Druckschrift 
De declaratio[n]e difficiliu[m] terminoru[m] tam Theologicalium q[am] Philosophie ac Logice
Einzelbild herunterladen
 

TractatusSecūdus

petitus ſenſitiuus diſtinguit̉ in iraſcibilē ꝯcupiſcibilē. etiā iraſcibilis qͣꝫ ꝯcupiſcibil̓ dicunt̉ rōnales ꝑticipatōem Uamē notan eſt doctores volūtatem aliqn̄vocāt rōnaleꝫ eſſentiā. aliqn̄ ꝑticipatōem: inqͣntuꝫ tn̄ eſt ꝯrietasqꝛ hoc eſt reſpectu diuerſoꝝ. Dicit̉em̄ volūtas rōnalis eſſentiā inqͣntum ꝯparat̉ ad appetitū ſenſitiuum ip̄a ſit eſſential̓r. ſed qꝛ eſtꝑte intellectiua rōnali: hoc eſtappetitus ſenſitiuꝰ: ſed eſt in ꝑte ſenſitiua. Dr̄ aūt volūtas rōnalisticipatōem in ꝯꝑatōe ad intellectūvel rōem. qꝛ ſcꝫ eſt eēntialit̓. ſꝫꝑticipat aliqͥd rōne. ſcꝫ ꝑtem ſuperiorē aīe quantū ad ſubiectū Itēetiā qꝛ ſeqͥtur actū rōnis. Ulterius notandū eſt potētie ſenſitiue dicunt̉ rōnales ꝑticipatōem dupl̓r pn̄t cōſiderari Uno modo ꝓutoꝑant̉ inſtinctu nature. ſic ordinātur ad vnū ſicut natura. ſic ſunt determinate ad vnū. iſto dicunt̉naturales rōnales ꝑticipatio. nec ſic ſtꝭ in eis aliqͥ habitꝰ Alio pn̄t ꝯſiderari ẜm qd̓ oꝑantur exīperio rōnis ei ſubijciunt̉. ſic pn̄tad diuerſa ordinari ſunt determinate ad vnū. ſic dicunt̉ rōnales ꝑticipatōem. ponuntur ſic habitus in iſtis potentijs. Qūo intelligit̉ potentienaturales ſunt determīate advnum. potētie rōnales valent adCapl̓m. XI.oppoſitaUnc videndū eſt ſcd̓o qūohꝫ illud intelligi potentienaturales ſtꝭ determīate advnum. potentie rōnales valēt adoppoſitū. Et dd̓m potētie naturales dicunt̉ determinate ad vnū inquantū naturales ſtꝭ. qꝛ non hn̄t facultatē ex ſe ad oppoſitū. ſicut potē-

tia calidi p̄t ad oppoſitū ſe .ſ.frigefaciat. nec ad oppoſitū calefaciat ceſſante impedimento.eſt ad vnū determinata. Similiterpotētia grauis ad motū ſic eſt det̓minata p̄t ad oppoſitū ꝯtrarieſcꝫ vt moueat̉ ſurſuꝫ. nec p̄t ad oppoſitum ꝯͣdictorie vt moueat̉ deorſum ceſſante impedimēto. Potentie aūt rōnales maxime intellectuset volūtas: modo p̄dicto dicūturrōnales eſſentiā ſtꝭ ſic determinate ad vnū qͥn poſſint in oppoſitū:in his dūtaxat quoꝝ alteꝝ ineēta natura. Pōt ergo intellectꝰ ad oppoſitū quātū ad exercitiū actus. qꝛintellectus p̄t ꝯſiderare vel cōſiderare. lapis aūt p̄t deſcendere ceſſante impedimeto Pōt etiamintellectus in oppoſitū qͣntū ad detminatōem actus. qꝛ p̄t ꝯſiderare dealbedine vl̓ de nigredine. lapis aūtnon p̄t moueri ſurſum. dextrorſumſiniſtrorſuꝫ. ſed ſolū deorſuꝫ. Et itapotētia rōnalis valet ad oppoſituꝫet ꝯͣdictorie. qꝛ p̄t agere agereet ꝯͣrie in ꝯͣria. ſed p̄t in ꝯͣdictoria. qꝛ ſi intelligit ens non p̄t intelligere ens. nec p̄t intelligere falſuꝫqd̓ ẜm Augꝰ. eſt intelligibile. qͣꝫuis poſſet intelligere veꝝ. Pōt aūtin oppoſita ꝯͣria. qꝛ p̄t intelligere albedinē nigredine ꝯͣrie. qꝛ ph̓min fine periher. ſi oppones ꝯtrarioꝝ ſunt ꝯͣrie. tn̄ ꝯtradictoriorū ſuntꝯͣrie. Potētie aūt rōnales ꝑticipatōem pn̄t quidē in oppoſita ſimpl̓r ex natura ſua. imo ſic ſtꝭ determinate ad vnū vt pͥus dictū eſt. Sꝫpn̄t in oppoſita inquantū ꝑticipantrōnem ẜm mouent̉ a rōne vt ſibiobediūt. Utꝝ aūt potētie rōnalesſint actiue realiter vel mere paſſiuevel actiue paſſiue ſimul. vel actiuegrāmaticaliter ſolū paſſiue realit̓infra dicet̉ vbi aget̉ de p̄dicamēto