Negligentia

eſt omiſſio alicuiꝰEgligentia ꝙ fieri debet ⁊ poteſt. vnde nō poteſt eſſe negligentia. vbiquis nō eſt in mora: de elec. c. vlt. ⁊ de cōceſ. p̄ben. qꝛ diuerſitatem. no. in. c. ſi cōpromiſſariꝰin prin. de elec. li. vj. Et ideo aliqn̄ negligētia dicit̉lata culpa. vnde. ff. man. l. ſi fideiuſſor. in princ. dr̄diſſoluta negligētia ꝓpe dolum eſt .i. lata culpa. Etqn̄ dicat̉ lata culpa. no. in. l. noīa. C. arbi. tute. cuꝫſuis concor. ⁊ sͣ. Culpa. in princ. Nomine etiā negligentie ſimpliciter venit leuis culpa etiam ⁊ leuiſſima. vt patet in. c. p̄allegatis. facit. xxviij. diſt. c. deſiracuſa. ⁊. c. cum ex eo. in fi. ⁊. c. commiſſa. §. porrode elec. li. vj. ⁊ hoc eſt qn̄ quis tenetur de lcui vel leuiſſima culpa. al̓s non. Nomine vero negligentiemagne venit lata culpa: vt. ff. de acti. ⁊ oblig. l. j. §.is quoqꝫ apud. vbi tex. quaſi apertus. Aliquandov̓o includit dolum. ſcꝫ cum lex imponit penam negligenti. qꝛ tunc ſub negligente includit doloſamnegligentiam: vt not. Ge. in. d. c. ſi compromiſſarius.¶ Utrum negligētia ſit peccatum mortale? ℟. ꝙſi quis omittit ex negligētia facere illa ad que teuet̉de p̄cepto vel ex officio in his vbi verſat̉ notabiledamnū ſibi cōmiſſorum. ſic eſt mortale peccatū deſui natura. Et hoc nulli dubiū in his q̄ ſunt de iure diuino p̄cepta: vel ex officio cōmiſſa. In his aūtque ſunt de iure poſitiuo ſolum. nō credo ſemꝑ ſitmortale. niſi includat in ſe dolū vel contemptu: vtsͣ. ptꝫ in ti. de inobedientia. Et ſic intellige ⁊ limitaglo. in. c. ea q̄. de offi. archi. ⁊. lxxxj. diſ. c. dictū. ⁊ xj.q. iij. placuit. xij. q. ij. indigne. In alijs aūt q̄ nō ſūtde p̄cepto. negligentia cōīter eſt veniale peccatumvt pꝫ .xxv. di. §. al̓s ea demū. ⁊ hoc verū niſi faciattotaliter excedere a charitate dei. qꝛ etiā ſic eſſꝫ mortale peccatū ẜm Tho. xxij. q. liiij.2 ¶ Utrum teneat̉ ad reſtitutionē de damno datoꝓximo ex negligentia in officio ſuo vel alio oꝑe. vide sͣ. Culpa. §. vj.ſeculare quid eſt? ℟.EgO IuIꝙ cū ſit multiplex nōpōt diffiniri. ſed ex aliquorū enumeratōne poſſumus alia ſimilia iudicare ſicutſit. xxv. di. §. criminis appellatio. ⁊. xxiij. q. v. de liguribus. ⁊ extra ne cle. vel mo. c. j. dicit̉ ergo negocium ſeculare. primo cum quid plus iuſto appetit̉qd̓ turpe lucruꝫ eſt. Item ⁊ munera iniuſta acciꝑevel dare. Et vniuerſaliter oīa ꝑ que homo ſeculariter viuit in aliquo peccato. dicit̉ ſeculare negociuꝫ.hoc patet in. d. c. j. Item dr̄ ſeculare negocium mercantia ſeu negociatio. Itē omne quod ſit ꝓ lucrando. ſicut artes. ꝓcurationes cauſarū: ⁊ negociorūfactiones. ⁊ hmōi. Unde dicit̉ negocium quaſi negans ocium. de ver. ſig. c. forus. §. conſtat. ⁊ ꝓ ſecūlare qꝛ ſecularibꝰ rebus habendis impendit̉. Uelẜm glo. ī ſum. xxj. q. iij. dr̄. Primo ꝓ mercātia. Secundo ꝓ cauſis ſecularibꝰ tractādis. Tercio ꝓ adminiſtratione rerum ſecularium. de hoc habes. sͣ.Clericus. ix. §. j.¶ Que negocia ſecularia ꝓhibent̉? ℟. ꝙ ſecularibus ꝓhibent̉ illa q̄ ſine mortali fieri nō pn̄t. Sed

