CCCL.Uſura. ij.
cauerint vel ſub quocūqꝫ alio titulo ꝯceſſerint. etiāvenditōis ẜm Io. an̄. quā penā ſi ꝑ mēſem ſuſtinuerint indurato aīo terre eorū ꝙͣdiu in ipſis morāt̉ſunt ipſo facto interdicte. Alij laici debēt ꝑ excōicationē ad hoc idē ꝯpelli. nō obſtāte qͦcūqꝫ eorū pͥuilegio. Et de hoc vide. sͣ. Excōicatio. vij. caſu. xxxij.14 ¶ Sed qͥd dicemus de dn̄is ⁊ cōitatibꝰ q̄ cōcedūtiudeis vt poſſint exercere vſuras ⁊ locāt eis domoset faciūt cōuentiōes cum eis ſuꝑ vſuris exercēdiset vt iudices cogant debitores ẜm cōuenta ⁊ hmōi℟. do. Andreas barbatius ⁊ Pau. de ca. conſilio.ccclxxvj. ⁊ Pe. de anch. ꝯſilio. ccxxx. ⁊ quidā alij conati ſunt tenere ꝙ licite facere poterant. dūmodoaucͣtas ſeu licētia ab ordinario obtineat̉. Et hoc qꝛaccedit ad bonū cōe totius rei publice. Itē qꝛ ſic eſtcōſuetudo de cuius initij memoria nō exiſtit ꝯͣriū.et tolerantia romanorū pontificū p̄ſertim in terristꝑaliter eccleſie ſubiectis. ⁊ ideo videt̉ valere. Itemqꝛ iſta cōceſſio nō eſt peccati nutritiua ex ꝑte xp̄ianorū. vt in. c. ſuꝑ eo. de vſu. Ex ꝑte v̓o iudeorū nihil nobis de his qui foris ſunt. vn̄ dicit tex. in. c. qͥſincera. xlv. diſ. ſuꝑuacue rei videt̉ dare operā quiarcere nitit̉ iudeos a pctō: vtpote dānatos ꝓpter ꝑfidiā. Et ideo tolerant̉ in eorum ritibus. Hec ſūtin ſumma eorū motiua. Sed ſalua eorū reuerentiademōſtrabo ꝙ nedū vere ſed aꝑte erronee cōſuluerunt. Un̄ ꝓ clariori intelligētia not. ẜm Girar. deſenis. ⁊ refert Io. an. in mercurialibꝰ. in regula peccatū. li. vj. ꝙ triplex eſt ꝑmiſſio cōtra legeꝫ. Primaſſmplex indulgēs penā ſolū. ſed non culpā. Et hocmō ꝑmittit eccleſia ꝓſtibula ꝓpter maius malumſeu peccatū euitandū. vt in. c. deniqꝫ. iuncta glo. inverbo venia. iiij. di. ⁊ in. c. veniens. iuncta glo. fi. qͥcle. vel vo. Scd̓a ꝑmiſſio eſt tollens impedimentūet iſto mō eccleſia tolerat ritus iudeoruꝫ ꝓhibensxp̄ianis ne eos impediāt. d. c. qui ſincera. ⁊. c. ſicutde iudeis. Tercia ꝑmiſſio eſt p̄ſtans iuuamen ẜmquē modū eccleſia ꝑmittit clericuꝫ occidi a ſeculariiuſte. qꝛ eum degradat ⁊ tradit. vt in. c. degradatiode penis. li. vj. Et de hac habes in. c. nouimus. dever. ſig. ⁊ prime Coꝝ. v. Prima fit ꝓpter maius malum euitandū. Scd̓a ꝓpter bonū ꝙ inde conſequiſperat̉ vt .ſ. iudeos tolerando lucrari poſſit vt in. d.c. qui ſincera. et vt nobis veritas in eorum ritibusfiat. no. vt dicit Aug. Tercia v̓o non pōt fieri niſide eo qd̓ licitum eſt. Nam licitū eſt ꝙ maleficia nōremaneant impunita. c. vt fame. de ſent. exc. ⁊ in. l.ita vulneratꝰ. ff. ad. l. aquil. Ideo merito tradit clericum. Franciſcus in. ij. ſen. dicit ꝙ duo ſunt genera malorū. vt dicit glo. ſuꝑ illud. Ab occultis meismunda ⁊cͣ. Quedam ſunt noſtra q̄ a nobis oriunt̉et his nullo mō cōſentire debemus nec directe necindirecte. Quedā v̓o ſunt aliena q̄ fiunt ab alijs. ⁊his nunqͣꝫ conſentire debemus directe cōſenſu approbationis. Aliqn̄ tn̄ licet cōſentire indirecte conſenſu ꝑmiſſionis. ſicut deus permittit aliqua malaex cā rōnabili. Sine v̓o cā rōnabili nō licet. Un̄ dicit ꝙ reciꝑe mutuum ſub vſuris ex rōnabili cā: puta neceſſitatis vel vtilitatis licet. al̓s nō: hec ille. Exquibꝰ ego concludo ad qōnem ꝙ tales peccāt mortaliter. ⁊ ſunt excōicati et tenent̉ ad reſtitutionem
