Preceptum
īcludit̉ ī prīcipali. ⁊ de hͦ p̄cepto vides. filiꝰ. §. xxx.¶ Circa. v. p̄ceptū aduerte ꝙ hoc p̄cepto expliciteꝓhibet̉ homicidiū. Implicite v̓o oīs motus ire. ſicut mōſtrat dn̄s Mat. v. In hoc gͦ p̄cepto ꝓhibet̉oīs leſio q̄ fit in ꝑſona ꝓximi. et iō peccat mortal̓rquiſqͥs eū occidit. truncat. mutilat. verberat. leditnotabiliter: vel animū deliberatū ledēdi habet: niſi in caſibꝰ a lege cōceſſis. de quibꝰ. sͣ. Homicidiū.j. ⁊. iij. ⁊ sͣ. Percutere. ⁊ sͣ. Defenſio. Idē dic de incarceratōe. de qͦ. sͣ. Carcer. §. iij. ꝓhibet̉ duellū. dequo. sͣ. Duellū. Itē torneamentū. de qͦ. jͣ. Torneamentū. Itē bellu. de quo. sͣ. Bellū. Item Alex. deal̓. in. iij. ꝑte ſumme. in expoſitōne huius p̄cepti dicit. Nota ꝙ interp̄tatiue in hoc p̄cepto ꝓhibet̉ occiſio ſpūalis qua quis eſt alteri occaſio ruine in peccato mortali ⁊ ſpūalis mortis. ſicut ꝑſuaſio mali. etfactū minus rectū p̄bens occaſione alteri ruine. vl̓ꝙ moriat̉ in ꝯſcīa ꝓpria: vt ꝑ odiū. vel in aliena: vtꝑ detractionē. de quo dic vt. sͣ. Detractio ſcandalūodium. ⁊ alijs locis ſuis.10 ¶ Circa .vj. p̄ceptuꝫ nota ꝙ lꝫ mechari idem ſit ꝙadulterari: ⁊ ſic videat̉ ſolū adulteriuꝫ ꝓhiberi: tn̄ẜm Aug. in hoc p̄cepto ꝓhibetur omnis illicituscoitus et illorum membrorū omnis illicitus vſusxxxij. q. iiij. Meretrices. Oīs aūt illicitus vſus determinat̉ ꝑ. viij. dr̄ias .ſ. ꝑ fornicationē. de qͦ. sͣ. Fornicatio. ꝑ meretriciū qd̓ fit duobꝰ modis .ſ. per vagam inſectationem libidinis ⁊ mulierū ſolūtarū. ⁊ſic differta fornicatōe q̄ eſt cum certa ⁊ vna ſola pſona. Itē meretriciū eſt ſolūtarū mulierū venalis ⁊publicus cōcubitus. d. c. meretrices ꝑ adulteriumde qͦ. sͣ. Adulteriū ꝑ ſtuprū. vide. jͣ. Stuprū ꝑ ſacrilegū ꝯcubitū qͥ eſt inordinatus ꝯcubitus. in qͦ cōtinentia deo ſacrata ledit̉ ſiue violat̉. ſacrata dico ꝑordinē ſacrū aūt religionē: ſeu votū ꝯtinētie. ꝑ inceſtum qͥ eſt inordinatus coitus qͦ vinculū ꝯſanguinitatis vel affinitatis vel paternitatis violat̉. Perpctm̄ ſodomiticū qd̓ eſt inordinatus coitus qͦ naturalis vſus in illū ꝑuertit̉ qͥ eſt ꝯͣ naͣm. et. viij. ꝑ libidinoſū coitū ꝯiugalē. de qͣ. sͣ. Debitū. Prefataꝝdr̄iarum. vij. pͥme ſꝑ ſūt pctm̄ mortale. viij. v̓o aliqn̄ ſic. aliqn̄ nō. vt. sͣ. Debitū ptꝫ. et. sͣ. Luxuria.i i ¶ Circa .vij. p̄ceptū. nota ꝙ furtū dr̄ tripl̓r .ſ. ꝓpriede quo. sͣ. Furtū in prin. ⁊ cōiter. ⁊ ſic eſt oīs illicitavſurpatio rei aliene ẜm Aug. in. li. q. Exodi. xxij. ⁊ſic ꝯp̄hendit rapinā vſurā ⁊ oēm illicitā vſurpationem rerum alienarū: vt in. d. c. meretrices. Interp̄tatiue v̓o dr̄ oīs illicita poſſeſſio rerum. Et totumhoc ꝓhibet̉ in p̄fato p̄cepto. et iō habētes ſuꝑfluareſpectu ſtatus ſui ⁊ familie ſi nō ſubueniunt indigentibꝰ ꝓ loco ⁊ tꝑe mortal̓r peccāt: multo magisſi indigentes ſunt in extrema neceſſitate. et de hochabes. sͣ. Elemoſyna. §. j. Itē cōmittunt furtū prelati qui res eccleſie dant meretricibꝰ cōſanguineispotentibꝰ nō indigētibꝰ ⁊ hmōi. Sil̓r indebite ſeruando. Item cōmittunt furtū qui res accipiūt abeis qui alienare non pn̄t et hmōi. de hoc habes. sͣ.Furtum. rapina. vſura. reſtitutio ⁊cͣ.i 2 ¶ Circa .viij. no. ẜm Alex. in. iij. ꝑte ſum. de iſto p̄cepto ꝙ ꝓhibet̉ in hoc p̄cepto omne genus mēdacij. qd̓ eſt pctm̄ mortale: nō aūt illud qd̓ eſt veniale