clericis ⁊ religioſis ſunt interdicta multa. vt ptꝫ ind. c. j. ⁊ habes sͣ. Clericus. ix.¶ Utrum negociatio que cōſiſtit in vendendo et 2emendo: q̄ alio mō vſitatiori dr̄ mercantia ſit licita℟. Alex. in. iij. parte ſumme. tractatu de iudicialibus. cum quo concor. Inno. in. c. j. ne cler. vel mo.⁊ Io. an. in. d. rubrica. ⁊ Pa. in. d. c. j. ꝙ de ſe nō eſtmala nec illicita. Sed poteſt eſſe illicita ratione circumſtantie: cauſe: ꝑſone: modi: tꝑis: loci: cōmercijEx circūſtantia cauſe .ſ. qn̄ ꝓpter cupiditatē vel aliquod aliud malum fit. ⁊ ſic tale peccatum eſt qualis finis ꝑ quem fit. Unde ille qui negociando intendit lucrum tanqͣꝫ vltimum finem. et cupit ſinelabore ⁊ ſollicitudine ex auaricia diuitias cōgregare eijciet̉ de templo paradiſi ẜm Alex. ⁊ ſic patet ꝙefficit̉ mortale peccatum ei. Negociari autē ꝓpterꝓpriam neceſſitatem vel pietatem .ſ. ad diſpenſandum in pios vſus lucrum. vel ꝓpter rei publice vtilitatem: vl̓ ꝓximi eſt cauſa legitima: que facit vt fitſine peccato aliter non. Circumſtantia ꝑſone facitillicitā .ſ. ſi eſt clericus vel religioſus. de quo sͣ. Clericus. ix. Oportet ergo ſit ſecularis qui negociatordebet eſſe. Ex circumſtantia modi fit illicita .ſ. quādo exercet̉ vel cum dolo vel cū mendacijs vel alijspactis ſeu ꝑiurijs. Et ſi ſūt peccata mortalia: ſicutmendacium qd̓ dicit intentione decipiendi proximum etiam in magna reſi poſſet vel ꝑiurium: ſicnegociatio eſt mortale peccatum. Item ex circumſtantia tēꝑis .ſ. feſtiui ab eccleſia p̄cepti. de quo dicvt sͣ. ferie. §. xxj. Item ex circumſtantia loci .ſ. diuino cultui deputati: ſicut eſt eccleſia vel cimiteriumIn eccleſia em̄ non poteſt fieri ſine peccato mortaliniſi magna neceſſitas excuſet: vt patꝫ ꝑ. c. decet domum dei. de immu. eccle. li. vj. iūcto. c. relinqui nolumus. de cu. euchariſtie. Et hoc intellige de actuali contractione rerum que ſine ſtrepitu fieri nō p̄t.Secus eſſet in venditione candelarū que ſine verbis fit. Aut in conuentōe alicuius rei emende velvendende poſtea: qꝛ non eſſet mortale peccatum.Item ex circumſtantia cōmertij: ꝙ quidem eſt dānoſum rei publice: ſicut cum quis emit vilius: vtcarius vendat et cum damno rei publice. ſicut ſūtilli qui totum granum emunt: vel omēs merces ⁊hmōi. vt poſtea vendant modo ſuo. Si v̓o cōmercium eſt vtile reipublice. ſicut illud quo merces portant̉ de terra vbi abundant ad aliam vbi deficiūt:vel illud quo de vna re fit alia ſicut faciūt artificesde lana pannū. de cera candelas. et hmōi. vel illudquo quis conſeruat res quas emit vt vendat tēꝑedebito: eo quia quilibet non poteſt ſtatim emere.ſic iſtis licet negociari ſi alie circumſtantie adſunt.Alijs aūt eſt damnationis. ⁊ de his loquit̉ Criſo.lxxxviij. di. eijciēs. ⁊ no. Sco. in. iiij. xv. diſtin. q. ij.arti. ij.¶ Utrum ille qui carius vendit ꝙͣ emit in eodem:loco licite hoc facere poſſit? ℟. Alex. vbi sͣ. tit. de legibus. ꝙ ſi id ꝓ ſe emit ⁊ poſtea ꝓceſſu tꝑis nō indiget. licite vendere poteſt ꝓ p̄cio occurrēti: ꝙͣuisſit carius ꝙͣ qn̄ emit: qꝛ non ad hoc emit ⁊ lucrū aduenit rōne tꝑis. Si v̓o emit vt venderet tēꝑe quocarius erit ſic ſi fecit ꝓ vtilitate terre ſue .ſ. ne hoīes