Liber
eſt ꝓpriū nomē dei vt dcm̄ eſt. ⁊ de hoc nomīe .ſ. terragrāmaton dicit. hoc nomē mihi eſt ineternuꝫ. qꝛ anteqͣꝫ eſſentcreature: hͦ nomē ꝑtinebat deo ẜm ſuā eſſentiā abſqꝫ aliqͣrelatōe ad creaturas vt ex poſitū eſt. Scd̓m v̓o nomen eſtnō qd̓ ſcribit̉: ſꝫ legit̉ .ſ. adonai: de quo intelligenduꝫ eſt qd̓dr̄. Et hͦ eſt memoriale meū in generatōe ⁊ generatōeꝫ. adinnuendū ꝙ primū nomē nō erat cōiter memoriale cū labijs: ſꝫ nomē ſcd̓m .ſ. adonai. noīa em̄ que ꝓferunt̉ dicunt̉memorialia luxta illud pſal. xv. Nec memor ero nominūeoꝝ ꝑ labia mea ⁊ qꝛ hoc nomē .ſ. ſcd̓m implicat habitudinē .ſ. ad effectꝰ. iō nō dr̄ eſſe nomē d̓i ineternū: ſꝫ in generatōne ⁊ generatōem: qd̓ denotat ſucceſſionē creaturarū qͣꝝreſpectu dr̄ adonai vt dcm̄ eſt. Poſſunt etiā p̄dicta verbaalit̓ exponi. Ad quod ſciendū ꝙ p̄dictū nomē tetagrāmaton eſt cōforme huic nomini ieſus: in quo etiā ſunt quatuor lr̄e. quarū prima ⁊ tercia ſunt eedē cū prima et tercia alterius noīs .ſ. i. ⁊. v. ſcd̓a v̓o ⁊ quarta ſunt etiā ꝯſil̓es in ſcribendo. qꝛ vtrobiqꝫ ſcribunt̉ cū h. ſꝫ in legendo eſt differentia. qꝛ in primo noīe cū aſpiratōe legunt̉. ī ſecundo v̓o nomīe loco aſpiratiōis vtriuſqꝫ legit̉ .ſ. qd̓ pōt eſſe duplici cā.vna eſt ꝙ latini nō ita ꝓferunt aſpiratōes nec lr̄as gutturales ſicut hebrei. Alia cā eſt. qꝛ cū primū nom̄ ex lr̄is ſignificantibꝰ eſſe ſeu eſſentiā ꝯponit̉ vt dcm̄ eſt: que quidē littere in latino nō ſignificāt eſſentiā: idcirco loco vtriuſqꝫ poſite fuerunt duo lr̄e .ſ. s. que qͥdem lr̄a. s. dicit in ꝓferendo eſſe. ⁊ vt ſic redijt in eandē ſnīam. vn̄ de hͦ noīe dato ipſi xp̄oꝓprie pōt intelligi illd̓ ad Philipē. ij. Dedit illi nomē qd̓eſt ſuꝑ oē nomē. nā iſtd̓ ſolū nomē diuinū int̓ cetera noīadiuīa ē incōicabile oībus modis vt dcm̄ eſt. ⁊ id̓o ꝓprie dr̄ſuꝑ oē nomē. Fuit aūt hͦ nomē datū xp̄o inqͣꝫtū eſt verꝰ deus. fuit etiaꝫ huic noī ih̓s addita in hebreo hec lr̄a ayn. q̄ ēmaxīe gutturalis. ⁊ iō nō ꝓfert̉ a latinis. qd̓ quidē nomenꝓpriū diuinū cū interp̄tatiōe huiꝰ lr̄e ſuꝑaddite ſignificatſaluatiōeꝫ. vt ſic nō ſolū deꝰ ſꝫ etiā ſaluator nominet̉. vn̄ etLuc. j. Angelꝰ dixit ad ioſeph. ⁊ vocabis nomē eius ih̓mip̄e .n. ſaluū faciet ppl̓m ſuū ⁊cͣ. Et qꝛ illud nomē diuinumſ. primū abſconditu erat eo ꝙ nō legebat̉ a ppl̓o. vt dcm̄ ēꝓpter ppl̓i imꝑfectiōeꝫ. nomē v̓o ſecundū .ſ. ih̓s. qd̓ ē primi noīs memoriale ꝓpalandū erat oībus tꝑe xp̄i. ſic̄ ⁊ ip̄edeꝰ qui in ſe inuiſibilis ē. ꝑ incarnatiōeꝫ erat viſibiliter cognoſcendus. iō ille euāgelicꝰ ꝓpheta Eſa. loquēs de aduētu xp̄i. lij. ca. dicit. Propterea cognoſcet ppl̓s meꝰ nomenmeū in die illa. qꝛ ego qͥ loquebar in die illa ecce ego adſūcuiꝰ ſenſus eſt .ſ. ꝓpter hͦ populꝰ meꝰ cognoſcet nomē diuinū antea ſibi abſ ōditū. ⁊ hͦ in die illa .