et hoc large. ſꝫ ſtricte ſolū mendaciū in iudicio. prohibet̉ etiā falſitas aꝑte dicentis ⁊ taciturnitas veritatis. Qn̄ aūt peccet mortal̓r quis mentiēdo: videsͣ. Mendaciū: vel tacendo veritatē. habes. sͣ. Confeſſio. j. §. vij. et. jͣ. Teſtis. §. xxvj.¶ Circa. ix. ⁊. x. p̄ceptū. vbi no. ẜm Alex. in expoſi i 3tione horum p̄ceptorum ꝙ tripl̓r pōt cōcupiſcētiaſumi. Uno mō ꝓ appetitu vegetabili. ⁊ talis concupiſcētia ꝓut eſt inordinata eſt a fomite mouente.i. a corruptione originalis culpe. Alio mō pōt diciappetitus ſenſibilis. ⁊ hoc ꝓut eſt inordinata a mouēte ſenſualitate cū fomite. Tercio mō ꝯcupīa eſtappetitus rōnalis. ⁊ ſic eſt a liberi arbitrij volūtateꝯcupīa. primo mō eſt in ſuggeſtiōe. ſcd̓o in delectatione. tercio in ꝯſenſu. ꝑ hec ergo p̄cepta nō ꝓhibetur motus primus ⁊ ſcd̓s ꝯcupīe. qui cōſiſtit infralimites ſenſualitatis. ſed ex ꝓhibitione huius p̄cepti ꝓhibet̉ ꝯſenſus voluntatis in opus vel delectationem. ⁊ hoc ſub pena mortalis peccati.¶ Utrum mala voluntas ⁊ opus ſint duo pecca 14ta? ℟. ẜm Alex. vbi. sͣ. ꝙ qn̄ volūtas ⁊ opus exterius cōſiderat̉ in radice .ſ. libidine ⁊ in tentatōe ſuntidē pctm̄ formaliter. Intellige ſi ſunt ꝯiūcta. vt cā ⁊effectus. Si v̓o cōſiderat̉ volūtas in ſe et opus inſe: ſic ſunt diuerſa pctā. qꝛ alie ſunt circūſtantie boni debite actui exteriori ꝙͣ volūtati. qꝛ diuerſificant̉modus. locus. et tp̄s. ⁊ quedā alie. lꝫ circūſtantia finis ſit eadē. Si ergo vt dicit Augu. pctm̄ eſt actusincidēs ex defectu boni. alius aūt defectus eſt hincalius inde. ergo ẜm hoc aliud pctm̄ intellige materialiter. Sil̓r eſſet aliud qn̄ ſunt ẜm aliud et aliudtp̄s. ita ꝙ intermedio cadat aliquid aliud. qꝛ diuerſe auerſiones. et ſic formaliter diuerſa peccata.¶ Quare magis ꝓhibet̉ ſeorſum volūtas ⁊ opusin mechia ⁊ furto qͣꝫ in alijs? ℟. Alex. vbi. sͣ. qꝛ delectatio mechie et vtilitas diuitiarum ſunt ꝓpter ſeappetibilia inꝙͣtum habent rōnem delectabilis vl̓vtilis. et iō debent in eis ꝓhiberi opus et ꝯcupīa.Sed homicidiū ⁊ falſitas habent in ſe horribilia. ⁊ẜm ſe ita ſunt. ergo ſufficit eorū ꝓhibitio.¶ Quare magis ꝓhibent̉ in ſpāli auaricia et luxu 16ria qͣꝫ alia peccata mortalia? ℟. qꝛ ꝓpter improbitatem libidinis citius ꝓgrediunt̉ in opus exterius.nihilominus alia capitalia ꝓhibent̉ implicite. Suꝑbia ꝓhibet̉ in adoratione dei ⁊ honorificatōe ꝓximi. Inuidia ⁊ ira in ꝓhibitōe homicidij. Accidiain ſanctificatōe ſabbati. Auaricia in ꝓhibitōe furti. Luxuria ⁊ Gula ⁊ delectatio inordinata carnalis ſibinuicem cōiuncta ꝓhibent̉ in ꝓhibitōe mechie et adulterij.¶ Quot ſunt genera p̄ceptorum euāgelicorū? ℟. 17ẜm Aſten. li. j. ti. xliiij. ꝙ quedā ſunt ſpālia reſpectuꝑſonarum p̄ſidentiū: vt illa q̄ ſpāliter dant̉ apl̓is.Math̓. x. q̄ omitto. Quedam ſunt generalia reſpectu oīm. de quibꝰ Math̓. lvj. et. vij. et Luc. vj. q̄ ſicordinant̉ ab euangeliſta. primū ꝓhibet iram: cumdr̄. audiſtis qꝛ dictū eſt antiquis. Non occides. etde hoc hēs. sͣ. Homicidiū et Ira. Scd̓m p̄cipit recōciliationē reſpectu eius quē leſimus: cū dr̄. Si offers munus ⁊c̄. vade corꝑaliter ſi ſit pn̄s: vel ſpūaliter ſi ſit abſens. ſcꝫ motu cordis reconciliari fratri