Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
95b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

grāmaton nō eſt tranſferibile in aliud nomē: ſeu etiā plane exponibile ſicut adonai ⁊ alia noīa diuina. ⁊ iō tranſlatores tā chaldei qͣꝫ latini ⁊ etiā arabaci poſuerūt loco illidn̄m. q̄ eſt tranſlatio ſcd̓i noīs p̄dicti .ſ. adonai nō tamē eſttranſlatio primi noīs tetragrāmaton ſupradicti. Circaſcd̓m .ſ. an p̄dictū nomē diuinū .ſ. tetragrāmatō ſignificetverū deū. dd̓m ꝙ ſic. hͦ em̄ teſtat̉ deꝰ dicēs moyſi in hoc loco de hoc nomīe. Hoc nomē mihi eſt ineternū. ⁊ Eſa. xlijca. Ego dn̄s hoc eſt nomē meū. in quo loco vbi dr̄ dn̄s ponitur in hebreo nomē p̄dictū. ⁊ ſic in pluribꝰ alijs locis.Circa terciū .ſ. an nome p̄dictū ſit ꝓpriuꝫ vel appellatiuuꝫdicendū ꝙ eſt ꝓpriū qd̓ pꝫ ex hͦ. nā huic nomī cōpetūt oēsꝓprietates ꝓprioꝝ nominū. quaruꝫ vna q̄ principalis eſt ⁊cōis in oībus linguis eſt: nō hr̄e pluraleꝫ numerū. cuiꝰ rōeſt. nā nomē ꝓpriū ſignificat ſub̓am nō cū qualitate cōi ſedꝓpria. vt grāmatici dicūt. vn̄ ex p̄dicti noīs natura nō inuenit̉ plurale in lingua hebraica ficut reꝑit̉ in alijs diuīs nominibꝰ. vt de hoc noīe deus: vel dn̄s ⁊ hmōi. ⁊ adhuc amplius ꝙ ẜm formā iſtius noīs in hebraico ſcriptā. nō poſſꝫex eo fingi aliqd̓ plurale ſicut verbigr̄a de hͦ nomīe ſymonpoſſumꝰ fingere plurale vt dicendo ſymones ꝓ multis: q̄rū quilibet appellet̉ ſymon. talē em̄ fictōeꝫ pluralitatꝭ nullo mō patit̉ p̄dictū nomē ẜm formā ī qua forma ponit̉ inlingua hebraica. vtꝫ in ea eruditꝭ. Sūt aūt alie ꝓprietatesnoīm ꝓprioꝝ in lingua hebraica: q̄ nō facilit̓ in lingua noſtra exponerent̉: q̄ quidē ꝓprietates ogs adaptant̉ p̄dictonomini .ſ. terragrāmaton ꝓut Ra. abenhzra: qͥ maximusfuit grāmaticus inter hebreos in hoc loco plene exponit.vn̄ manifeſtū eſt hoc nomē eſſe ꝓpriū Girca quartū .ſ. anp̄dictū nomē ſit maxīe ꝓpriū nomē dei: dicendū ꝙ ſic. naꝫinter oīa noīa que in ſacra ſcriptura de deo dicunt̉ cōitertenetur ꝙ hoc nomē: qui eſt: eſt maxīe ꝓpriū nomē dei. ꝓut ſanctꝰ Tho. pͥma ꝑte. q. ⁊ arti. allegatis deducit. q̄ qͥdeꝫopinio lꝫ vt deductū fuit fundet̉ in trāſlatōe nr̄a que habꝫQui eſt miſit me ad vos. que quidē tranſlatio nr̄a delyratmanifeſte a veritate hebraica. vt. sͣ. on̄ſum eſt: tn̄ ſuppoſito ꝓpter reuerentiā ſctōꝝ ꝙ hͦ nomē: qͥ eſt: ſit nomē ꝓpriuꝫdei. adhuc vlterius vr̄ manifeſte dicendū: ꝙ hoc nomē tetragrāmaton eſt magis ꝓpriū qͣꝫ hoc nomē: qͥ eſt. lꝫ non ſitin aliquo alio noīe ſeu ꝑ aliud nomē tranſferibile ſeu proprie exponibile vt dcm̄ eſt: ex lr̄is tn̄ ex quibꝰ cōponit̉ pōtintelligi tā eſſe qͣꝫ eſſentia nihil aliud cōnotando nec limitando. qd̓ maxime cōpetit eſſentie ſeu eſſe diuīo. Formaetiā in qua ponit̉ ẜm grāmaticā hebraicā cōſiderata nec ēꝓprie cōcreta nec abſtracta. nec aliquod tp̄s in ſui ſignificatōne includit: cū ſit ꝓprie