ſ. tꝑe xp̄i. cuiꝰ rōeꝫreddit dicēs. qꝛ ip̄e deꝰ qͥ loq̄bat̉ priꝰ in ꝓphetis d̓ qͦ dic̄. qꝛego qͥ loquebar. pͥncipalit̓. pn̄tialit̓. ac viſibilit̓ aſſiſteret. deqͦ dicit ecce adſuꝫ. ⁊ qꝛ notitia vtriuſqꝫ noīs p̄dicti erat maxime deſiderabilis iuſtis aduētu xp̄i ſpectātibꝰ. iō ī ꝑſonataliū Eſa. xxvj. dic̄. Dn̄e ſuſtinuimꝰ te nomē tuū ⁊ memoriale tuū in deſiderio aīe. q. d. deſideramꝰ noticiā. nō ſoluꝫnoīs tui .ſ. pͥmi nobis aliqͣliter ignoti: ſꝫ etiā mēorialis tui.ſ. memoriale pͥmi noīs qd̓ eſt nomē ih̓s. vt dictū eſt qd̓ quidem deſideriū xp̄c ad implēs dicit Io. xvij. Pater manifeſtaui nomē tuū. ⁊ qꝛ ad p̄dicti noīs verā noticiā p̄ſertimqͦ ad myſteria in eo incluſa populꝰ rudis non erat capax.idcirco cū dixiſſet. Hoc nomē mihi eſt ineternū ſtatim ſb̓dit. Uade cōgrega ſeniores iſrael. ⁊ dices ad eos. Dn̄s deus patrū vr̄oꝝ apparuit mihi ⁊cͣ. hoc ē dicere. licet toti populo hoc nomē ſit intimādū. tn̄ in ſpeciali hoc habes annunciare ſenioribꝰ qͥ de hoc meliꝰ pn̄t erudiri. vn̄ ⁊ de iſtisſenioribꝰ dicit in eodē ꝯtextu paucis interpoſitis. Et audient vocē tuā. qd̓ intelligēdū eſt nō ſolū ꝑ obedientiā. ſꝫ etiāintelligēdo iuxta illud Luc. viij. Qui habꝫ aures audiendi audiat. Conſequenter dicit deus apparuit mihi vt inhoc on̄deret̉ altitudo gradꝰ ꝓphetie ip̄iꝰ moyſi. altior eniꝫgradus ꝓph̓ie eſt. ſi ille qͥ loquit̉ videat̉ in ſpecie dei repreſentatiua. ẜm illd̓ Eſa. vj. Uidi dn̄m ſedentē ⁊cͣ. qͣꝫ ſi videatur in ſpecie angeli vel hominis. vt in ſcd̓a ſcd̓e. q. clxxiiij.articulo. iij. in cor. q. Cetera aūt exponāt̉ ſic̄ in poſtilla.¶ A eplica correctorij cōtra burg. delyrantem.
N capitulo tercio Burg. poſtilla. redarguit de breui lr̄e expeditōe promittēs multa addere ⁊ implettotum vnū quinternum. ſed qͣꝫutilia ⁊ vera ⁊ ad expoſitōem lr̄e neceſſaria patebit infra. Primo enim cōtrapoſtillatorem dicentē angelum fuiſſe locutum in perſonadei. ideo aliquādo angelus aliqn̄ dominꝰ eſt nominatus.inuehitur preter rōnem dicēs deū in ꝓpria ꝑſona fuiſſe locutum non ꝑ angelum. hoc aūt eſt cōtra beatū Gregoriū⁊ glo. interlinearē ſumpta a beato gregorio dicentē Angelus qui moyſi deſcribitur apparuiſſe. modo dn̄s mō angelus memoratur. angelꝰ: quia exterius loquēdo ſeruit: dominus qꝛ interius preſidens loquēdi efficaciam tribuit.cum enim loquens ab interiori regitur ⁊ per obſequiū angelus ⁊ per inſpiratōem dominꝰ nuncupat̉. ſed ⁊ datō legis fiebat per angelos in manu mediatoris. vt dicit apoſtolus ad Galath. iij. vbi lr̄a videt̉ clarius loqui qͣꝫ in ꝓpoſito ⁊ ſententia beati Aug. in diuerſis locis eſt ꝙ nunqͣꝫ locutus ſit ſenſibiliter creaturis: niſi ī ſubiecta creatura. vnde patet qͣꝫutile ſit burg. iſta mouiſſe. ¶ Item ſecundū qd̓mouet burg. in hoc capitulo eſt ꝙ ſmiratur quare moyſesvidens angelū ⁊ audiens dominū nō legitur adoraſſe. Etreſpondet ſue admiratōni: ꝙ moyſes adeo humilis fuit ꝙeſtimauit ſe ad adorandū indignum ⁊ ponit exemplū depublicano. ſꝫ videtur delyramentū dicere tantā humilitatem alicuius eſſe. vt ſe reputet indignū actiua adoratōnenon em̄ videt̉ humilitas ſed fatuitas ꝙ quis non ſit dignꝰbenefacere. ſaltem optimo genere virtutis: que eſt pietas⁊ theoſebia: cuiuſmodi eſt dei adoratio. hūilitas em̄ ꝓmouet oratōneꝫ nō diſtrahit nec impedit. qꝛ oratio humiliantis ſe penetrat celos. Eſt enim dei adoratio omnibꝰ cōmunis ⁊ neceſſaria: iuxta illud. Dn̄m deū tuū adorabis ⁊ illiſoli ſeruies. cui humilitas impedimentuꝫ p̄ſtare non pōt.ph̓i em̄ virtutū poſuerunt connexionē. ⁊ hic burgē. ſeꝑathumilitatē a pietate q̄ ad oīa valet. vt dr̄. j. ad Thi. iiij. necvalet exēplū de publicano: quē ⁊ euāgeliū Iu. xviij. ⁊ b.aug. non obſtāte humilitate on̄dunt adoraſſe ⁊ dixiſſe. deus ꝓpicius eſto ⁊cͣ. eiꝰ em̄ hūilitas ſolū ad hͦ tendebat. ꝙ reputabat ſe indignū leuare oculos ī celū. cū hͦ tn̄ ſtat adoratio ꝑcutiēdo pectꝰ ſuū: ita ⁊ moyſes in ꝓpoſito ⁊ ſi ex hūilitate abſcōderit faciē ſuā: nō minꝰ adorauit ⁊ cōſꝑalit̓ ⁊ mētaliter vt idē burg. dixit poſt p̄dictū delyramentū meliusrecollectꝰ. ¶ Itē terciū qd̓ mouet burg. in hͦ capitulo eſt d̓ſigno dato moyſi: qd̓ cū poſtillator dupl̓r expoſuiſſet burgen̄. vtrāqꝫ expoſitōeꝫ reprobat ⁊ ꝓpriā ponit. pͦ igit̉ reſpōdendū eſt ſuis obiectōibus: ſcd̓o ſua expoſitio ꝑtractāda.Improbat aūt pͥmā expoſitōeꝫ ex duobꝰ. pͦ qꝛ moyſes nōpetebat ſignū. ſcd̓o qꝛ moyſes fuiſſet modice fidei ſi ſignūpetiuiſſet. Pro ſolutōe vtriuſqꝫ notandū: ꝙ deꝰ ſignū dedit ſepe nō petētibꝰ: īmo aliqn̄ petere nolenti. ſicut ptꝫ deachaꝫ. Eſa. vij. Et in hora natiuitatis xp̄i paſtoribꝰ ſignuꝫnō petentibꝰ dixit angelus. Et hͦ erit vobis ſignū Luce. ij.Noyſi igr̄ nō petenti nec dubitāt. ſꝫ inſufficientiā ſuā recognoſcenti dat̉ ſignū ꝓ ſui ꝯfortatōe. Improbat etiā ſecundā expoſitōeꝫ ex duobꝰ. Primo ꝙ īmolatio ſuꝑ montē illū nō potuit eſſe ſignū eductōis ppl̓i q̄ tꝑe illiꝰ īmolatōis fuit p̄terita: qm̄ fruſtra poneret̉ iale ſignuꝫ. Scd̓o qͥanō potuit moyſi eſſe ſignū future introductōnis in terraꝫꝓmiſſaꝫ. qꝛ ip̄e eam nō intrauit. Rn̄deo ad primū ꝙ argumentū fundat̉ ſuꝑ falſa imaginatōne .ſ. ꝙ ſignuꝫ ſemꝑ debeat p̄cedere ſignatū. qd̓ falſum eſt. vt pꝫ ſuꝑ illo Eſa. vij.infra. Pete tibi ſignū ⁊cͣ. Etiam pōt dici ꝓut catholici expoſitores: ꝙ īmolatio ſuper monteꝫ fuit duplicis effectusduplex ſignū. Fuit enim ſignum rememoratiuū exitꝰ deegypto. ⁊ ꝓnoſticū ingreſſus ad terrā ꝓmiſſiōis: vt ſit ſenſus: hoc habebis ſignū ⁊cͣ. ꝙ ſicut ꝑ immolatōem erunt rememorando grati de exitu: ita ꝑ fidem erunt certi ꝓnoſtice de ingreſſu. Hunc ſenſum iuuat ꝙ dicit̉. jͣ. xiij. ca. Eritquaſi ſignū in manu tua et quaſi quid appenſum an̄ ocuculos tuos: eo ꝙ eduxit te dn̄s in manu forti ⁊cͣ. vbi manifeſte pꝫ ſignū rememoratiuū ⁊ ſi nō ſit ꝓnoſticū. Sꝫ ꝙ ſecūdo obijcit burg. ꝙ nō fuit moyſi ſignū qꝛ nō introduxit