Pactum

liter dicit̉ pactum. ſed cum habeat nomen ſpecificum ab ipſo contractu denominatur. vt venditiolocatio. cum vero non habet nomen dicit̉ pactuma genere.i ¶ Que differentia eſt inter pactum. pollicitationēꝯuentionē. ſtipulationē. ⁊ ꝓmiſſionē? ℟. ꝙ pactūeſt cōſenſus dūorū vel pluriū ad aliquid faciendūvel dandū verbis exp̄ſſum. ita ꝙ verba p̄mittant̉a ꝓmittente. ⁊ ꝯn̄r a recipiente. Si v̓o verba premittant̉ a recipiente ſic erit ſtipulatio. exemplū dabis mihi decē? ℟. dabo. ꝓmittis facere ſic. ⁊ tu rn̄des. ꝓmitto. inſti. de verbo. oblig. in prin. Pollicitatio v̓o eſt ſolius offerentis ꝓmiſſio. nec requirit̉p̄ſentia ꝑſone cui ſit pollicitatio. l. j. ⁊. l. pactum. ff.de pollici. Et nota glo. in cle. romani. de iureiur. etglo. in. l. j. C. de iure do. Dicens ꝙ pollicitatio fit ſine interrogatione p̄cedente. ff. de pollici. l. iij. ꝓmiſſio cōmuniter fit rogatione. de quo dic vt. jͣ. Pollicitatio. in prin. Et p̄t ꝓmiſſio referri vl̓ ad pollicitationē: vel ad ſtipulationē vel ad nudū pactū. ff. deedi. edic. l. ſciendū. §. dictū a ꝓmiſſo. Cōuentio v̓oeſt nomen magis generale qͣꝫ pactum. qꝛ ſcholaresin ſcholis. ⁊ fratres in capl̓o cōuenire dicunt̉. ff. e.l. j. §. cōuentionis verbum.z ¶ Quottuplex eſt pactum? ℟. duplex aliud veſtitum aliud nudum.z ¶ Sed quomodo dicat̉ pactum veſtitum? ℟. ꝙvj. modis. Primo re. ſecundo verbis. ſcꝫ ſtipulando. tercio lr̄is. quarto conſenſu. ⁊ de his habes exempla sͣ. Obligatio. §. iij. quinto coherentia cōtractus: puta vendidi tibi domum cum tali pacto ꝙego debeam morari in ipſa domo ꝑ annum quodquidem valet quia veſtit̉ coherentia contractus.ſcꝫ venditionis. al̓s eſſet nudum. ſexto interuenturei: puta promiſi tibi aliquid dare vt faceres mihivel dares aliud. Unde ſtatim cum dedero tibi qd̓ꝓmiſi veſtit̉ pactum ex parte mea. ⁊ ideo interuentu eius es mihi obligatus ad faciendum quod ꝓmiſiſti ꝓbant̉ iſta. inſti. de verbo. oblig. Nudumv̓o dicit̉ quando non veſtitum aliquo p̄dictorumvel non continet cauſam: qꝛ traditio rei ſine cauſanullius eſt efficacie. l. nunqͣꝫ nuda traditio. ff. de acqui. re. do.¶ Utrum ex nudo pacto ſiue ex ſola promiſſionehomo obliget̉? ℟. ꝙ de iure canonico ⁊ in conſciētia ſic ſub pena mortalis peccati: vt no. in. c. j. de pactis. ⁊ in. c. iuramenti. xxij. q. v. Quod limito verūẜm collectarium ⁊ ſequit̉ Panor. in. c. prudentes.de dona. ⁊ in. c. ſi cautio. de fide inſtru. quando exprimit̉ cauſa. vt ꝓmitto tibi decem quia vendidiſti mihi talem rem vel mutuo cōceſſiſti ⁊ huiuſmodi. quia ſi fit nuduꝫ ſic ꝙ nulla cauſa eſt adiecta nōobligat etiam in conſcientia. Ratio. quia p̄ſumit̉per errorem promiſiſſe ⁊ ſic non poteſt allegari obligatio naturalis cum nihil ſit tam contrarium cōſenſui qͣꝫ error. xxix. q. j. §. j. ⁊. l. ſi per errorem. ff. deiuriſdi. om. iudi. Aduerte tamen ꝙ ſi quis dicit ꝓmitto tibi centum donare ꝙ tunc liberalitas ꝓmiſſionis p̄ſumitur cauſa donandi. et ſic non eſt ſinecauſa. Similiter ſi ꝓmittitur aliquid loco pio quiap̄ſumitur obligaſſe ſe fauore pie cauſe. nec p̄ſumit̉

