FerieCVIII.

tuor doctoꝝ ⁊ euangeliſtarū non ſeruant̉. Sed limita vt videlicet intelligamꝰ ꝙ cōſuetudo derogetprefatis feſtiuitatibꝰ: dumodo nō ſit dn̄icus dies.vel eo maior ſicut eſt feſtū natiuitatis dn̄i: reſurrectionis: aſcenſionis: penthecoſtes ⁊ epiphanie. vtin. c. licet. de ferijs. dicit̉ in glo. quā ſequunt̉ doct.vbi addit Io. an. aſſumptionē v̓ginis glorioſe. ar.c. fi. de ſen. ex. li. vj. quia nō credo valere cōſuetudinem in contrariū. cuꝫ videant̉ quaſi iuris diuini.vt patet in. d. c. licet.4 ¶ Utrū cōſuetudo poſſit alias a p̄fatis feſtiuitates introducere: ita ꝙ de p̄cepto teneant̉ ad illa?℟. ꝙ ſic. ſicut pōt facere aliā legem ⁊ qn̄ fit vide sͣ.Conſuetudo. §. ij.F ¶ Utrū epiſcopus cū clero ſolum poſſit indicerefeſtum? ℟. ꝙ nō. ſed oportet ꝙ faciat cū populo.vt ſupra patet.6 ¶ Feſtū immaculate cōceptionis glorioſe v̓ginismatris dei Marie. licet eccleſia romana antiqͥtusnō celebrauerit. vt patet ꝑ Tho. in. iij. ꝑte. q. xxvijet ꝑ. S. Bo. in. iij. diſ. iij. ⁊ ꝑ glo. de ꝯſe. di. iij. in. c.ꝓnunciandū. quia eius puritas nōdū erat reuelata. tn̄ hodie de ipſa cōceptione facit ſolēne officiū:et feſtū cū largitione indulgētiaꝝ q̄ in feſto corporis xp̄i ſunt date illis qui interſunt diuinis ⁊ hocꝓpter multa miracula ꝑ que manifeſtuꝫ eſt ꝙ ſinepeccato originali fuit cōcepta. Et id̓o hodie ad euitanda ſcandala p̄cipitur ſub pena excōmunicationis late ſentētie a qua nō poſſint abſolui niſi a romano pontifice: p̄terꝙͣ in mortꝭ articulo omnibꝰcuiuſcunqꝫ ſtatus gradus ordinis et conditionisfuerint: ne de cetero auſu temerario p̄ſumāt in ſermonibus ad populū: ſeu al̓s quōlibet affirmareꝙ tenētes virginē eſſe p̄ſeruatā a peccato originali in ſua cōceptione polluat̉ labe hereſis vel mortalis peccati vel feſtū eiuſdē cōceptionis celebrātes:neqꝫ tenere libros vel legere aut habere pro verishoc ꝯtinētes. Similiqꝫ pena etiā ligant̉ qͥ auſi fuerint aſſerere ꝙ contrariā opinionē tenētes .ſ. ꝙ ſitcōcepta in peccato originali incurrāt hereſim velmortale peccatū. hec habe̓t̉ in extraua. Sixti qͣrtique incipit graue nimis.7 ¶ Quid de iſtis feſtis. S. Anthonij. S. Nicolai.S. Katherine. ⁊ hmōi que ex cōſuetudine celebrātur. Ignorat̉ tn̄ an ex tali cōſuetudine ſint introducta q̄ habeat vim legis p̄ceptiue? ℟. ꝙ nō credo peccare mortalit̓ nō ſeruātes: niſi eſſꝫ ſcandalūRō quia nō ſunt introducta vt de p̄cepto: ſed exdeuotionē. Ubi autē eſſet ſcandalū: ſic ibi eſt conſuetudo obligatoria. exquo tādiu ē ꝙ eſt p̄ſcripta:et reputat̉ obligatoria.P ¶ Quando incipit dies feſtus: vide ſupra dies. inprinci.9 ¶ A quibꝰ eſt abſtinendū diebꝰ feſtiuis p̄dictis:℟. ꝙ ab omni opere ſeruili: nō ſolū peccati ſꝫ etiaꝫmechanicis vt agricultura. vt dicit̉ in. c. licet de ferijs. Pro cuiꝰ intelligentia eſt notandū ẜm Ri. iniij. diſ. xxxvij. ar. iij. q. iiij. ꝙ opus ſeruile dicit̉ tripliciter. Aliqn̄ materialiter ſolū ſꝫ formalit̓ liberū.vt verbi gr̄a ſcribere nō ꝓpter tꝑale lucrij: ſꝫ ad edificatione animaꝝ ꝓpter diuinū cultum ⁊ hmoi. et

