Exodus
ppl̓m. Rn̄ſio ꝙ illa īmolatio fuit moyſi ſignū remēoratiuū ſolū: ſꝫ ppl̓o vtroqꝫ mō. etiā fuit moyſi ſignū ꝓnoſticūnō ad introducēduꝫ: ſꝫ ad diſponēduꝫ ⁊ regendū ppl̓i ingreſſuꝫ: vtꝫ ī Deut̓. ¶ Quo ad articulū pͥncipalē ſcd̓m vtderi pōt qͣꝫtuꝫ valeat expoſitio burg. qꝛ poīt duo. pͥmuꝫ ꝙmoyſes erat modice reputatōis eo ꝙ paſcebat gregē: ſcd̓ꝫꝙ hͦ fuit ſignū de qͦ ẜmo ꝙ ꝑ eū qͥ modicꝰ fuit deus voluitmagna facere: ⁊ nō ꝑ potētes: vt alteri nō īponeret̉: niſi ſoli deo nō hoī. Sꝫ pͥmū dcm̄ vr̄ falſuꝫ. qꝛ moyſes fuit tāelegās in exordio natiuitatꝭ vt ꝑ filiā pharaonis adoptaret̉.vtꝫ in pͥncipio Exo. Fuit etiā tāfortꝭ ⁊ anīoſus ī ꝓgreſſuvt egyptiū occideret. ⁊ tā excellens vt ietro vnꝰ de potioribus ſacerdotibꝰ madian ei fugitiuo filiā ſuā ꝯiugio traderet. nec ꝓbatio burgn̄. valet ꝙ qꝛ fuit paſtor gregꝭ: iō fuitmodice reputatiōis: paſcere em̄ gregē ī veteri lege nō fuitvile officiū. ſꝫ officiū pr̄iarchaꝝ. iuxͣ illd̓ Gen̄. xlvj. ⁊. xlvijPaſtores ouiū ſumꝰ nos ⁊ pres noſtri. Nec ſcd̓m dictuꝫvalet. qꝛ cū oꝑa ſunt ſupra humanā facultatē: cuiuſmodifuit eductō filioꝝ iſrl̓: nemo ſic deſipit qͥ deo vero vl̓ falſoaſcribāt̉: nō igit̉ oportuit fidelibꝰ ob id dare ſignū vt moyſes vel ppl̓s crederet deū illoꝝ mirabiliū auctoreꝫ: qͥ facitmirabilia ſolus. ¶ Itē qͣrto mouet burgen̄. ꝯͣ poſtilla. exponentē nr̄am tranſlatiōeꝫ q̄ dicit. Sū qͥ ſum. ⁊ hebraicālr̄am q̄ ſonat Ero qͥ ero. dicēs vtranqꝫ lr̄am idē importare .ſ. dei neceſſe eē eternū ⁊ immutabile. ⁊ dicit burg. illaꝫexpoſitiōꝫ eſſe ꝯtra rōneꝫ ⁊ intentiōeꝫ ſanctoꝝ. Sꝫ ī vtroqꝫ fallit̉ burg. pēſando v̓ba poſtillatoris. vult eī dicere qhoc modus eēndi ip̄iꝰ dei eſt neceſſariꝰ. eternꝰ ⁊ īmutabilis qꝛ ſine diſtinctōe ⁊ dr̄ia ex ꝑte dei: de deo vere dr̄ verbū p̄teriti tꝑis: ſicut futuri vel pn̄tis. qꝛ oēs dr̄ie tꝑis eternitati immutabili ⁊ indiuiſibili coexiſtūt. iō btūs Hiero.in ſua tranſlatōe poſuit pn̄s vere. ⁊ hebraica veritas futuri vere. ⁊ diuiniſſimꝰ iohānes expͥmere volēs eternā ⁊ neceſſariā v̓bi diuini generationē vtit̉ v̓bo p̄terito dicens.In principio erat v̓bū. Et in apoc. vtit̉ oībus differentijstꝑm dicēs: qͥ eſt: qͥ erat: ⁊ qui vēturus ē. ſecus eſt in creaturis ⁊ mutabilibꝰ: in qͥbus nihil ē niſi pn̄s. ⁊ de his ꝓceditrō burgen̄. ſumpta ex auctoritate beati hiero. ⁊ aug. dicentiū: q̄ erant nondū ſunt. qͥ modus loq̄ndi in deo locū nonhꝫ. immo ẜm verā ⁊ ꝓpriā rōneꝫ nec pn̄s tp̄s de deo dicit̉vt ꝑ hoc poſſit dei eternitas ꝑſuaderi. nā ſicut futuꝝ nondū eſt: ita pn̄s aliqn̄ nō fuit: ⁊ cito nō erit: q̄ ad diuīa nō ꝑtinent. Ratio igit̉ poſtillatoris bona eſt: qͣ moduꝫ eſſendidei dixit eternū ⁊ immutabilē: qꝛ indifferenter om̄e tp̄usde deo dr̄: eſt: fuit: ⁊ erit. nō rōne ꝓpria: ſꝫ rōne qͣ coexiſtūteternitati. verius eternitas īmutabilis fluxui tꝑis ⁊ oībꝰeius differētijs coexiſtit. Ait