Iuriſditio.CLXX.
2 ¶ Utrum iuramentū qd̓ concernit fauorē iurantium tm̄ ſit remiſſibile ꝑ eos qui iurarunt? ℟. Io.an. in. c. ij. de ſpon. ⁊ Io. de lig in cle. j. de vſuris. ꝙſic. ⁊ facit dicto. c. ij. ſecus ſi concerneret cultum deivel religionem. vel pietatem: puta iurarunt duo ſibinuicem ꝙ religionē intrabunt ꝙ dicēt duo pſalteria vel ꝙ de lucro eorum dabunt certam partempauꝑibꝰ ⁊ hmōi. qꝛ nō poſſunt ſibi remittere. Sil̓rnō poſſunt ſi ſibi iurarunt id ad qd̓ tenebant̉: puta ꝙ nō facient furtum ꝙ mercatores nō falſificabunt merces ⁊ hmōi. Sil̓r etiam nō poſſunt remittere qn̄ iurant ſuꝑ aliquo faciendo vel non faciendo qd̓ non ꝑtinet ad eum cui iurat̉ ſed ſimpliciter:puta iuro tibi ꝙ nō negociabor vel nō faciam talēartem ſi tn̄ tale iuramentum reſpiceret incōmodūalterius: puta cōitatis vel aliorum. non valeret vtdictum eſt. Similiter non teneret̉ qn̄ iurando dealiquo faciendo vel non faciendo intendebat ſi illecui iurabat ſil̓r faceret. qꝛ ſic ſi ille nō ſeruat nec iſtetenet̉. Facit qd̓ no. Hoſti. Inno. ⁊ Ber. in. c. ꝑuenit. ij. ⁊ facit. c. ſicut. el. iij. de iureiur.z ¶ Utrum vniuerſitas que iurat aliquid ſeruare:vel facere vel nō facere teneat̉ qn̄ maior pars facitcontra? ℟. Rodo. ꝙ ſi qn̄ iurarunt habebant aliquam conditionem in mente ẜm illam debent ſeruare: puta ſi alij omnes vel maior pars ſeruabit. etego. Si v̓o nullam conditionem habebat ſed dubitat̉ an fuerit ſimplex. vel ſub aliqua conditionetunc ſi iuramentū ſpectet tm̄ ad cōmodum iurantium ⁊ medietas vel maior ꝑs ſeruat ⁊ hoc vergatin damnum ſeruantiū ⁊ lucrum nō ſeruantiuꝫ benigne interp̄tandum eſt ꝙ aliquibus nō ſeruantibus alij nō tenent̉ ſeruare. Si v̓o nullum incomodum patiunt̉ ſeruantes nō eſt tutum cōtrauenireſed denunciet̉ p̄lato: vt vel cogat ſeruare vel ſibinuicem remittere. Si v̓o concerneret comodum aliorum a iurantibus nō poſſet nec ſibi remittere necalijs nō ſeruantibus nō ſeruare ſine ꝑiurio ſi ſimpliciter iuraret. Et ſi dubitant an ſimpliciter iuraret vel ſub conditione dimittant incertū .ſ. non ſeruando ⁊ ſeruent qd̓ eſt certum.4 ¶ Utrum licite quis poſſit petere abſolutionema iuramento in caſibus vbi tenet? ℟. ẜm Pan. inc. quanto. eo. ti. ꝙ aut iuramentum continet turpitudinem ex ꝑte ſuſcipientis. ⁊ maxime cōcurrentemateria turpi ſuꝑ qua p̄ſtatur ſed ex parte iurātisnullum imminet peccatum ſic pōt peti abſolutionō obſtante conditiōe aduerſarij. Caſus eſt in. d.c. debitores. ex quo pꝫ ꝙ filiuſfa. qui cum iuramento renūciauit macedonio pōt petere abſolutiorieꝫin terris. vbi cōiter hodie filij nō inducunt̉ ad tm̄malum. ⁊ hoc eſt tutius ẜm do. An. in. d. c. quāto.⁊ placet Pa. qͣꝫuis poſſet de ſubtilitate iuris dici ꝙnō tenet iuramentū ſi bn̄ ponderet̉. l. j. ff. ad macedo. qꝛ emanauit ad cōpeſcendum libidinē peccantium ⁊ ſic ꝓpter bonum publicū corꝑis ⁊ aīe cōtraqd̓ iuramentum nullū eſt. c. ſi diligenti. de p̄ſcript.et. c. cōtingit. el. j. de ſen. ex. Item qꝛ iuramentū nōſolum eſt nullum qn̄ continet in ſe peccatū ſed etiam qn̄ pōt p̄bere occaſionē peccādi. c. cum ab omni. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊. c. nam concupiſcentiā. de cōſti.
