Lex¶ XL

2 ¶ Utrum vxor teneat̉ cohabitare cū viro vel ecōtrario vir cū muliere leproſa? ℟. ẜm glo. in. d. c. j.ꝙ nō in eadē domo vel lecto: ſꝫ bene tenet̉ ei debitum reddere. vt in. d. ca. ij. Sed Pe. aureolus inquarto. di. xxxij. dicit ꝙ vbi nō poſſet ſine ſua veriſimili infectione etiā reddere debitū ꝙ nō teneturet ponit regulam ꝙ nullus tenetur reddere debitum. vbi eſt periculum veriſimile de vltimata infirmitate. et facit ad hoc quod dixi ſupra Debituꝫ§. iij.z ¶ Utrū leproſi teneant̉ ad decimas? ℟. glo. in capitulo ſecundo de eccleſijs edi. ꝙ ſic. niſi de ortis ⁊terris et fetibus animaliū ſuoꝝ que ſole excipiunt̉in dicto capitulo. ij. ⁊ ideo de alijs tenent̉ ſicut alijxp̄iani.4 ¶ Utrū leproſi poſſint habere eccleſiā et p̄ſbyteꝝqui eis celebret? ℟. ꝙ ſic ſi tot ſunt ſimul ꝙ eā cuꝫcimiterio poſſint conſtruere: dūmodo veteribuseccleſijs de iure parochiali non faciant iniuriam.d. c. ij.5 ¶ Utrū leproſi poſſint ꝓmoueri. vide ſupra Corpore viciatus. §. ix. ꝙ nō: neqꝫ celebrare niſi vt ibidicitur.6 ¶ Utrū ſacerdos et leproſus factus poſſit in parochiali eccleſia p̄latōnis officio fungi. ℟. ꝙ ſi ſineſcandalo et abhominatione populi nō poteſt illd̓exercere: debet ab officio remoueri. ita tn̄ ꝙ ẜm facultates eccleſie adminiſtrent̉ ei neceſſaria qͦuſqꝫvixerit. vt in. c. tua nos. de cle. egro. Rectoribꝰ v̓oeccleſiarū qui ſine ſcandalo illoꝝ qui ſunt ſani nōpoſſunt ſeruire altari: dādus eſt coadiutor qui curam habeat animarū cui adiutori ad ſuſtentationem congrua portio de facultate eccleſie eiuſdemaſſignetur. vt in. c. de rectoribꝰ de cle. egro. Exquopatet ꝙ nō ꝓhibetur celebrare quando ſine ſcandalo poteſt vt in ſecreto et huiuſmodi. ar. d. c. derectoribus.ẜm ꝙ rōnalis creatura ordinaturad gratiā omiſſis alijs exceptionibus legis ẜm Fran. de mayro. in. ij.ſenten. eſt ars honeſte viuendi liganshomine ad ſui obſeruantiam aliter nō eſſet lex niſiligaret.i ¶ Quotuplex eſt lex? ℟. vt colligo ex Sco. in. iiij.diſ xvij. triplex. Prima dicit̉ lex nature: et iſto mōaliquid dicit̉ dupliciter de lege nature. Uno modo tanꝙͣ pͥncipia practice nota ex terminis vel cōcluſiōes neceſſario ſeq̄ntes ex eis ⁊ hec ſtrictiſſimedicūt̉ de lege nature. Scd̓o mō dr̄ de lege nature⁊ large id qd̓ eſt verū practicū cōſonū principijs ⁊concluſionibꝰ legis nature in tm̄ ꝙ ſtatim notumeſt omnibꝰ illud conuenire tali legi. Scd̓a lex dicit̉poſitiua diuina que continetur in his que ſunt inveteri et nouo teſtamēto. et licet Gratianus vocetipſam legē nature limita eū qd̓ eſt verum. ꝓut eſtpoſita ab auctore nature ⁊ diſtinguitur cōtra iuspoſitū ab aliquo qui nō eſt auctor nature. Tercialex dicitur poſitiua: hoc eſt poſita ab hominibus.Multa em̄ eccleſia ſtatuit ⁊ imꝑatores vltra iusdiuinū ꝓpter obſeruantiā honeſtiorē in moribus:et ꝓter reuerentiā maiorē in ſuſcipiendis ⁊ admi

