.CCLXXXIII.Theſaurus

¶ Utrum teſtes ſuper occultis circumſtantijs cri 3iminis ſint interrogandi.? ℟. Panor. in. c. qualiteret quando. el. ij. de accu. ꝙ ſic. ẜm Inno. ⁊ Hoſti.quando crimen non eſt occultum. ⁊ quando taliscontra quem teſtificatur eſt infamatus. ⁊ etiam ſiiuraſſet nō reuelare. quia tale iuramētum eſt temerariū. c. j. de cri. fal. ⁊. c. intimauit. de teſti. niſi ſciretin confeſſione ſacramentali. quia ſic ſcit vt deus etꝓducitur vt homo. vt in. c. ſi ſacerdos. de offi. ord.et. c. dilectus. de exceſ. p̄la. De hoc vide. sͣ. Inquiſitio. §. xj.¶ Utrum ꝓſonete ſiue mediatores compellantur 32teſtificari? ℟. Panor. in. c. dilectorū. de teſti. ꝙ ſic.ſi partes ambe conſentiunt. Si ambe diſſentiunt.non poſſunt. Si vna conſentit altera nō: compellinō poſſunt. ſed teſtificari poſſunt ſi volunt. in aut̓.de teſti. §. qm̄ v̓o.¶ Utrum teſtis teneat̉ perhibere teſtimoniuꝫ de 3 3his que ſibi ſunt dicta in ſecreto? ℟. ẜm Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. lxx. ꝙ ſunt aliqua que ſtatim vt homo ſcit tenetur ꝓpalare his qui poſſunt ꝓdeſſe. ſicut ſi quiscontaminaret multitudinem: vel vbi aliqd̓ maluꝫꝓximo ſpūale vel temporale immineret. et ad iſtacelanda nemo poteſt obligari. quia frangeret fidē:quā alteri debet. Sunt alia que nō ſunt talis qualitatis. ⁊ ideo obligare ſe pōt quis ad celandum. ettalia etiam ad p̄ceptum ſuꝑioris non tenet̉ reuelare. qꝛ nihil pōt p̄cipi homini qd̓ ſit cōtra ius naturale de ſe. Sanctus v̓o Bona. in. iiij. diſ. j. dicit ꝙetiam tenet̉. quia intelligit̉ in tali ꝓmiſſione: excepta auctoritas ſuperioris. Sed tu concorda veruꝫqn̄ ſuꝑior hoc requirit ex aliquo bono reſpectu. etvt pater ꝓuideat et dictum ſancti Tho. intelligit̉qn̄ ſolum vt puniat vel de alio de quo non ꝑtinetinquirere.Uide ſupra InuenHęſaurud ta. §. j.quidam filialis quo homoS¶ ¶ C.timet offenſam dei: quē diligit. et timet ab eo ſeꝑari. xxiij. q. vj. §. exhis ꝓpe finem. Et iſte ſemꝑ bonus ⁊ ſanctus. iuxtaillus psͣ. Timor dn̄i ſanctus ꝑmanet. Alius ſeruilis ⁊ iſte cauſat̉ ex amore ſui. vnde qꝛ pena eſt detrimentū ꝓprij boni qͥ eam timet. d. §. ex his. ⁊ iſte aliqn̄ eſt cum charitate. ſicut cum qui ſil̓ timet ⁊ ꝓpterpenam ⁊ ꝓpter culpā ⁊ iſte timor dr̄ initialis. qꝛ eſtprincipiū cōuertendi. de pe. diſ. ij. ſicut ſeta. Aliqn̄eſt ſine charitate. ⁊ tunc ſemꝑ malus nō in ſe: ſꝫ qꝛa mala procedit radice .ſ. ab inordinato amore ſui.Alius eſt timor mūdanus quo hō diſiungit̉ a deoꝓpter mundana quibꝰ innitit̉ tanqͣꝫ fini. xvj. q. ij.c. j. poſt mediū. ⁊ iſte ſemꝑ eſt peccatū mortale. Sitn̄ in mūdanis nō conſtitueret finē .i. nō eſſet paratus facere cōtra dei p̄cepta ſic eſſet pctm̄ veniale. ſicut cum retrahit̉ a bono: qd̓ eſt de ꝑfectōe. vel pōteſſe nullū pctm̄. qn̄ quis rōnabilem cām habet timendi ẜm Ale. ſcd̓a ſcd̓e ti. de timore.¶ Utrum timor excuſet a peccato? ℟. ꝙ nō ex toto .ſ. qͥn ſit mortale ſi illud qd̓ fit ſit cōtra p̄cepta deixxxij. q. v. ita ne. ⁊ qd̓ me. cā. c. ſacris. In alijs quōexcuſet. vide. sͣ. Metus. §. vj.

