Decima
s. cū non ſit in homine. ⁊. c. in aliquibꝰ. in quibꝰ dicitur ꝙ a deo ſunt inſtitute vel diuina lege precipiuntur. qꝛ ibi accipit̉ lex diuina ꝓ lege moſaica. vtpꝫ. xiij. q. j. §. his ita. que quidā filios gr̄e nō ligat.niſi quo ad moralia. vt ptꝫ diſ. v. §. j. et. vj. diſt. §.his ita. ⁊ de puri. poſt par. c. vnico. vel niſi vt dixiiudicialia p̄cipiant̉ ab eccleſia vt facit in decimis.vt in ti. de deci. in multis. c. ⁊ in aliquibꝰ alijs. vtpꝫ de iniurijs. c. j. xxiij. q. iiij. ⁊ .vj. ⁊ tūc licet ſit p̄ceptum legis diuine date moyſi. nō tn̄ obligat vt tale ſꝫ vt p̄ceptū eccleſie. Et id̓o male rep̄hendūt aliqͥcanoniſte theologos. qͥ dicunt decimas nō eſſe deiure diuino: qꝛ nō negāt quin fuerīt p̄cepte a deoin lege veteri ſꝫ qꝛ nō obligāt vt lex diuina inqͣntūſunt iudicialia p̄cepta. ſꝫ ſolū vt p̄cepta eccl̓ie. Inqͣntū āt ſunt a iure naͣli ⁊ morali bene ſt̓ de iure diuino debite etiā hodie. Et iō cōclude ꝙ ſi miniſtereccleſie indiget ꝓpter ſuſtentionē ⁊ petit ꝙ nō excuſat̉ ꝓpter cōſuetudinē cōtrariā. Si aūt nō indiget tenet̉ ſoluere ẜm ꝙ cōſuetudo ſe hꝫ vel decimāvel vigeſimā aut trigeſimā aūt ſi nihil ſoluit̉ excuſatur: dūmodo cōſuetudo ſit p̄ſcripta ꝑ ea q̄ dixiſupra conſuetudo. Sanctius. tn̄ eſſet eas integreſoluere. et ꝓ hoc facit. c. a nobis. de deci. vbi dicit̉ꝙ quilibet tenet̉ ſoluere decimas: niſi a p̄ſtationeearū ſpecialiter ſit exemptus. quod quidē eſſe nōpoſſet ſi eſſent ſimpliciter de iure diuino. ar. iiij. di.erit. facit etiaꝫ qd̓ no. Archi. xvj. q. j. ⁊ ſequit̉ Pa.in. c. in aliquibꝰ. de deci.¶ Utrū papa poſſit diſpenſare neⁱ quis decimasſoluat? ℟. Ale. vbi sͣ. ꝙ p̄ceptū de decimis inqͣntū eſt iudiciale pōt eccleſia ordinare qͥ ⁊ qͣs debeātreciꝑe ⁊ qͥ ſoluere. ſicut fecit in multis religioſis. vtſupra dictuꝫ eſt. Et hoc intelligit rōne neceſſitatisvel vtilitatis. aliter nō debet facere.¶ Sed querit̉ qn̄ dari debēt? ℟. vt dr̄ in. c. cū homines. de deci. ꝙ ſtatim fructibꝰ collectis. Et hocqͦ ad p̄diales. quo ad ꝑſonales debent ſolui in fineāni. Sꝫ tu dic ꝙ ẜm ꝯſuetudinē p̄ſcriptā ſunt ſoluende. et ſi pereunt. peribunt illi qͥ eſt in mora. al̓snō. ſꝫ cui debent̉.¶ De quibꝰ debēt ſolui? ℟. ꝙ de omnibꝰ fructibꝰterraꝝ. arboꝝ. animaliū. piſcationuꝫ. venationū.fictuū. penſionū. molendinoꝝ etiam aduentū balneoꝝ: fullonioꝝ. lapidicinioꝝ. methallarioꝝ. Itēde negocijs ⁊ artificijs ⁊ ceteris bonis. vt colligit̉.xvj. q. j. et. q. vij. ⁊ de deci. in multis. c. ſꝫ hodie confuetudo ſeruanda eſt.6 ¶ Utꝝ de illicite acqͥſitis? ℟. Alex. vbi sͣ. ꝙ in ꝑſonalibꝰ eſt diſtinguendū: aut tranſfert̉ dominiūin acquirentē. ⁊ ſic tenent̉ dare. ſꝫ eccleſia nō debetrecipere ꝙͣdiu ꝑſona eſt in ſcelere ne videat̉ approbare eius mores. ſꝫ ſi correxerit poterit recipere. ſic̄in meretrice ⁊ hyſtrione. ⁊ hmōi. Si aūt dominiūnō tranſfert̉. ſicut in vſura. furto. rapina. ⁊ hmōi.ſic nō tenet̉: nec eccleſia pōt reciꝑe. Si v̓o decimeſunt p̄diales indiſtincte qͥlibet tenet̉ quātūcunqꝫpeccator ⁊ iudeus ⁊ inuaſor. ⁊ eccleſia pōt reciperequia nō dant̉ intuitu ꝑſone. ſꝫ quaſi ex cenſu debito p̄latoꝝ. facit. c. de terris. de deci. Non tenenturpi iudei ſoluere ꝑſonales decimas cū nō ꝑcipiant
