.CCLXIX.Solys

diuinare .ſ. ꝙ talis erit inclinatus ad tale viciū velhabilis ad tale ſtudiū. dūmodo libertas liberi arbitrij nō excludat̉. q̄ dn̄ari pōt ⁊ aſtris ⁊ cōtra quamcunqꝫ diſpoſitionē ſeu inclinationē corꝑis. Si etiātercio inſit ſenſitiue ſicut eſt in aīalibus irrōnalibꝰque qꝛ a rōne nō impediunt̉ facilius ſentiunt mutationē corporū celeſtiū ꝓpter quam faciunt aliquaſigna. ſic diuinare ꝙ pluet vel tempus mutabit vl̓vigebit frigus nō eſt ꝓhibitū. qn̄ ad aliud nō extēdunt̉ talia ſigna niſi ad influētias corporū celeſtiūdiuinandas. Si aūt tale futurū nō eſt in tali corꝑeinſpecto. nec ſicut in cā ꝑ ſe nec ſicut in diſpoſitōnenec ſic̄ tercio mō ſic diuinare velle ē pctm̄ mortale ⁊ſuꝑſtitioſū. ſic̄ faciūt qͥ cū obuiāt lepori vel feminep̄gnanti dicūt malū futurū ⁊ hmoi .xxvj. q. ij. c. illos. ⁊. c. ſe. Sil̓r ſuꝑſticioſi ſunt qui ea q̄ libero arbitrio ſubiacent certitudinaliter ſcire volūt ⁊ diuinare ⁊ de iſtis habes. xxvj. q. ij. c. illud qͦꝫ. Ideo Tho.vbi. sͣ. inquit ꝙ ſi p̄dicta ſigna extendant̉ ad ea q̄nō ſubiacent cauſalitati corporū celeſtiū. ſicut ſuntactus liberi arbitrij ⁊ ea q̄ ꝑ accidens eueniunt ſicdiuinatio eſt illicita. ⁊ Bo. vbi. sͣ. dicit ꝙ diuinatōaſtrologorum qͣ p̄tendunt vltra vim aſtrorū eſt ꝑdyabolica cōmercia. ⁊ ſic patꝫ ꝙ eſt mortale pctm̄.Tercio fit cum aliquorū ſuꝑſtitioſorū obſeruatiōe⁊ iſtud oīno ꝓhibet̉. qꝛ ibi eſt tacita demonis inuocatio qui ſic cōuenit cum primis inuentoribꝰ taliūvt dr̄ .xxvj. q. ij. c. qui ſine ſaluatore. ⁊. q. v. c. nec mirum. ſicut faciunt illi qui ꝑ taxillū ꝓiectū ſuꝑ libropunctorū vitā vel mortē vel bonā ſeu malā fortunam alterius ſcire volunt. Sil̓r qui furta vel hmōiocculta ꝑ inſpectionē aſtrolabij vel libri vel inſcriptionē inueſtigant ſcire ⁊ hmōi. de iſta hr̄ de ſorti.c. ex tuarum.¶ Que pena ſortilegorū? ℟. ẜm leges debēt deca­ 4pitari. ⁊ ſi ad domos aliorū vadūt debent igne cremari. Itē bona eorū publicari. vt. l. nullus. l. nemol. culpa. C. de male. ⁊ mathe. ẜm canones ſi eſt oēcultū imponit̉ pnīa. xl. dierū. c. j. e. ti. Si notoriū ēinfames fiūt. ⁊ etiā qͥ ad eos ꝯcurrunt. ij. q. viij. qͥſqͥs. ⁊ de teſti. c. teſtimoniū. Si clericus dꝫ deponi ⁊in mōaſterio retrudi. xxvj. q. v. nō oꝑtet. et. c. ſi qͥsep̄s. ⁊. c. ſe. laici ſi ſūt ſerui verberibꝰ ſubijciunt̉ ſi liberi ſunt incluſione digna detrudēdi. .xxvj. q. v. ꝯͣidolorū ⁊ oēs tales efficiunt̉ irregulares ſi ſit notoriū tn̄ ep̄s poterit diſpēſare ẜm Ber. in. c. ij. eo. ti.¶ Utrum liceat vti ſomnijs ad ſciendum futura 5℟. ꝙ ſi quis ſit certus ꝓcedere ea ex diuina reuelatione ſic licet. Sil̓r licet vti eis ad p̄cognoſcendamnaturalē cām intrinſecam vel extrinſecā: puta accēſionem colere aut alterius humoris ſeu febris future vel pluuias ⁊ hmōi. nō tn̄ certitudinaliter quiamultipl̓r pn̄t impediri. Rō qꝛ talia futura ſunt inparte ſenſitiua. ſicut in diſpoſitione non ſicut in cāSi ꝟ̓o hmōi ſomnia cauſentur ex reuelatione demonū. ꝙ eſt qn̄ inuocant̉ exp̄ſſe vel tacite: puta ſuꝑſtitōes obſeruādo ſic erit illicitū ⁊ mortale pctm̄.Et iō qꝛ difficile eſt intelligere qn̄ accidāt ex cauſisnaturalibꝰ vel ſuꝑnaturalibꝰ a deo vel ab angelis.ꝓpterea eius curioſa obſeruatio eſt temeraria ⁊ ꝓhibita. vn̄ Ezech̓. xxxiiij. Sicut ꝑturiētis cor tuuꝫyy iiij