iſtud nō ꝓhibet̉ immo cōcedit̉. vt pꝫ in. d. c. conqueſtus. vbi cauſa pietatis q̄ al̓s ꝓhibent̉ ꝑmittūtur. facit. l. diuus. ff. de ferijs. vbi ea que faciūt addiſciplinā militarē poſſunt peragi diebꝰ feriatis.Scd̓o dicit̉ opus ſeruile formalit̓ ſolū materialiterautē liberū eſt. vtputa cum aduocatus cogitat dehis que die craſtina debet ꝓponere ꝓpter lucrū tēporale ruſticus de aratione terre ⁊ ordinatōne bobum. et licet ab iſto abſtinere debeamus in diebꝰfeſtiuis nō tamen aſtringimur de p̄cepto. Undenō peccat mortaliter talia faciens niſi ꝑ hoc opusexcludat̉ illa vacatio quam debet cultui diuino exneceſſitate quā explicabo ī ſe. q. que ſit. Tercio dicitur opus ſeruile materialiter et formaliter ſeu finaliter. ⁊ hoc ē omne opꝰ corporale ordinatū: ſicutad ꝓprium et ꝓximū finem ad bonū corporis temporale ſeu ad lucrum. ⁊ iſtud eſt illud qd̓ prohibet̉de p̄cepto diebꝰ feſtiuis. Unde ſemꝑ peccat mortaliter ipſum faciens niſi excuſetur ꝓpter iſtorū qͣtuor. vnū ẜm. F. de may. in tractatu de. x. p̄ceptis.Primū operis modicitas ſeu paucitas: que nō impedit ſpiritus libertatē. Secundū neceſſitas operis que non poſſit perueniri cōmode nec differri.vt decoctio ciboꝝ ꝓ illo die: vel neceſſitas coactionis quā faciunt dn̄i. aliter eoꝝ bona p̄ſcriberent.facit. c. licet. de ferijs. Terciuꝫ cordis pietas. vt inc. conqueſtus. de fe. vt ſupra dictū eſt. Quartū publica vtilitas. vtpote ꝓ pace et concordia ꝓ ponte⁊ huiuſmodi que etiā ſunt pia. qd̓libet em̄ iſtoruꝫexcuſat ꝙ nō ſit mortale: ſaltē laborare in diebꝰ feſtiuis. Ex quibꝰ patet quid tenendū ſit de multisqueſtionibꝰ: que reducunt̉ ad infraſcriptas queſtiones. xxiiij.¶ Prima de mulieribꝰ queⁱ aliqua puncta ponūt īovel ſcoꝑant domū vel de illo qui vendit vnam ſolum rem vel qui putat ramū: facit coquinā. itinerat modicum et huiuſmodi ꝙ nō peccāt mortaliter propter modicitatem operis. Ratio quia ẜmS. Bo. in. iij. diſtinc .xxxvij. ſuper literam. ⁊ communiter theo. ratio prohibitionis operum eſt. vtvacemus deo. et quia iſta modica non impediuntvacationem p̄dictam: licet aliqualiter minuant.ideo non eſt peccatū mortale talia facere niſi quistalibus ꝑ notabile tempus occuparet̉ vel vſqꝫ advltimā defatigationē. quod quideꝫ arbitrio boniviri relinquendū eſt vt attendat ſi ratio legis euacuatur vel non. ſed ſolū minuatur. faciunt ad hecque nota. in capitulo intelligentia. de verborumſignificatione.¶ Scd̓a de carnificibꝰ qui ꝑ notabile tēpus occupantur: quia ſi faciūt ꝓpter neceſſitatem quaꝫ necꝑuenire pn̄t. puta qꝛ eſtas eſt vel ſunt plura feſta.excuſant̉. al̓s non.¶ Tercia de tabernarijs qͥ ſi faciūt ꝓpter neceſſita i 2tem excuſant̉. Secus ſi ad ebrietatē ad ludū ⁊ huiuſmodi. Et idē dic de hoſpitibus.¶ Quarta de his qui panem: herbas: fructus et i 3huiuſmodi vendunt: quia ſi faciunt ꝓ neceſſitatediei feſti excuſant̉. al̓s nō ſicut qui vendunt multa que ſupt ſolum ad guloſitatem: niſi eſſet modicitas diſtractionis: ſicut eſt in his que vendunt