Legatum. j.
tellige glo. in. c. fi. xij. q. ij. et Panor. vbi sͣ. in dictoc. filius.26 ¶ Utrum legatis aliquibus rebus ⁊ poſtea venditis per teſtatorem teneatur heres? ℟. ꝙ ſic niſi vēdendo teſtator habuerit animum adimendi legatum. inſti. de lega. §. ſi rem ſuam. ⁊ in dubio ꝓbabit heres ſaltem per quatuor teſtes volūtatem defuncti mutatam vt in glo. d. §. ſi rem ſuam. Idemdic ſi rem legatam pignori tradidit ꝙniſi habueritanimum adimendi legatum tenetur heres eam luere. ⁊ legatario tradere: vt inſti. de le. §. ſed ⁊ ſi remin text. ⁊ in glo. In conſciētia credo verum quādoteſtator in morte noluit mutare teſtamētum. ſecusſi morte p̄uentus non potuit in vltimo aliquid diſponere: qꝛ tunc p̄ſumereꝫ ꝙ animo adimēdi legatum alienauerit.27 ¶ Utrum legatuꝫ quo mihi liceat cedere lapidesin ſolo teſtatoris tranſeat ad meos heredes? ℟. ꝙnō. tex. eſt in. l. apud iulianū. §. ſi quis. ff. de lega. j.rō ẜm glo. qꝛ eſt ius ꝑſonale.28 ¶ Utrum poſſit legari qd̓ nondū eſt in rerū natura? ℟. ꝙ ſic: dūmodo ſit futurū: vt fructus futuriin tali fundo: aut qd̓ naſcet̉ ex ancilla ⁊ hmōi. inſti.de leg. §. ea qͦꝫ res.29 ¶ Utrum iura act. ⁊ ſeruitutes ⁊ hmōi incorꝑaliapoſſint legari? ℟. ꝙ ſic: niſi viuens teſtator debitūexegerit vel remiſerit ⁊ in dubio p̄ſumit̉ legatū voluiſſe adimere exigendo vel remittēdo. inſti. de le.§. cum aūt. in tex. ⁊ in glo.30 ¶ Utrum debitori poſſit ſua liberatio legari? ℟.ꝙ ſic. inſti. de leg. §. ſi quis debitori. niſi teſtator viuus exegerit. inſti. ibidē. §. cām.¶ Sed quero an in dubio preſumetur legatum factum creditori fuiſſe factum animo recompenſandi? ℟. Bart. in. l. ſi cum dotem. §. ſi pater. ff. ſolu.ma. ⁊ cōmuniter moderni in. c. officij. de teſtamentis diſtinguunt ꝙ aut relictum ſit ꝑ debitorem neceſſarium qui ex neceſſitate iuris tenetur ad debitum. ⁊ ſic preſumitur animo recompenſandi factūvt in. d. §. ſi pater. vbi dicitur ꝙ ſi pater qui tenebatur dotem dare filie ſue legat eideꝫ aliquid in teſtamento ꝙ illa non poterit petere legatum ⁊ dotēquia videtur legaſſe animo compenſandi cum dote debita. Aut legatum fit per debitorem voluntarium: puta qꝛ ex ſua voluntate obligauit ſe ad debitum: ⁊ ſic in dubio non preſumitur factum animorecompenſandi: niſi ſit expreſſum. vt probatur inl. vnica. §. ſciendum. C. de rei vx. act. vbi habet̉ ꝙmaritus qui tenet̉ reſtituere dotem vxori poſt mortem legauit aliquid ſimpliciter vxori poterit vxorvtrunqꝫ petere. Sil̓r dic de legato facto cuicunqꝫcreditori a debitore. ad hoc. C. de here. inſti. l. ſi cōpenſandi. ff. de le. j. l. lutius. in pͥn. et. ff. de lega. ij. l.vlti. §. pe.¶ Utrum per ſuggeſtionem: ſolicitudinē: vel importunitatem faciens adimere legatum factum alicui. ⁊ faciens ſibi relinqui teneat̉? ℟. do. Bertho.cepola in ſuis cautelis ꝙ tenetur actione de dolovel in factum ſubſidiaria ei cui ademptum eſt: velcui non eſt relictum ex ſolicitudine eius. ff. de doliexcep. l. j. no. Ange. in. l. fi. C. ſi quis aliquem teſta.