et. c. ſicut ex lr̄is. de iureiur. Aut iuramētum eſt cōtra legem que eſt in fauorem priuatorum vel odiūvt in muliere minore ⁊ hmoi. ⁊ tunc ſi pōt ſeruariſine diſpēdio ſalutis abſolutio nō pōt peti. c. ſi v̓o.cum ſimilibꝰ. eo. ti. qd̓ intellige verum qn̄ ſine dolovi: vel metu. ſed ſponte et ſcienter eſt iuratum. Siv̓o iuramentum ſit in contractu ⁊ dat̉ enormis leſio licet iurauerit nō contrauenire: tn̄ poterit abſolutionem petere: qꝛ p̄ſumit̉ dolus. l. omnes. §. lucius. ff. de his que in frau. cre. l. qui teſtm̄. ff. de ꝓba.et nihil intereſt vtrum interueniat dolus a ꝓpoſitovel re ipſa. l. ſi quis cum aliter. ff. de ver. ob. Et verba iuramenti debent intelligi ciuili modo .ſ. ꝙ nōcontraueniat nulla ratione vel cā exceptis grauibꝰleſionibꝰ. ar. l. creditor. §. lucius. ff. man. Intelligeniſi ſcienter iuraſſet: qꝛ ceſſat dolus ⁊ re ipſa ⁊ ex ꝓpoſito. ⁊ ideo nō poterit. Sic etiā ſi nō intellexeritenormem leſionē licet dixerit nō cōtrauenire neqꝫmagne neqꝫ parue vt ponūt notarij nō ꝓpterea ꝓhibet̉ quin poſſit petere abſolutioneꝫ. de hoc videsͣ. Arbiter. §. x.ẜm Azo. dr̄ a ditioneUriſditio qd̓ eſt pras ⁊ iuris qͣſiiuſta ⁊ legitima ptās.¶ Iuriſditio ſine cohertione nō valet. de offi. dele. ic. paſtoralis. vnde dicit tex. in. c. fi. ff. de officio eiuscui iur̄. ma. Iuriſditio ſine modica cohertione nulla eſt iuriſditio.¶ Iuriſditōne cōmiſſa oīa ſine quibꝰ explicare nō 2poſſet intelligit̉ cōmiſſa. ſil̓r. ff. de iuriſdi. om. iudi.Eeſt ars boni ⁊ equi. ff. de iuſti. etU.iur. l. j. Ius conſtare non poteſtniſi ſit aliquis iuriſperitus ꝑ queꝫ poſſitquotidie in melius ꝑduci. ff. d̓ origi. iur̄.l. neceſſariū. Ius diuidit̉ in ius naturale gentiū: ciuile: ⁊ publicū: de quo vide di. j. ꝑ totum. ⁊. ff. de iuſti. ⁊ iur. ꝑ totum. Utrum facta cōtra ius valeantvide. jͣ. Lex. §. xviij.ē ius hoUs patronatus nonficuꝫoneroſum ⁊ vtile alicui competens in ectcleſia. ꝓ eo ꝙ de dyoceſano cōſenſu eamconſtruxit fundauit vel dotauit ipſe vel is a quocām habuit ẜm Io. an. ⁊ Pa. in ℟ica. de iure pat.et dr̄ honorificum. qꝛ habent honorem pn̄tandi rectorem. qꝛ ſine eius pn̄tatione ſi ep̄us vel alius p̄latus inſtituit ipſo iure ē nulla ꝑ. c. decernimus. xvj.q. vij. tenet Io. an. in. c. ij. de offi. vica. li. vj. niſi qn̄patronus fuiſſet negligens in p̄ſentādo: qꝛ elapſotꝑe bn̄ inſtituit. Papa v̓o bn̄ poſſet ſine pn̄tatōe patroni. ⁊ ſil̓r legatus de latere ſi patronus ſit eccl̓iaſticus. nō tn̄ poſſet p̄dictus legatus ſi eſſet ſecularis.vide glo. in cle. ꝑ lr̄as. de p̄ben. ⁊ iſte eſt caſus. c. cūdilectus. de iure patro. oneroſum dicit̉. quia patronus tenet̉ defendere eccleſiaꝫ ne bona indebite dilapident̉. xvj. q. vij. filijs. Unde p̄ſentatus tenet̉reddere rōnem de adminiſtratione patrono. Intellige ſi patronus eſt eccleſiaſticus non ſecularis:vt not. in. c. cum ⁊ plantare. de priui. ⁊ Pa. in. c. exlr̄is. ⁊. c. cum ꝓpter. eo. ti. Non tn̄ valde ſtricte di-