niſtrandis ſacramētis. De pͥma et ſecunda habesinfra Papa. §. j. et p̄ceptū per totū: de quibus hic̄tractare nō intendo. ſꝫ de tercia lege poſitiua quequidē lex poſitiua tantū habet de rectitudine inquantū a lege nature deriuat̉. Si v̓o diſcordet abea iam nō erit lex: ſꝫ corruptio legis. vt Aug. in primo libro de lib̓. ar. Non videt̉ inquit eſſe lex queiuſta nō fuerit. Unde inqͣntū habet de iuſticia intantū hꝫ de veritate legꝭ. ⁊ hoc ē qd̓ dicit Iſi. in. c.ꝯſuetudo. di. j. Lex erit omne qd̓ rōne ꝯſiſtit. Nāẜm Fran. vbi ſupra quia pͥncipia legis nature nōpoſſunt eodē mō applicari omnibꝰ ꝓpter multamvarietatē rerū humanaꝝ: ideo exinde ꝓuenit diuerſitas legis poſitiue.¶ Quis poteſt facere leges? ℟. ẜm Bal. in. l. om­ Znes populi. ff. de iuſticia ⁊ iure ꝙ quantū quis habet de iuriſditione tantum habet de auctoritatecondendi legem vel ſtatutum: nec vlterius extenditur: niſi hi quorum intereſt conſentiant vel adminus ſint p̄ſentes ẜm Inno. in. c. pͥmo. de loca.et in. c. a nobis. el primo. de ſenten. excō. allegat. c.fi. de his que fiunt a prelatis. Ratio ẜm dominūMath̓. in. c. cum laicis de re. eccleſi. non alie. quiapoteſtas ſtatuendi dependet a iuriſditione et imperio in ſtatuente et ſubiectione quo ad eū in quēſtatuitur. c. eccleſia. de conſtitu. ca. bene quidem.lxxxxvj. diſtinctio. glo. et Bar. in. l. j. ff. de iuriſdi.om. iudi.¶ Utrum lex canonica vel quelibet alia lex ſeu cō 3ſtitutio vel ſtatutuꝫ obliget ad mortale peccatumex tranſgreſſione eius? ℟. Pa. in. c. clerici officia.de vitā ⁊ honeſtate clericoꝝ ꝙ non ſemꝑ: ſicut neclex ciuilis inducit ſemper decapitationem Conſidera ergo ꝙ aut lex habet in ſe materiā p̄ceptiuaꝫet veriſimiliter excogitatam multum a conſtituente: et tunc nō cures de verbis: quia verba ſunt accōmodanda materie. tex. eſt cum glo. in. ca. rogo.xj. queſt. iij. et pulcer tex. in cle. exiui de verbo. ſig.et ſic dic ꝙ inducit mortale. Si v̓o non conſtat demateria vbi quis eſſet certus de mente ſtatuentisꝙ vult inducere ad mortale. ſic inducit. Facit qd̓nota. glo. in. c. iij. et. c. per venerabilem qui fi. ſuntlegi. et ibi per Pa. Aut cum neſcitur de mente latoris: tunc conſidera ꝙ aut verba ſunt preceptiuaputa precipimus. iubemus. ſic obligat ad mortalefacit. ca. quod precipit̉. xiiij. queſtione prima. Autvtitur verbis imperatiui modi et ſi materia noneſt neceſſaria nec multum ponderoſa nō obligat̉ad mortale. vt exemplū ſi quis te ꝑcuſſerit in vnamaxilla prebe ei ⁊cͣ. quia eſt conſilij. xxiij. queſtio. j.paratus. Si v̓o materia eſt neceſſaria et multumponderoſa. ſic inducit mortale. tex. eſt in cle. exiuiin. §. Item quia preter ea de verbo. ſignifi. Exemplum in psͣ. Uouete quod eſt conſilij. quia votuꝫſit deſuper erogatione: et reddite. iſtud eſt p̄cepti.quia quod eſt ꝓmiſſum eſt debitum. de pac. c. j. ⁊debitum reddere eſt preceptum iuſticie. l. iuſticia.§. iure precepta. ff. de iuſti. et iur̄. Facit quia obligare ſe eſt voluntatis. ſed reddere eſt neceſſitatis. vt in. l. ſicut initio. C. de ac. et ob. Aut vtiturverbis inhibitorijs. vt inbemus. prohibemus ings iiij