ibi error. c. fi. de ſucce. ab inte. Limito etiam ⁊ verūꝙ ex nudo pacto obligatur. ſcꝫ quando nude paciſcens habuit animum obligādi ſe. quia ẜm cōiterTheologos in. iiij. di. xxxviij. nemo ex quacūqꝫ ꝓmiſſione obligatur: niſi qui habet animum obligādi ſe. facit. c. lr̄arum. de voto. ⁊. l. obligationum. la.prima. ff. de actio. ⁊ oblig. Alias ſi non habuit animum obligandi nō tenetur ſub pena mortalis peccati ad pactum nudum ſeruandū: niſi ſubeſſet cauſa que ad hoc obligaret de neceſſitate p̄cepti: puta.promiſi patri meo veſtem qui moritur ex frigore:quia tenetur qͣꝫuis non habuerit animum obligādi ſe. Datur tercio limitatio. ſcꝫ ſi conditio vel rationalis cauſa non aduenit poſtea que ſi a principioaffuiſſet non promiſiſſet: quia ſi talis cauſa adueniret ⁊ propterea non impleat nudum pactum nonpeccaret mortaliter ẜm Io. de notho. in. iiij. diſtin.xxxviij. ⁊ ẜm. s. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. qd̓ bn̄ no. Addo ⁊ quartū .ſ. ꝙ ſit honeſtum. licituꝫ. poſſibile ⁊cͣ.de quibꝰ. jͣ. dico de pacto veſtito.¶ Utrum oriatur actio ex nudo pacto? ℟. Inno. 5in. c. nouit. de iudi. ⁊ multi alij ꝙ non. ſed ſolum cōpetit officium iudicis implorare. Sed ego credo ꝙoriatur de iure canonito: vt tenent Hoſti. Io. an.do. Anto. ⁊ Panor. cum glo. in. d. c. j. de pactis. etArchi. in. c. quicunqꝫ ſuffragio. xij. q. ij. ad minusconditione ex canone p̄dicti. c. iuramenti. quod intellige in caſu quando obligat ad mortale peccatū:al̓s non.¶ Utrum omne pactum veſtitum obliget? ℟. ꝙͣnon. vt not. Panor. in. c. pactiones. de pactis. Etquando hoc ſit ꝙ non obligat. dic vt dixi sͣ. Iuramentum. v. quia vbi iuramentum nō obligat necpactum. Item pactum dolo initum nō valet. c. cūvniuerſorum. de re. ꝑmu. Intellige quo ad doloſūItem ſi ſit alteri captioſum. ff. de reſcin. ven. l. ſi idquod pure. in fi. Item ea que ꝓmittunt̉ ob nimiāreuerentiā alicuius non obligant. l. j. ff. qua. re. ac.non da. item quando pactum continet turpitudinem. l. ſi vnus. §. pacta. que turpeꝫ cām. ff. de pac.et omne pactum cōtra ius dicit̉ turpe. c. faciat hō.xxxij. q. ij. ẜm tn̄ diſtinctionē. de qua in. §. viij. Itēpactum in conuentionibꝰ innoīatis non obligat ſiille cum quo contraxit nō implet ex ꝑte ſua contractum: vt. l. naturalis. §. j. ff. de pre. ver. ⁊. l. ex placito. C. de re. ꝑmu. Ideo cum quis cōuenit cum aliquo dare ſibi centum vt nūqͣꝫ petat tale quid talisnunqͣꝫ poterit petere centū qꝛ nunꝙͣ pōt implere.qꝛ ſemꝑ poterit petere. ſecus ſi cōuentio fiat. ꝓmitto tibi centū ſi remittas mihi fideicōmiſſum. qꝛ talis poterit petere eo. qꝛ pōt remiſſionem facere. hecBar. C. de pac. l. cōuentiones.¶ Utrum pactum initum ꝑ fratres minores vel 7p̄dicatores. aut alios mēdicātes cum rectoribꝰ parochialium eccleſiarum ſuꝑ iuribus parochialibꝰ:puta. exhibitione ſacr̄orum. Iure funerandi ⁊ ſil̓ibus vel ſuꝑ alijs quibuſcūqꝫ valeat? ℟. ꝙ ſi factūeſt ꝑ guardianos vel priores cum conſenſu ſuoruꝫconuentuū vel locorum valet. licet non interuenerit licentia ſui generalis aut principalis. aut capituli. aut ſedis apoſtolice. auo ad fratres mīores. Dū odo V