantur. aſſeſſores iudicibꝰ ꝑꝑ ſcīaꝫeoꝝ vt ꝯſulāt ignorātibꝰ iura. qͣꝫuis .n.nō poſſit eē eccl̓iaſticꝰ iudex. niſi hēatſaltē mediocrē ſcīaꝫ extra de elec. cumnobis. ⁊. xx. di. c. i. in gl. tn̄ ſeculari iudice. ſi hꝫ ꝯſuetudineꝫ cauſaꝝ ſiue ꝑitiaꝫiudicādi cā cōmitti pōt iura ignorāti⁊ ēt ordīario. C. d̓ iudi. l. certi iuris vbidr̄. ꝙ milites pn̄t eē iudices. De iudiceaūt delegato dicit Ul. ꝙ ſepe eſt lurisignarꝰ. qd̓ ēt nouit delegās ſed rōe bonitatis delegat ſibi cām. Et talis ſi ſictullit iniuſtā ſnīam bona fide ⁊ ꝯſilioperitoꝝ nō tenetur ad ſatiſfaciēdū. Etidem dicēdū videtur arbitris quo adſnīas iniuſtas. Ideꝫ Archi .ſ. Si ꝟo iudex tulit iniuſtā ſnīam ſiue ordinariusſiue d̓legatus. ſiue arbiter. Et ſi erat ſciens tn̄ neglexit reuoluer̄ libros ⁊ ſtudere in materia vel ſi neſciebat ꝑ ſe. ⁊ neglexit q̄rere ꝯſilia peritoꝝ ēt ſi eēt delegatꝰ nō excuſaret̉ ab obligatiōe reſtitutiōis ꝑti leſe ꝓpter iniquā ſuā ſnīamēt ſi credebat iuſtā fore ẜꝫ Rai. ⁊ Ul.Itē ſi fuit negligēs ad ſumendū idoneum aſſeſſoreꝫ qꝛ elegit ignorātem authoīeꝫ male ꝯſcīe ẜꝫ cōeꝫ opinionē. Siue hoc fecerit ex auaritia vt minus expēderet ī ſalario dādo ſiue ex amicitiavt ſeruiret amico ꝓ illo rogāti. ſiue exincurria vel alia cā. nō excuſat̉ a reſtitutiōe qꝛ in culpa fuit. d. c. fi. Si aūt aſſūpſit ꝗ cōiter credebat̉ bonus vel ſufficiens vl̓ datus ſibi a ſuꝑiore. ita ꝙ de eiꝰꝯſilio haberet iudicare tūc excuſatur apeccato ⁊ a reſtitutiōe ferēdo iniquaꝫſnīam quā credebat iuſtā ex cōſilio ipſius aſſeſſoris Sꝫ ip̄e acceſſortenet̉ inſolidū parti leſe ꝯſulēdo ſnīam forte iuſtā. ſi hoc facit mala fide ⁊ ꝯſcīam. velēt bona fide. ſed ex craſſa ignorātia vl̓negligentia. ff. de qd̓ ꝗſqꝫ iuris. l. ij. Ethoc ẜm Ho. Rai. ⁊ Ul. Itē ſi iudex accepit pecuniā. vt iudicet. ſiue vt bn̄ iudicet peccat grauiter. cū teneat̉ gratisoffm̄ exercere. ar. xiiij. q. v. c. n̄ ſane Pecuniā aūt illam retinere nō pōt. Sedẜꝫ Rai. tenet̉ reſtituere ei ꝗ dedit. Nota ad p̄dicta ſingulare dictū Bar. in. l.i. ff. de fal. ꝙ iudex ꝗ accepit pecuniā vtveram ſnīam det tenet̉ pena falſi. vt. l.ij. ff. de ꝯdi. ob turpeꝫ cām. Ideꝫ de eoꝗ accepit pecuniā. vt veꝝ teſtimoniumdicat vt notat gl. in. d. l. i. qꝛ teſtes dn̄tfacere gratis. nō ob pecuniaꝫ.¶ Quid aūt iudex accepit pecuniā vt ſomale iudicaret. ℟. ẜꝫ Raimū. pecuniāſi receptā tenet̉ reſtituere non ei ꝗ dedit cū turpiter bederit. ſed ei in cuiusiniuriā recepit .i. q. i. iubemꝰ. Hoc tn̄veꝝ in foro iudiciali. Secꝰ ī pnīali inquo nō ſuccedit obligatio niſi ad ſolūintereſſe ⁊ nō ad penā niſi p̄ceſſerit iudicialis ſnīa. al̓s pēa nō debetur in foro pnīe. vt dicit gl. xij. q. fr̄nitas.¶ Quid ſi iudex tenetur. ⁊ nullo. mō u1