xxvj. q. ij. hi qui. et. c. illud. Sorte v̓o conſultoria q̄fit cauſa neceſſitatis ad ſciendū quid fiendum qn̄aliter neqꝫ ſcripture aucͣtate: vel alio auxilio pōt ſciri nō eſt illicitum vti. d. q. ij. c. non exemplo. ⁊. q. v.nō licet. Nam cum non ſuꝑeſt humanū auxliumtunc ad diuinuꝫ poſſumus recurrere: vt xxij. q. ij.queritur: vtputa ciuitas eſt obſeſſa dubitat clerusquis debeat fugere vel quis remanere: tunc or̄onep̄miſſa ẜm Aug. ſorte erit dirimendū. Facit. l. ſꝫ cūambo. ff. de iudi. ⁊. l. ſi duobꝰ. in prin. C. cōia de le.Et ẜm hanc neceſſitatē intelligo. d. c. ſortes. vbi dr̄qd̓ nō eſt aliquid mali qd̓ limita ẜm Pa. in. c. fi. deſortile. verum ꝙ ea licet vti in tali neceſſitate ſi qͣtuor cōcurrant. Primo in rebus tꝑalibus ſꝫ in ſpūalibus. vt in electione ſeu eius tractatu aut in electōecōpromiſſariorū qͣꝫtum ad officia eccleſiaſtica eſt inomni caſu ꝓhibita. Scd̓o ſi fiat ſine omni ſuꝑſtition. Tercio qn̄ euentus ſortiū expectat̉ a deo. qꝛ ſia dyabolo erit illicitū. Quarto qn̄ fit cū magna deliberatōe p̄miſſa or̄one: ſicut apl̓i Act̉ j. in electiōeMathie petendo a deo eius voluntatē in hoc. Aliter aliquo iſtoꝝ deficiēte erit illicita. Lau. tn̄ Arch.et Hoſt. tenēt indiſtincte ꝙ oīs ſors ꝓprie acceptaeſt ꝓhibita ꝓpter. d. c. ſortes. Sed tu dic verum inſorte diuinatoria ⁊ conſultoria extra p̄dictū caſumneceſſitatis. ſecus in diuiſoria.3 ¶ Quot modis fit ſortilegiū ſiue indiuinatio? ℟.ꝙ tribus modis. Primo ꝑ manifeſtā inuocationēdemonū. ⁊ hoc ſiue noīet̉ nigromancia vel aremācia: aut quibuſcūqꝫ noībꝰ ẜm ꝙ ſit diuerſimode ſꝑeſt pctm̄ mortale grauiſſimū. et tenet̉ nedum deſiſtere ab ea ſꝫ etiā libros ꝯburere. alit̓ abſolui nō p̄t.Et qͥ tales diuinatōes addiſcit mortal̓r peccat. ſeuetiā artē magicā: qꝛ ẜm Ri. in. ij. di. vij. art. ij. q. iiijnō eſt ſcīa ſed ſuꝑſtitio ⁊ in fine tales a dyabolo decipiunt̉ ⁊ male terminant. ⁊ de hac habes .xxvj. q.iiij. c. igit̉ ⁊ eorum noībꝰ. ⁊ quō demones ſciunt futura ⁊ tales decipiunt habes ibidē in. c. ſciendū. etc. ſe. ⁊ ꝓpterea de noīe nō curo exquo pꝫ de inuocatione demonum. Aduerte tn̄ ꝙ aliud eſt inuocaredemonē: qd̓ nō licet. aliud occurrēti aliquid p̄ciꝑe:ſicut faciunt ſancti cogentes eos aliquid dicere. qn̄in corꝑibꝰ obſeſſis ſunt qd̓ licet. qͣꝫuis periculoſumſit. niſi ex inſtinctu ſpūſſancti fiat. de quo dic vt. sͣ.adiuratio. Scd̓o fiunt ſortes ſiue diuinatiōes ſinemanifeſta inuocatione demonū. ſed ex ſola inſpectione aliquorū corporum ſicut faciunt aſtrologi. ⁊illi qui ex inſpectiōe liniamentorū manus vel oculorum: aut corꝑis hoīs vel animalis: aut ex eorumgarritū vel volatu: ſiue ex eorum obuiatione futura occulta ꝓnoſticant̉. Et vtſcias qn̄ talis diuinatio ſit ꝓhibita aduerte vt colligo ex ſanctis Bo. inij. di. vij. ar. j. q. iij. ij. partꝭ. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xcv.ar. v. Primo ſi tale futurū ſit in re ꝯſiderata ſicut īcā ꝓpria ⁊ ꝑ ſe. ⁊ ſic nō eſt ꝓhibita. vn̄ aſtrologi pn̄tdiuinare ex conſideratiōe aſtrorum ꝙ cras fiet eclipſis ſolis vel lune. vel pluuia vel venti vel frigus:aut calor ⁊ hmōi. ⁊ ſic talis diuinatio nō eſt ꝓhibita. Si v̓o tale futurum nō eſt in tali re niſi diſpoſitiue: puta bona habitudo corꝑis indicat bonā qualitatem mētis. ⁊ ęcōtrario mala ⁊ hmōi. ſic ſil̓r licet