Exqdlus
¶ Incipit liber helleſmothquem nos exodi dicimus.¶ Capl̓m. j.Ec ſunt nominafiliorum iſrahel:qͥ ingreſſi ſunt inegyptū cū iacob¶ Singuli cum doxmibus ſuis introierūt rubēSymeon: leui: iudas: iſachar: zabulon: ⁊ beniamindan: ⁊ neptali: gad: ⁊ aſerc Erant igit̉ om̄s anime eorum qui egreſſi ſunt de femore iacob. lxxv. Ioſephauteꝫ in egypto erat. Quomortuo ⁊ vniuerſis frat̓ribus eiu ⁊ om̄iqꝫ cognatiōeſua filij iſrael creuerūt ⁊ qͣſi germinātes multiplicatiſunt ac roborati nimis impleuerūt terrā. Surrexit īterea rex nouꝰ ſuꝑ egyptuꝫiqui ignorabat ioſeph. Etait ad populū ſuum. Acce
ī ppl̓s filioꝝ iſrl̓multꝰ: ⁊ fortior nob̓ ē Ueīte ſapiēt̓: oppͥmāꝰ eū ne forte ml̓tiplicet̉⁊ ſi ingruerit ꝯtra nos bellum: addat̉ inimicis nr̄is:o expugnatiſqꝫ nobis: egrepdiatur de terra. Prepoſuitq itaqꝫ eis mgr̄os operuꝫ vtr̄affligerēt eos oneribꝰ Edificauerūtqꝫ vrbes tabernaculoꝝ pharaoni: phiton ets rameſſes. Quātoqꝫ opprimehāt eos tantomagꝭ multiplicabant̉ et creſcebant.t Aderātqꝫ filios iſrael egyvptij; ⁊ affligebāt illudētesx ⁊ īuadētes eiſ atqꝫ ad amaritudinem perducebant vitam eorum: operibus duris luti et lateris: omniqꝫfamulatū qui in terre operiybus premebant̉. Dixit autem rex egypti obſtetriciz bus hebreoꝝ: quarum vnavocabatur ſephora: altera
Exeneſis grece: qd̓ eſt generatio latine. qꝛ in principio tractat̉de generatōne creature: accipiendo large generetōeꝫ ꝓ creatōne ⁊ formatōne: vn̄ ibidem ſcd̓o ca. qͣſi ꝓ recapitulatōedr̄. Iſte ſunt generatōnes celi ⁊ terre qn̄ create ſunt ⁊cͣ. hicliber hebraice vocat̉ Pelleſmoth .i. hec noīa. qꝛ qͥnqꝫ librimoyſi noīant̉ apudhebreos ꝑ vocabulaq̄ ſūt in principio libroꝝ. liber auteꝫ iſteſic īcipit. a ¶ Hecſunt noīa filioꝝ iſrael ⁊cͣ. In prima igit̉ꝑte vbi agit̉ de exitufilioꝝ iſrael de egyto. Moyſes pͦ continuat dicta in p̄cedēti libro dicēdis ī iſtoſcd̓o exequit̉ ꝓpoſitum: ibi. Surrexit īterea. ¶ Circa pͥmuꝫſciendū: ꝙ Gen̄. xlvj. ca. vbi agit̉ de deſcenſu iacob in egyptū. noīa eoꝝ qͥ cuꝫeo deſcender̄t ibi ſt̓exp̄ſſa in ꝑticulari: ſꝫhic ꝑ modū cuiuſdārecapitulatōis ꝓpterptinuatiōeꝫ p̄dictaexprimunt̉ tm̄ in ꝑticulari noīa iacob etfilioꝝ eoꝝ eiꝰ ⁊ aliorum tm̄ in generali:cum dr̄. b ¶ Singuli cū domibꝰ ſuisi. cum familijs ſuis.Introierunt.