em̄ btūs aug. ꝑ burg. allegatus. Eſſe veriſſime ꝯpetit deo. qꝛ īmutabilis eſt: ⁊ illa queſunt mutabilia ꝑfecte nō ſeruāt eē. Si igit̉ futurū in deodiſtingueret̉ a pn̄ti vere mutabilis eēt: ex oppoſito em̄ p̄dicati infert̉ oppoſiūt ſb̓iecti. qꝛ deꝰ ē īmutabilis: ideo indeo nō differt pn̄s a futuro. Et hec fuit intētio poſtillatoris ꝯiūgentꝭ pn̄s nr̄e trāſlatiōis futuro hebraice veritatiseiuſdeꝫ ſnīe btūs Aug. ē. xj. de ciui. dei ca. xxj. dicēs. Defutura p̄terita ⁊ pn̄tia ꝯp̄hendit: qͣꝫuis p̄terita iā nō ſint: futura nondū ſūt. Si igit̉ in dei ſcīa ille dr̄ie tꝑm non diſtinguunt̉. igit̉ nec ī eius eēntīa ⁊ modis eēndi cū dei ſcientiaſit eiꝰ eēntia ⁊ ecōuerſo. Et nota ꝙ in hoc loco burg. recedit a ſancto Tho. cuiꝰ dicta oīa in ſuo ꝓlogo viſus ē deificare. ¶ Itē in quīto mouet̉ burg. contra poſtilla. imponēs ei cū dr̄. Dixitqꝫ iterū dn̄s. poſtillator exponit lyiteꝫde q̄rentibꝰ: ſꝫ ꝯſiderādo ea q̄ p̄miſit poſtillator maīfeſtuerit ꝙ ei burg. falſū impoīt: p̄dixerat em̄ ꝙ moyſes h̓ duofecit: queſiuit em̄ de noīe mittentis exp̄ſſe. ſcd̓o de ꝯditione mittentis tacite: ⁊ qd̓ dn̄s ad ſecūduꝫ pͥmo rn̄derit ẜmhebraicā tranſlationē dicēs. Ero qui ero. ẜm noſtrā tranſlationē: ſum qui ſum. ꝑ que ad qōneꝫ exp̄ſſe de nomīe q̄rentē nō eſt rn̄ſum. qꝛ ꝑ illā rn̄ſioneꝫ nullū nomē dei ſignificat̉: vt etiā ip̄e burg. fatet̉ cōtra ſanctū Tho. ſignificatur tn̄ ꝯditio ⁊ modus eēndi qͥ eſt eternitas ⁊ immutabilitas: ꝓut in p̄cedenti pūcto expoſita eſt. Sed ad exp̄ſſam
queſtionē querentē de noīe rn̄det̉ ſcd̓o cū dr̄. Dixitqꝫ ireꝝdn̄s. vt lyiterū referat̉ ad ſcd̓am rn̄ſionē. q̄ reſpicit qōneꝫexp̄ſſam pͥus factā nō repetitaꝫ: vt fingit burg. ꝯͣ poſtilla.Item ſexto mouet̉ burg. ꝯtra poſtillatorē qͣſi diminuteſe habuerit circa nomē diuinū: qd̓ nō ē modice attētiōis.mouet igit̉ de illo noīe duodecī qōnes. de qͥbus magnuꝫfacit tractatū ad expoſitiōꝫ litere modicū facienteꝫ. vtꝫ inin eaꝝ ꝑtractatōe. poſtillator aūt plane expoſitiōi lr̄e intēdens hmōi qōnes ⁊ inquiſitores eaꝝ ad librū btī Dyoni.de di. no. ⁊ alios remittit: eſt em̄ ſui ꝓpoſiti non tractatusſcribere: ſed breuiter litere immorari.Rima igit̉ queſtio burgen̄. eſt. Suppoſitio ꝙ nomē de qͦ hic ẜmo ſit tetragrammaton. querit qūohoc nomen ſcribat̉ ⁊ ꝓnunciet̉. Et reſpōdendo dicit ꝙ ſcribit̉ quatuor lr̄is: ⁊ iō dicit̉ tetragrammaton a tetra qd̓ eſt qͣtuor: ⁊ grāma litera. Tranſeat hoc qꝛ ſatis vulgatuꝫ: ſed ex hoc nō habet̉ lr̄alis ſenſus. qꝛ nō exponit illud nomē ſignificatiue: ſed tantū materialiter vt ſcriptuꝫ⁊ ita hoc nomē deus ſcribit̉ quatuor litteris. ⁊ ſic pōt dicieadē rōne tetragrāmaton. Et infra in eadē digreſſiōe dic̄hoc nomē tetragrāmaton nō eē trāſferibile nec exponibile. Sꝫ maīfeſtū ē hͦ falſuꝫ eē ſi vniformit̉ accipit̉ ſicut hic.