propriū nomē. vn̄ oēs rōnesex quibus ſancti doctores dicunt: ꝙ hoc nomē: qͥ eſt: eſt ꝓpriū nomē dei. ꝓut in. q. ⁊ arti. allegatis hr̄. ꝑ amplius cōpetunt huic noī tetragrāmaton: qd̓ ſic patet: nā vna rō ſumitur ex hͦ ꝙ: qͥ eſt: nō ſignificat formā aliquā: ſꝫ ip̄m eſſe:⁊ dr̄ maxīe eſſe propriū nomē dei: cuius ſolus eſſe eſt ſuaeſſentia. que quidē rō magis cōpetit nomī tetragrāmatonqd̓ ſignificat tā eſſe qͣꝫ eſſentiā nihil aliud connotando ſeulimitando. vt dcm̄ eſt: qͣꝫ huic nomī qui eſt: qd̓ ſolū ſignificat ip̄m eſſe nō exprimens aliquā eſſentiam: q̄ ſit eadē cuꝫſui eſſe. Ndnifeſtū eſt em̄ ꝙ de quolibet ente etiā ſi nō ſitidem cū ſua eſſentia eſt verū dicere: quod eſt. vnde dicedoqͥ eſt: vel qd̓ ē. de aliquo ente nō intelligit̉ ꝙ ſua eſſentia ſitſuū eſſe. Alia v̓o rō que aſſignat̉ ad hoc ꝙ hͦ nomē: qͥ eſt. ēmaxīe propriū dei. eſt talis. ꝙ quāto aliqua noīa ſunt minus determīata ⁊ magis cōia ⁊ abſoluta: tantomagis dicuntur de deo. ex qͦ cōcludit̉ ꝙ hͦ nomē qͥ eſt. qd̓ ſe hꝫ indeterminate ad oēs modos eſſendi nominat ip̄m pelagusſub̓e infinitū dictū a damaſceno: q̄ quidē rō cōcludit ꝙ hͦnomē tetragrāmaton eſt magis propriū. minꝰ em̄ determinate ⁊ cōius ⁊ abſolutius eſt nomē ſignificās eſſentiaꝫ ſeurem ſubſiſtentē abſolute ⁊ abſtracte a quacūqꝫ cōcretioneſeu limitatōne qd̓ magis ꝑtinet ad nomen tetragrāmatonqd̓ vt dcm̄ ē ſignificat eē ſeu eſſentiā nō cōcretiue: nec abſtractiue nec cū tꝑe qͣꝫ hͦ nom̄ qͥ eſt: qd̓ nō ſolū ſignificat cū

ſui ſignificatōne includit. eſt ens: ſicut alia verba in ſui ſignificatōe includūt ꝑticipia ſua. Conſtāt aūt ꝙ ens ſignificat cōcretiue. ⁊ ꝑ ꝯn̄s intelligitur cū cōpoſitōe: qd̓ non cōpetit deo. Alia aūt ratio ſūmit̉ ex ſignificatōe ſic. nā hͦ nomē qui ē: ſignificat eē in pn̄ti: qd̓ maxīe cōpetit deo. cuiuseē nō nouit preteritū nec futuꝝ. q̄ quidē rō manifeſte concludit. ꝙ nō ſolū nomē tetragrāmaton. ſꝫ etiā hoc nomendeꝰ. magis proprie dr̄ de deo qͣꝫ hͦ nomē: qͥ eſt. nā ſicut eternitati nō ꝯpetit p̄teritū nec futuꝝ. ita nec nūc tꝑis. qd̓ ē inter p̄teritū ⁊ futurū. Conſtat aūt ꝙ hͦ verbū eſt. cōiter interligunt loq̄ntes nunc tꝑis ſeu tp̄s propinquū tꝑi pn̄ti p̄teritū diſtinguēs a futuro. quoꝝ neutrū ꝯpetit deo. vt ē manifeſtum. nomē aūt tetragrāmaton nō ſignificat cuꝫ tēpe.ſꝫ ſolū eſſe ſeu eēntiam abſtracte a quacūqꝫ tꝑis ſignificatione. Si conſideret̉ etiā hͦ nomē p̄dictū qͣꝫtum ad illud aquo imponit̉. manifeſtum ē ꝙ eſt magis propriū nomendei qͣꝫ hoc nomē qui eſt. nā hoc nomē impoſitū ei ab ipſoeē nō ꝓut eſſe in creaturis ſeu ꝑ creaturas cognoſcit̉. ſꝫ ꝓut eſt in mente diuina. ꝓut declarabit̉ in articulo ſequenti. Similiter eſt magis propriū qͣꝫtum ad modū ſignificādi. non em̄ habet modū ſignificandi ꝓut creaturis competit. talis em̄ moduſſignificandi in oībus ſemꝑ eſt concretiuus ſeu abſtractiuus. quod nō