ſacramēta: nec audiant diuina. ar. dicto capl̓o. deterris.¶ Qui tenent̉ dare decimā? ℟. Alex. vbi sͣ. ꝙ oēs ꝯlaici tā pauperes qͣꝫ diuites. Itē etiā iudei d̓ p̄dijsd. e. de terris. vt sͣ. in. §. p̄cedenti. xvj. q. vij. decimas. Itē clerici de rebꝰ patrimonij ſui: niſi deſeruiant illi eccleſie cui debent̉ eodē. c. ij. Itē Ale. dicit. ꝙ vbi eſſet ꝯſuetudo ꝙ de fructibꝰ poſſeſſionūeccleſie poſſent teſtari in morte. ſimiliter tenerent̉de ipſis ad decimā. Et ſic intellige. c. ij. de deci. Itēreligioſi niſi ſint exempti pͥuilegio ſedis apoſtoliceſicut ſunt monachi albi. tēplarij. hoſpitalarij ⁊ hieroſolimitani ⁊ multi alij de quo. no. in. c. ſuggeſtūcū multis. c. ſe. de deci. Dicit tamē Ale. vbi ſupra.ꝙ priuilegiū de nō ſoluendis decimis non liberateos quin teneant̉ ſoluere in tribus caſibꝰ. Primꝰcum pactione tenent̉. quia priuilegiuꝫ nō reuocatpactum p̄cedens niſi fieret mentio ſpālis in eo. vtin. c. ex multiplici. de deci. Secundus cū parochialis eccleſia cui debebant̉ enormiter leditur. ar. d. c.ſuggeſtum. Tercius cū eas ſoluendo tacite renunciant priuilegio. ſed de hoc vide glo. ⁊ doct. in. d. c.ſuggeſtum.¶ Sed debeant dari? ℟. ꝙ p̄diales debent dari 8illi eccleſie. in cuiꝰ parochia p̄dium ſitū eſt. vt in. c.quoniam. de deci. ⁊ in. c. fi. de parochijs. niſi aliudhabeat cōſuetudo. vt in. c. j. et. ij. et in. c. cōmiſſum⁊ multis alijs. c. de deci. Perſonales v̓o debēt dari eccleſie parochiali in qua audiuit diuina vel vbirecepit eccleſiaſtica ſacr̄a .j. q. j. c. queſti. Mixte v̓odebēt dari. vbi cōſuetudo eſt vel ſi nō eſt cōſuetudo. ſi paſcunt̉ in vna dent̉ illi parochie. Si v̓o partim in vna partim in alia diuidant̉. facit qd̓ no. inc. ad apoſtolice. de deci. ⁊ Pa. no. diffuſe in. c. cumcontingit. eo. ti.¶ Utrū ſoluēdo ei qͥ de iure eccleſiā nō tenet ſꝫ de ꝯfacto excuſet̉? ℟. ꝙ nō ſi ſcit. niſi ex iuſto metu excuſet̉ vel niſi ꝑ tolerantiā eccleſie q̄ cum nō ꝯͣdicatvidet̉ cōſentire. ẜm Rodo. Et hoc vltimū verumniſi placeret eis eccleſiā fraudari.¶ Utrū clericus qͥ habet ſufficiens patrimoniūvnde viuat ẜm ſtatū ſue ꝑſone poſſit decimas recipere? ℟. Ale. vbi sͣ. ꝙ ſic. vt ꝓcurator in neceſſitates pauperuꝫ vel vtilitates eccleſie expendēdasnō autē in vſus ꝓprios cōuertēdas. immo ſi in ꝓprios vſus conuertit cōmittit ſacrilegiū ſi in malos incurrit iudiciū. facit. c. quoniā. in fi. xvj. q. j. etc. paſtor .j. q. ij.¶ Utruꝫ decime poſſint p̄ſcribi? ℟. ꝙ laici nullo i imodo poſſunt p̄ſcribere. vt eis ſoluant̉. de p̄ſcrip.c. cauſam. Sed clerici ſi parochiā habent poſſuntde p̄ſcrip. de quarta. Si v̓o nō habent nō poſſuntSimiliter et de religioſis dicendū eſt. ar. eoꝝ queno. in. c. placuit. de p̄ſcrip. ⁊ in. c. cū contingat. ⁊. c.ſe. de deci.¶ Cui ſoluet qͥ antiqͥtus nō ſoluit et nunc vult ſa 19tiſfacere? ℟. ꝙ non ei qui p̄ſcripſit. ſed eccleſie parochiali ẜm Rodo. et Ray. Quod verum credoſi eccleſie parochiali. tunc erant ſoluēde. al̓s ſecus.¶ Utrū ſacerdos parochialis poſſit remittere decimas nō ſolutas tꝑe p̄terito. ℟. ẜm Ro. ꝙ ſic. iu