¶ Erant igit̉ ⁊cͣ. Inhebreo hr̄ ſeptuagīta. Qualiter autemiſte numerꝰ variat̉ in pluribꝰ ſcripture locis ⁊ cōcordantiaapparentꝭ diſſonātie dicta eſt ſuꝑ ca. xlvj. Gen̄. d ¶ Ioſeph aūt ⁊cͣ. iſtud dr̄ qꝛ qͣꝫdiu vixit bn̄ fuit filijs iſrael ī egypto ⁊ poſt mortem eius qͣꝫdiu fuit memoria de beneficijseius. e ¶ Filij iſrael creuerūt. dicūt hebrei ꝙ mulieres hebree in quolibet partu pariebāt plures pueros: ⁊ aliquādo vſqꝫ ad qͣtuor: aliqn̄ vſqꝫ ſex: ideo dr̄. f ¶ At qͣſi germinātes ⁊cͣ. ſicut ꝑ germinatōnem vniꝰ grani naſcunt̉ ſimulmulta grana. g ¶ Ac roborati ⁊cͣ. hoc dr̄ hic ad ꝯtinuandum reſpectu ſequentium. qꝛ talis multiplicatio fuit occaſio affligendi ppl̓m: vt poſtea dr̄. h ¶ Surrexit. h̓ moſes exequit̉ ꝓpoſitū de ppl̓i liberatōne: ⁊ pͦ deſcribit̉ afflictio iſrael: ſcd̓o ꝓuiſio ducꝭ liberātis ca. ij. t̓cio afflictio regis ca. v. ⁊ quarto eductio plebis ca. xij. circa mediū capi.Docatiſqꝫ moyſes ⁊ aaron. Adhuc p̄mittit̉ afflictōnis cāſcd̓o afflictio ipſa ibi: p̄poſuit itaqꝫ. cā aūt vna afflictōnisppl̓i iſrael fuit mutatio regni: qd̓ fuit tranſlatū ad aliā domū vt dicit ioſephꝰ ⁊ hoc notatur cū dr̄. Surrexit interearex nouus ſuꝑ egyptū. ⁊ in talibꝰ mutatōnibꝰ frequent̉ cōtingit. ꝙ illi qui prius erāt dilecti in regno fiunt odioſi.i ¶ Qui ignorabat oꝑa ioſeph ꝓpter dictā mutatōneꝫ. veltꝑis longitudinē. Cā alia afflictonis ppl̓i fuit inuidia egptioꝝ ꝯtra filios iſrael eo ꝙ egyptij luxurioſi erāt ⁊ inordinate viuētes: ⁊ ex fiebāt debiliores in corꝑibꝰ et minꝰ aptiad ꝓductōeꝫ ꝓlis: ⁊ pauꝑiores in tꝑalibus: filij aūt iſrahelꝯtrario mō viuētes: erāt fortiores in corꝑibus: ⁊ plꝰ in ꝓlemultiplicabant̉ ⁊ in diuitijs. qd̓ notat̉ cum dr̄. k Ecceppl̓s filioꝝ iſrael multꝰ eſt .ſ. in nūero. l ¶ Et fortior no.in robore ⁊ diuitijs. Iſte ē modꝰ inuidi: ꝙ bonū alioꝝ ſibimaiꝰ videat̉ qͣꝫ ſit: lꝫ em̄ filij iſrael fortiores ⁊ ditiores eēntvulgaribꝰ egyptijs facta ꝯꝑatōne nūeri ad nūerum: tn̄ rex
nobiles ⁊ potētes fortiores erāt in diuitijs ⁊ potētia: ⁊ vulgares hoīes multoplures qͣꝫ filij iſrael. m ¶ Denite ſap.⁊cͣ. iſte ē modꝰ ſuꝑbi. ꝙ aſtutiā ſerpentinā ſuā putet ſapīaꝫcū tn̄ ſapīa nō poſſit eſſe niſi reſpectu finis boni: ⁊ ꝑ medium ꝯueniēs. n ¶ Ne forte mul. ad hͦ em̄ intendebāt eosaffligē laboribus vtminꝰ poſſent vacareamplexibꝰ ⁊ generationi. o ¶ Expugnatiſqꝫ nob̓ ⁊cͣ. in damnū nr̄m. qꝛ filij iſrahel magnū cenſumreddebant regi ānuatim: ⁊ faciebāt̉ ml̓ta oꝑa egyptijs erātem̄ ſubtiliores eis īartificialibus.p ¶ Prepoſuit. Hicdeſcribitur ipſa afflictio ppl̓i: et pͦ in occulto: ſcd̓o in aꝑtoibi. Precepit auteꝫ.Circaprimū dicit.p ¶ Prepoſuit eisingros operū. et iſtierāt egyptū odiēteseos. q ¶ Vt affligerēt eos oneribusi. corꝑalibꝰ laboribꝰq̄ lꝫ eēt ad vtilitemregis: tn̄ principalit̓intendebāt debilitatem filioꝝ iſrahel: vtminꝰ poſſent generare ⁊ ꝓlem debiliorēfacerent. ¶ Edificauerūtqꝫ vrbes ⁊cͣ.In hebreo hr̄. Theſauroꝝ. qꝛ facte ſuntita fortes: ac ſi deberent ibi reponi theſauri: ⁊ ibi poſuit rex egypti milites: nealiqͥs filioꝝ iſrael poſſet egredi regnum abſqꝫ regꝭ licētia.nec aliqͥs exteroꝝ ingrędi. erāt em̄ hmōi fortalicia in extremitatibus regni. s ¶ Quātoqꝫ oppri. qꝛ nō eſt ꝯſiliū cōtra deū. t ¶ Oderātqꝫ fi iſ. egy. iſtud odiū oriebat̉ ex īuidia p̄dicta. v ¶ Et af. illu. eis. verbis duris ⁊ pungitiuisx ¶ Atqꝫ ad ama. ⁊cͣ. tū ꝓpter grauitatē operū. tū ꝓpter eoꝝvilltatē. Dicit em̄ ioſephꝰ: ꝙ ꝯpellebant̉ exportare feces ⁊īmūdicias de vicis extra ciuitatē. y ¶ Dixit aūt rex ⁊cͣ. videns em̄ rex egypti ꝙ ꝓpter grauitetem opeꝝ: nō impediebant̉: ſꝫ magꝭ multiplicabātur deo hͦ faciēte: hebreoꝝ multiplicatōeꝫ voluit impedire ꝑ obſtetrices eis p̄cipiendo vt̓maſculos int̓ficerēt in pariēdo ⁊ fingerēt eē aborſum.¶ Quaꝝ vna ⁊cͣ. Dicūt hebrei ꝙ prīa iſta fuit iochabethfilia Leui ⁊ ſecūda maria ſoror moyſi. ⁊ fuerunt binomīevt dicūt: ⁊ ẜm hͦ exponūt qd̓ ſeqͥtur. jͣ. Et qꝛ timuer̄t obſtetrices deū: edificauit illis domū .ſ. domū ſacerdotalē ⁊ regiā. qꝛ p̄dicta iochobeth fuit mr̄ aaron: vt dicūt. cui et poſterꝭ eis dictū ē ſacerdotiū: ⁊ maria ꝯiūcta ē caleph in matrimonio: q̄ altero noīe dicta ē ephrata: ⁊ ab ea denoīata ēciuitas bethleē vt ſupradictū ē Gen̄. xxxv. ca. ⁊. xlviij. de qͣciuitate natꝰ ē dd̓ primꝰ rex de tribu iuda. Sꝫ iſtud dictuꝫꝯͣriatur textui p̄cedēti ⁊ ſeq̄nti. qꝛ dictū ē priꝰ. c. iſto: ꝙ iamantea mortuꝰ erat ioſeph ⁊ om̄s frēs eiꝰ: ⁊ oīs cognatō eiꝰſcꝫ qͣꝫtum ad illos: qͥ ingreſſi fuerāt egyptū cū iacob: interqͦs iochabeth filia leui ꝯtinet̉: vt dictū ē gen̄. xxxvj. ⁊ ſic iāan̄ erat mortua. Itē in ſeq̄ntibꝰ .ſ. ca. iſto obſtetrices ad ſuiexcuſatōeꝫ dixer̄t. Nō ſūt hebree mulieres ſic̄ egyptie mulieres: ipſe eī hn̄t obſtetricādi ſcīam: ⁊ priuſqͣꝫ veniamꝰ adeas pariūt. q̄ excuſatio nulla eēt niſi due obſtetrices predicte eēt egyptie. Itē nō ē veriſil̓e: ꝙ rex volēs occulte int̓fi
I. m iij