ciuilibus. vel qn̄ in criminalibus ciuiliter agit̉: ſeuꝓ liberatione ꝓximi. ne indebite puniat̉. Inno. ind. c. j. diſtinguit ⁊ bene. ꝙ qn̄ non eſt peccatum tacere illud ſuꝑ quo inducit̉ non debet compelli. al̓sſic. Exemplum. agit̉ cōtra aliquem ad penam tm̄.et ſic non eſt peccatum tacere. ar. ij. q. j. Si peccauerit: niſi ꝑſeuerare velit in peccato. ar. c. vt clericorū.de vi. ⁊ ho. cle. xxij. q. v. hoc videt̉ vt pena reuoceta malo quos dei timor non reuocat. Intellige qn̄peccatum non eſt oīno occultum. ſed qui illud facit eſt infamatus aliqualiter de eo. qꝛ tunc tenet̉ requiſitus vt teſtis. Secus ſi requireret̉ vt denūciator: cum non poſſit ꝓbare. vel quando ille de quoquerit̉ non eſt de tali aliquo modo infamatus. qꝛſic non tenet̉ niſi ſolum dicere illis qui poſſunt ꝓdeſſe ⁊ non obeſſe. vt. sͣ. Inquiſitio. §. xj. ⁊ infra. §.xxxj.27 ¶ Utrum teſtis peccet mortaliter dicendo ſe inimicum alicuius cum non ſit vt euitet teſtimoniuꝫdicere? ℟. Panor. in. c. inquiſitiōis. §. tercie. de accu. ꝙ ſic. quia dicit mendacium in damnum ꝓximi. xxij. q. ij. ne qͥs. et de falſa. c. j. Limito hoc verū.quando requirit̉ ꝓ damno euitando vel ꝓ debitoconſequendo. ſecus vbi requirit̉ ſolum ꝓ pena inferenda: niſi in caſu quo compellit̉ a iudice: ordineiuris ſeruato.28 ¶ Utrum teſtis qui recipit pecuniam vt non dicat veritatem peccet mortaliter? ℟. ꝙ ſic. ⁊ teneturpena falſi. vt no. Bar. in. l. j. ff. qd̓ cum eo. ⁊ Pa. inc. j. de cri. fal. ⁊ eſt turpe lucrum ⁊ cōtra bonos mores. l. iiij. ff. de condi. ob tur. ca. Sil̓r eſt turpe lucrum aliquid recipere ꝓ vero dicēdo. xiiij. q. v. nōſane. ⁊ tenet̉ reſtituere ei qui dedit: ſi modo nō dedit ad corrumpendum. ſed ad redimendam vexationem ſuā. Si v̓o dedit ex liberalitate: credo pauperibus ſit erogandum de bono conſilio. Expenſas tn̄ poteſt petere ⁊ recipere a ꝓducēte eum. iiij.q. iij. venturus.¶ Quid ſi quis iurauit teſtimonium non perhibere? ℟. temerarium eſt. et vbi eſt certum ꝙ teneturſub peccato ferre teſtimoniū ꝓpria auctoritate pōtcontrauenire. al̓s non. niſi auctoritate ſuperioris.xxij. q. iiij. in malis. etiam ſi ſciret ꝙ ipſe ſolus interfuiſſet ⁊ nō poſſet ꝓbari niſi ꝑ eum ẜm Gof. quiadictum vnius facit ſemiplenam ꝓbationem. ⁊ delatio iuramēti faceret plenā. C. de re. cre. l. in bonefidei. qd̓ credo verum in caſu quo hoc fieri pōt: al̓svbi nullum effectū pōt habere teſtimoniū eius nōcredo teneat̉: niſi ad p̄ceptum ſuꝑioris cogeret̉ mōdebito ⁊ ordine.¶ Utrum teſtis falſus ſemper peccet mortaliter?℟. ꝙ falſum teſtimonium ſemper eſt peccatū mortale: nec aliqua circūſtantia poteſt excuſari: ſi eſt cūiuramento ſeu periurio factum. Si v̓o ſine ꝑiurionon ſemꝑ erit mortale peccatū: ſicut nec omne mēdacium. Et hoc intelligo ꝙ ſit mortale qn̄ ſcienterfit. Secus ſi bene cogitando erraſſet. qꝛ eſſet veniale etiam ſi iuraſſet. ⁊ tenet̉ ad reſtitutionem fotiusdamni dati ꝓximo qn̄ ſcienter vel ex ignorātia indebita falſum teſtimoniū dixit. l. general̓r. §. illudff. de calum. ⁊ xvij. q. iiij. Si quis in atrio.