ſ. materialiter. qꝛ burg. ip̄emet exponit dicēs. Tetragrāmaton dr̄ a tetra qd̓ eſt qͣtuor: ⁊ grama lr̄a .i. nomē ſcriptūquatuor lr̄is. ⁊ cuꝫ oēs litere hebraice ſint ſignificatiue vtdicit̉ cōmuniter: ip̄m nomē ẜm omēs partes ſuas pōt exponi: niſi dicat ꝙ qͣꝫuis ꝯponētia poſſint exponi nō tn̄ cōpoſitū: ⁊ ſic oportꝫ eū ꝯcedere ꝯpoſitū dicere terciaꝫ entitatē diſtinctam a ſuis partibus ꝙ qͣꝫuis verū ſit: eſt tamēcōtra ſuū magiſtrum .ſ. ſanctū Thomam.Eecūda queſtio ē. vtꝝ tetragrāmaton ſignificet veIrū deū. ⁊ rn̄det̉ ꝙ ſic. ſꝫ mirū dictu videt̉ ẜm ipſumburg. illud nomē ſcribit̉ quatuor literis q̄ apud latinos ſunt .i. h. b. h. q̄ nullū ſonū humana lingua formabilē faciūt igit̉ ab hoīe ꝓferri nō pōt: ⁊ ſi ſic hō nō pōt habere in aīmo vocis ꝯceptū. qꝛ vox nō eſt formabilis qͥd igit̉pōt burg. apud ſignificare: niſi materialit̓ vt dixit in pͥmaqōne. Nec ꝓbat ꝓpoſitū ſuuꝫ ꝑ hoc ꝙ allegat ex litera: h̓nomē eſt mihi ineternū. qꝛ hoc dr̄ deus patrū noſtrorumabraā. yſaac ⁊ iacob. vbi loquit̉ de hoc toto ꝯplexo qd̓ viletur ſatis exponibile ⁊ tranſferibile.Ercia queſtio ē. an illud nomē ſit ꝓpriū vel appellatiuū. ⁊ rn̄det̉ qͥ ſit ꝓpriū. ⁊ pͥma rō ſui dicti ⁊ pͥncipalis vt dic̄ oībus līguis cōis eſt qꝛ nō hꝫ pluralē nūeꝝ īmo vt dic̄: nō pōt fingi plural̓ nūerus huiꝰ noīsſicut fingimꝰ de noīe ſymon ſymones. Sꝫ qͥcquid ſit deꝯcluſiōe: rōes modicū ꝯcludūt. Prima em̄ rō reducit̉ cōtra facientē ſic: nō hn̄s pluralē eſt nomē ꝓpriuꝫ nō appellatiuū: ſꝫ ſol deꝰ ⁊cͣ. eſt hmōi qd̓ nō hꝫ pluralē nūeruꝫ: igit̉⁊cͣ. ꝯn̄s eſt falſuꝫ igit̉ aliqua p̄miſſaꝝ. nō minor. ergo maior q̄ eſt burg. Et ſiquis dixerit ꝑ illud qd̓ addit. ꝙ nō pōtfingi plurale ſic̄ de ceterꝭ coībus et ꝓprijs. hͦ videt̉ fruſtradictū. qꝛ poſſumꝰ fingere tetragrāmatōnes ſic̄ ſymones.Nec ille ſunt potiſſime rōnes quare aliqͥd eſt ꝓpriū quasburg. adducit. Eſt em̄ potiſſima rō ꝓprietatis et ſingularitatis ẜm grāmaticos. vniuoce plura ſignificare nō poſſe:equiuoce aūt pn̄t eqͥuocatōe a caſu vel cōſilio. nūc aūt deus ita eſt nomē ꝓpriuꝫ ꝙ vniuoce nō ſignificat plura. necpōt vniuoce plura ſignificare qͣꝫuis equiuoce: ſicut vnuꝫſignificare ꝑ eſſentiā plura ꝑ participatiōeꝫ: vel vt magisꝓprie dicā vnū ſubſtantialiter plura nūcupatiue: cuꝫ hoctamē ſtat ꝙ deus nō ſit nomen ſignificans ita ꝓprie quinſit tribꝰ ꝑſonis cōe. Sꝫ de tetragrāmaton voce ſignificante nō dꝫ eſſe altercatio cū res ſignificata ſit nota: nūc autēnulla res diuina ſignificata ſiue ſit ſubſtātia ſiue ẜm ſubſtantiā: eſt ꝓpria: qui ſit coīcabilis tribꝰ citra relatiōes originis. nec aliqua vox ſignificās ſic erit ꝓpria: quin ſit tribus coīs: niſi qͥs velit dicere ꝙ tetragrāmatō ſignificet ꝓprietatē originis incōicabilē. tūc qua rōne ſignificat vnāꝓprietatē eadē rōne quālibet aliā. ⁊ ſic ſignificabit plura:⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ita ꝓpriū vt fingit Burg. Ea q̄ de rerū d2
A n