Societas. jͣ.
ẜm Marcū tulliū. ⁊Ociētas. j. nō Azo. in ſummati. ꝓ ſocio eſt duoꝝ pluriune conuentiocōtracta ob cōmodiorē vſum ⁊ vberiorem queſtū. faciat ad hoc. l. ſi nō fuerit. §. plerūqꝫ.ff. ꝓ ſocio. vn̄ ꝯͣhitur ſolo cōſenſu vn̄ ſi meus ſociꝰaliquē admiſerit quē meū ſociū eſſe voluerit: ei ſolum ſocius eſt. nō mihi. ff. ꝓ ſo. l. qui admittitur ⁊ꝯͣhitur ad tēpus ⁊ in ꝑpetuū .i. dum viuent ſocij ⁊ſub cōditione. vt. ff. ꝓ ſo. l. j. ⁊. C. eo. l. pe. ſine finev̓o ꝯͣhi nō pōt. l. nullā. ff. eo.i ¶ Qui pn̄t ꝯͣhere ſocietatē? ℟. ꝙ ille ꝑſone q̄ pn̄tſe obligare ⁊ ꝯͣhere. de quibꝰ multos caſus habessͣ. Donatio .j. ꝑ totū.2 ¶ Quō pōt ꝯhi ſocietas? ℟. dicit tex. in. l. ſocietatem. ff. ꝓ ſo. ſocietatē cōire. ⁊ re ⁊ verbis. ⁊ ꝑ nūciūpoſſe nos dubiū nō eſt.z ¶ Circa qͥd pōt ꝯͣhi ſocietas? ℟. ꝙ circa oīa bonaItē circa aliquā negociationē. Ite circa vnā rē. ff.eo. l. ſocietas. ſꝫ in re turpi ⁊ flagicioſa ꝯͣhi non pōtff. eo. l. neqꝫ p̄termittendū eſt.4 ¶ Eſt vnus qͥ ponit pecuniā in manu mercatorꝭſeu artificis. ⁊ mercator ſeu artifex ponit induſtriāſuā ſeu exercitiū circa talē pecuniā. ſeu aliquis ponit pecuniā ⁊ operā. ⁊ alter operā ſolū vel pecuniāſolū. vel ambo pecuniā ⁊ operas: vt inde ex tali negociatione ⁊ arte habeat lucrū. vtruꝫ liceat? ℟. ꝙſic ẜm Ang. de peruſio tractatu de ſocietate. ⁊ hoctam de iure ciuili qͣꝫ canonico. qꝛ opera alicuiꝰ ſepevalet ꝓ pecunia. l. j. C. ꝓſo. inſti. eo. §. ij. no. glo.in. c. pleriqꝫ. xiiij. q. iij. Et hoc dūmō duo cōcurrātPrimū ꝙ ars ⁊ negociatio ſit licita. c. per veſtras.de dona. inter vi. ⁊ vx. Scd̓m ꝙ equitas ſerueturin omnibꝰ. quia ẜm Goſ. damna ⁊ lucra debēt eēcōmunia in omnibꝰ. vt in. d. glo. c. pleriqꝫ. ⁊. d. l. j.C. eo. ⁊ ẜm induſtriā periculuꝫ ⁊ hmōi. ita vt quiplus poſuit pecunie vel opere plus habeat de lucro. d. l. ſi nō fuerint in pͥn. ⁊ ad arbitriū boni viri.ꝙ in hac actione ſequendū eſt. l. impropoſita. ff. ꝓſo. al̓s cū iſta equitas nō ſeruat̉ nō poterit eē iuſtanec licita. quia cū ſocietas ſit fraternitas. l. verū. inpͥn. ff. ꝓ ſo. patet ꝙ erit iniqua ⁊ leonina. d. l. ſi nōruerint in fi. qd̓ bene nota ꝓ tota iſta materia. Etrō quare licite accipit̉ de lucro in ſocietate et nō inmutuo eſt. qꝛ in mutuo tranſfert̉ dominiū pecunie in accipientē. In ſocietate v̓o non. qꝛ dicit tex.in. l. ſi tibi aree mee. ff. de p̄ſcri. v̓. nemo ſocietatemꝯͣhendo rei dn̄s eſſe deſinit.¶ Sed nunqͥd rōne pacti erit licitū ꝙ qͥs habeatcaput fractū ⁊ alius ſanum .ſ. ꝙ quis habeat de lucro: ⁊ nihil de dāno. vel magis de lucro ꝙͣ importet id qd̓ ponit in ſocietate et minus de damno ethmōi? ℟. quidā dixerūt ꝙ ſic. ſaltē de iure ciuili.quia cōtractus ex cōuentione legē accipiunt. c. cōtractus. de re. iur̄. li. vj. Sed tu tene cū Azo. ⁊ Accur. in. d. l. ſi nō fuerit. et do. Ant. in. c. fi. de vſu. etAng. vbi sͣ. Et ẜm theologos ⁊ veritateꝫ ꝙ nullomō licet. quia vt dixi. ſocietas ē quedā fraternitas⁊ tale pactū eſt ꝯͣ eius naturā. ideo non valet. l. cūp̄cario. ff. de p̄cario. ⁊. c. fi. de p̄ca. ⁊ id̓o in cōſcientia tenet̉ reſtituere vel ſatiſfacere omne qd̓ indebi-