cōpetit huic nomini vt iaꝫdictum eſt. Significat em̄ hoc nomē qui eſt: complexe vtpatet. nomē autē tetragrāmaton incōplexe omnino. Siaūt cōſideret̉ hoc nomē qͣꝫtum ad hͦ ꝙ imponit̉ ad ſignificandū. manifeſtū eſt ꝙ nomē tetragrāmaton eſt magis ꝓpriū qͣꝫ nomē deꝰ. vel nomē qͥ eſt. impoſituꝫ em̄ ē ad ſignificandū ip̄am dei ſub̓am alteri incōmunicabilē. vt ſic liceat lōqͥ ſingularē. vt in pͥma ꝑte. q. allegata arti. xj. in rn̄ſione ad primū argumentū. Ex quo pꝫ ꝙ hoc nomē eſt om̄ibus modis incōmunicabile alicui creature. qꝛ ſignificat qͣſi vt ſingulare ſeu indiuiduū. Nullū aūt nomē ſignificāsindiuidualiter eſt cōmunicabile multis. niſi metaphoricetm̄. lꝫ autē in aliquibꝰ locis ſcripture dicat̉ hͦ nomē aliquibus creaturis cōicari. vt infra. xvij. cap̄. de altari edificatoa moyſe dr̄. Hocauit nomē eius. Dn̄s exaltatio mea. vbiponit̉ hoc nomē. hͦ tn̄ eſt aliter intelligenduꝫ. vt in ſuis locis exponet̉. Circa quintuꝫ .ſ. an hoc nomē ſignificet adplacitū ſeu ex inſtitutōe ſeu naturaliter. dicendū ꝙ hͦ nom̄ſicut ⁊ cetera noīa vocalia ex inſtitutione ſignificat. nō autē naturaliter. Differūt tn̄. qꝛ cetera nomīa cōiter ⁊ vt ī pluribus ex inſtitutione hūana ſignificāt. Hoc nomē v̓o exiſtitutōne diuina tm̄. Si em̄ ex inſtitutiōne hūana ſignificaret. notū eſſet hͦ nomē ſaltē illis qui nouerāt linguā hebraicam. cuius oppoſitū pꝫ ex hͦ. ꝙ moyſi q̄renti de nomine dei tanqͣꝫ ip̄m nomē ignoranti. deus dixit. Dic filijs iſrl̓Et ſequit̉. Hoc eſt nomē meū. Ex quo pꝫ ꝙ nec Moyſesnec filij iſrael hoc nomē nouerant ante hmoi reuelatōem.Hoc etiā pꝫ. jͣ. vj. ca. vbi dr̄. Nomē meū adonai non indicaui eis. Ut ibidē on̄detur. Dico aūt ꝙ cetera noīa vt cōmuniter ⁊ in pluribus ex inſtitutionē hūana ſignificāt. ꝓpter hͦ ꝙ pauca nomīa legunt̉ a deo inſtituta. ad ſignificādum. ſicut ſupra Gen̄. j. Uocauit deꝰ lucē diē. ⁊ ibidem.Hocauit deus firmamentum celū. ⁊ hmōi. ⁊ ſic de aliquibus ſingularibus paucis in primordio rerum ꝯtētis q̄ qͥdem vocatōnes ſeu inſtitutōnes conformes ſunt cōceptionibꝰ humanis que de rebus habent̉. vt pꝫ conſiderāti. Dehoc vero nomīe diuīo aliter eſt ſentiendū .ſ. ꝙ excedit omnē cōceptū humanū. Ad cuius euidentiā attendendum ēꝙ ſicut apud nos voces ſignificantes res ſunt ſigna earuꝫque ſunt in anima paſſionum. vt in. j. Periher. q̄ quidempaſſiones anīe res ſignificant naturaliter cum ſint eedemapud oēs: voces tn̄ que ſunt eaꝝ ſigna nō naturaliter: ſedad placituꝫ ſignificant. vnde ſunt diuerſa apud diuerſos.ſic ſuo modo cōſiderare poſſumꝰ apud deū duplex nomēꝓprium. vnū .ſ. mentale ſignificans naturaliter deū. ⁊ hocmō filius dr̄ nomen patris. vnde ſuꝑ illud Eſa. xxx. Eccenom̄ dn̄i veniet de longinquo. glo. nomē dn̄i .i. filiꝰ qui eſtnomen patris. Guius ratio eſt. nā ẜm ſanctū tho. in ſcpͥtisſupra pͥmū di. xxij. arti. j. Deus qui ſeip̄m comprehendit