oīm vſurarum ex tali cōuentione ſolutarum ſi indei non reſtituent. Nam licet principes ⁊ cōitatespoſſint ꝑmittere vſurarios prima ꝑmiſſione: vt tenet Bald. ⁊ Bar. in. l. cunctos ppl̓os. C. de ſum.tri. ꝙ tn̄ ego nō admitto ſimpliciter. qꝛ maius malum eſt vſura q̄ eſt peccatū mortale ꝙͣ qd̓libet damnum tꝑale vel corꝑale qd̓ euitat̉ ꝓpter vſuram. Etideo nō pōt ꝑmitti ꝓpter maius malum euitandūSolum cōcederem dictum Bal. ⁊ Bar. qn̄ maiora peccata ſi nō ꝑmitterent̉ ſimpl̓r haberent conſequi. vtputa homicidia ⁊ hmōi. al̓s nō credo excuſent̉ etiā ſimpliciter ꝑmittēdo. ar. c. poſt miſerabilēeo. ti. vbi p̄cipit̉ eis vt cōpellant iudeos reſtituerevſuras. Ergo a fortiori. ne exigant ꝓuidere tenent̉Nam facilius impediunt̉ faciēda qͣꝫ tolerent̉ iamfacta: vt in. c. quēadmodū. de iureiur. ⁊. l. patre furioſo. ff. de his qui ſunt ſui vel ali. iur̄. Nihilominꝰꝑmiſſione ſcd̓a ꝑmittere nō pn̄t cum nullū bonuꝫſequat̉. immo multa mala. vt pꝫ vltra exꝑientiam.ꝑ. c. vſurarū. de vſu. li. vj. Et multo minus ꝑmiſſion tercia. vt eſt in ꝓpoſita. q. Nam nullus poteſtpctm̄ cōmittere ſeu cooꝑari vt cōmittat̉ ꝓ quocūqꝫ bono obtinendo ſeu malo euitādo ab alio. c. ſuꝑeo. de vſur. Facit. c. j. xxij. q. ij. ⁊. c. forte. xiiij. q. v. etc. qd̓ ait. xiiij. di. in gio. ⁊ in. c. nō magno. ne cle. velmo. Liceret bn̄ alicui qn̄ eidem imponeret̉ neceſſitas duorum malorū pene ſed non culpe. Item liceret volenti facere vnū de duobus malis culpe ei ꝑſuadere vt minus faciat ⁊ maius dimittat ſed nontercia ꝑmiſſione ſed ſolum prima ⁊ ſcd̓a. Intelligoqn̄ aliter nō poſſet cōpeſci quin vnū faciat: al̓s nō.et ita loquit̉. c. duo. xiij. di. Et ideo cum tales nedūcōſentiant immo cooꝑant̉ vſurarie prauitati exercende. pꝫ ꝙ peccant mortaliter ⁊ etiā ſunt excōicatiexquo paciſcunt̉ cum iudeis vt poſſint exigere vſuras: aut ꝙ eis iuſticia fiat. de vſuris exigēdis. multo magis ſi ad hoc interponunt decretū. Talia em̄pacta vel decreta facta ab illis qui habent ptātemcondendi leges vel ſtatuta dicunt̉ leges vel ſtatutavt in. l. pe. §. ille. ff. de do. inter vi. ⁊ vxo. ⁊ in. l. ceſarff. de publica. ⁊ vtrobiqꝫ ꝑ Bar. ⁊ ꝑ eundē Bart.in. l. iiij. §. actor. ff. de re iudi. Rō qꝛ facientes taliapacta nedum intendunt ſe obligare. immo principaliter volunt obligare oēs de ciuitate ⁊ diſtrictu.et obligant̉ etiam illi qui nō aſſenſerunt. Ergo ſūtſtatuta cum ex pactis meris nō obligent̉: niſi conſentientes: vt in. l. j. ff. de pac. Sed ſtatuentes vel p̄ſumentes iudicare ꝙ vſure ſoluant̉ ſunt excōicaticle. j. de vſu. q̄ cum indiſtincte loquat̉ habet locumetiā de decretis factis cum iudeis: vt tenet Landunus ibidem cum glo. ⁊. d. Car. ⁊ Io. de imo. Facitqd̓ no. Gemi. in. c. j. de vſu. lib̓. vj. qui vult ꝙ peneeiuſdem. c. ligant etiā locātes domos iudeis. ⁊ idētenet. do. Lau. de rido. in tractatu de vſu. q. cxlvj.Et ꝙ teneant̉ ad reſtitutionem pꝫ. qꝛ cām efficacēdant damno ꝓximi ⁊ ſine qua nō damnificarent̉.ideo tenent̉ inſolidum ſi illi nō reſtituent. vt ptꝫ. sͣ.Reſtitutio .j. in verbo vſurarius. §. viij. Aduertetn̄ ẜm Laudunū ⁊ Pau. in cle. j. de vſu. ꝙ ſi ſupradicti ꝓhiberent ne maiores vſuras exigerent dumnon cōſentiant de minoribꝰ non incurrent penamAAA iiij