te habuit. vel in quo proximum grauauit ex hocpacto.¶ Utrū ponenti oꝑas tm̄ liceat facere pactum ꝙ 6ſcꝫ tm̄ vult certū ꝓ opera ſua ⁊ de dāno nihil vultſentire? ℟. ꝙ ſic. quia ẜm Aug. vbi sͣ. non eſt iſtecōtractus ſocietatis. ſꝫ locationis operaꝝ ſuarumEt hoc veꝝ niſi damnū cōtingeret ex dolo ſna velculpa. qꝛ ſic nō liceret. l. itē querit̉. in pͥn. ⁊. l. ſi merces. §. qͥ colūnā. ff. locati.¶ Utrū tradens centū ducatos in ſocietate cum7pacto ꝙ vult ip̄m capitale ſaluū. nec de eo vult ſentire aliqd̓ damnū: ſꝫ de lucro vult ẜm diſcretioneꝫſocij quantū ſibi placuerit dare licite faciat? ℟. ꝙnon. ſꝫ eſt vſurarius. c. cōſuluit. et. c. fi. de vſu. Etꝓpterea ẜm Bal. in. l. j. q. ix. ff. ꝓ ſo. talis quicqͥdaccipit de lucro extenuat ſortē. quia teuet̉ cōpenſare: vel ſi vtrūqꝫ habuit tenet̉ reſtituere lucrum.Aduerte tn̄ ꝙ ſiquis nollet ꝑiculo capitalis ſe exponere et inueniret aliquē qui eū vellet aſſecurareꝓ aliquo ſibi dato: nō eſſet vſura ſe liberare a periculo per talē aſſecurationē: licet pro lucro accipiatde capitali ſic aſſecurato: ꝙ quidē lucꝝ parit negociatio talis capitalis dati in locietatē. Et idē dicerem qn̄ ſocius accipiens ip̄m capitale cōueniret libere cū ſocio dante capitale de dando ſibi tale modicum de lucro. qd̓ veriſimilit̓ qͥlibet alius ſic faceret. ſi dans capitale remitteret totū lucrū aliud ꝙdeberet habere ex tali ſocietate. eo ꝙ euꝫ aſſecuretꝓ pͥncipali. immo ſi nihil eſſet lucri: ſolueret nihilominus aſſecurationē. vtpote qn̄ negociatio eſttalis qͣlitatis ꝙ aſſecurationē inueniret ſoluendotria vel qͣtuor ꝓ centenario. ⁊ tn̄ cōmuniter ꝓlucro ſocietatis eſſet recepturus. vj. vel. viij. et aliqn̄plus. et ſic conueniret cū ſocio ꝙ ſolū daret ſibi. iij.vel. iiij. ꝓ lucro et eum de capitali aſſecuraret: ⁊ ſicintelligo illud qd̓ tenet Io. an. in. c. per veſtras. dedo. inter vi. ⁊ vx. in dote data mercatori. de qͦ habes sͣ. dos. §. xj. Rō quia in iſto caſu pecunia poſita in ſocietate bene ſtat periculo ponētis: lꝫ illudꝑiculum redimat p̄cio ꝙ licet. Et ideo nō eſt pͥuilegium dotis. quia licite pōt fieri in quocūqꝫ capitali ſic dato: dumodo cōcurrant duo. Primuꝫ ꝙſocius accipiens libere hoc velit facere: nō ſolumaccipiendo tale capitale: ſꝫ etiā ſi nō acciperet ꝓ tali modo aſſecuraret. Scd̓m ꝙ tm̄ plus poſſit veriſimiliter lucrari de tali ſocietate vltra partē ſuamquantū eſt illud qd̓ ſolueret pro tali aſſecurationecuicunqꝫ cōmuniter. Tutius tn̄ eſſet ſi cōueniretcū ſocio de ſoluendo ſibi tantū ꝓ aſſecuratione capitalis quantum quilibet alius acciperet ſi velletaſſecurare. ⁊ in diuidendo lucro pͥus ſolueret conuentū ꝓ aſſecuratōe: et qd̓ ſuꝑeſſet de lucro ſibi cōtingente illud retureret. Nec ob. c. nauiganti. devſu. qꝛ ibi aliter non mutuaret: niſi ꝑiculū ⁊ lucrūꝓ periculo reciperet.¶ Utrū vidua ſeu qͥlibet alius qͥ dat mercatori in gſocietate centū cū pacto ꝙ ip̄m capitale ſit ſaluumcū intētione tn̄ retinendi in ſe ꝑiculum ip̄ius capitalis. ſꝫ ſolū facit tale pactū ne d̓cipiat̉ a mercatoren̄ vt capitale pereat ip̄i mercatori: ſi ſine culpa ſuaperiret licite ſine vſuras hoc faciat? ℟. ꝙ lꝫ vſura