prohi. Facit. l. j. ⁊ ibi no. C. de pe. bo. ſubla. li. x. Sꝫmelius dic vt. jͣ. Reſtitutio primo in verbo impediens.¶ Quid valet vxori legatum quo legat̉ ei dos ſua. 33℟. ꝙ valet qꝛ plenior eſt actio ex legato qͣꝫ ex dote.inſti. de lega. §. ſed ſi vxori. qꝛ ſicut dicit ibi glo. legatum ſtatim debetur. dos v̓o ſi conſiſtat in mobilibus debetur poſt annum ſolum. Item valet quianō habebit ꝓbare dotem talis quātitatis ſi exprimat̉. al̓s ſic. C. de fal. ca. l. iij.¶ Quero quid debeatur quando legatum ſit in 34genere? Rn̄. ꝙ ſi illud genus eſt generaliſſimum:ſic nullum eſt legatum. Exemplum ſi diceret. lego ſubſtantiam vel rem. Si vero genus eſt ſubalternum. vt lego animal. corpus. et huiuſmodi. ſicſimiliter nullum eſt. quia dando muſcam liberaretur. Si vero genus eſt incertum: puta. quia eſt ſpecies ſpecialiſſima: tunc aut res eius generis habetcertos fines a natura deſignatos. vt bos. equus: ⁊huiuſmodi. aut habet fines ex ſola diſtinctione hominis: vt fundus: vt. ff. de lega. j. l. quod in rerum.§. fin. Aut facto hominis: vt domus vel fundus.quod per factuꝫ hominis de duobus fit vnum diruendo parietem ⁊ huiuſmodi: vt. ff. conmunia p̄dio. l. ſi quis duas. §. j. Si loquimur de primo ſicfuit varia opinio ſed placet mihi opinio Io. quamſequitur Accur. in. l. legato generaliter. ff. de legat.j .ſ. ꝙ aut teſtator quos relinquit ſeruos vel bouesincertos ⁊ de incertis ſunt in ſuo pr̄imonio. et tūceligit legatarius: vt inſtit. de lega. §. ſi generaliter.dum tamen non eligat optimum. dicta. l. legato.Aut non ſunt in ſuo patrimonio. et ſic electio eritheredis: vt. ff. de tritico le. l. iij. in principio. ⁊. l. iiij.Similiter vbi teſtator de certis ſeruis ſenſit incertum: puta. quia legauit vnum de ſeruis ſuis. ſic electio erit legatarij. l. qui duos. ff. de leg. j. Si vero loquimur de ſcd̓o. ſic non valet. quia videtur deriſorium: quia heres preſtando fundum vnius digitivel vnguis liberaret̉. d. l. quod in rerum. §. ſi quisautem. Si v̓o loquimur de tercio: tunc aut legāsdomum in genere relinquit domos aliquas: autnō. ſi ſic. electio erit legatarij. Si non legatum eritderiſorium. ff. de le. j. l. ſi domus in principio. Aduerte tamen ꝙ quādo electio datur heredi in rebꝰlegatis in genere. ⁊ illud genus eſt talis qualitatisꝙ in ipſo ſunt quedā que nihil valent. ⁊ magis expedit non habere ꝙͣ habere: tunc non poteſt taliadare. ſed debet dare mediocrem: vt in. d. l. legato.et. C. de dona. l. ſi quis argentū. §. j. ⁊. C. cōia de lega. l. fin. §. j. Si vero ſumus extra talia: tunc poterit heres dare minimū in tali genere. l. ſi ita ſcriptūſit. in fi. ⁊. l. apud iulianum. §. ſeyo. ff. de leg. j. ff. dereg. iur. l. ſemꝑ in obſcuris. ff. de ver. obli. l. ſi ita ſtipulatus. Fallit hoc in legatis ad pias cauſas. qꝛ debetur id quod eſt melius fauore pie cauſe. vel ſaltēmediocre: puta legatum eſt vas dabitur argenteum inter aurum. ⁊ auricalcum. ſeu eneum. Ita habetur ⁊ nota. in. l. titia. §. ſeya. ff. de auro ⁊ arg. leg.ex qua Bart. ibidem dicit ꝙ ſi legatur calix intelligitur argenteus: ſi planeta intelligit̉ de ſerico. et ſimilibus.