Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
89b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

di. qͥ ⁊ ſi infra limites matrimonij ſit licitus. hꝫ tn̄ turpitudinē annexam: ꝑ ꝯn̄s ſpirituſſanctꝰ hūc ſenſum nō efflagitat. igit̉ ẜm b. Hiero. erroneꝰ eſt. Tercio ſupponūt ꝙ actgeneratōis ſit actꝰ fortitudīs vel roboris. qͦd eſt cōtra oēmph̓iaꝫ naturalē ⁊ moralē. nā qͣꝫuis ſit actꝰ naturaliſſimꝰ viuentiū ꝓ ꝯſeruatōne ſpēi. ex. ij. de aīa. nihil tn̄ ibi apparetfortitudīs. qꝛ nō eſt ꝓ cōſeruatōe ſpeciei ſꝫ potius de cōſtitutōe indiuidui. Etiā minuta ⁊ debilia aīalia actū generatōnis diligent̓ exercēt: īmo ⁊ hoīes egrotātes. nō eſt igituractus fortitudīs natural̓ multominꝰ moralis. Itē in eodē ca. vbi poſtillator exponit illū paſſum. Nō auferet̉ ſceptrū de iu. ⁊cͣ. Burg. voluit aliqͥd addere qd̓ niſi diſtraheret a veritate lr̄e ⁊ fidei. merito diſſimularē. fingit eī cū ſuopugione quoddā ꝯſiſtoriū hn̄s ſil̓em vim ſicut hꝫ ca. ſedevacāte. ꝑ qd̓ ꝯſiſtoriū putat burg. concludere iudeis malehunc paſſum exponētibꝰ protꝑe machabeoꝝ. qn̄ de tribuiuda nec erat ſceptrū nec pͥncipatꝰ. ſꝫ qꝛ illud cōſiſtoriū victū māſit apud iudeos vſqꝫ ad deſtructōeꝫ ciuitatis ⁊ templi ſcd̓i per titū factā anno octogeſimotercio pꝰ natiuitatēxp̄i. Dn̄s em̄ ieſus. xxxiij. annis vixit. ⁊ qͥnquageſimo anno pꝰ paſſionē deſolatio facta ē: qͥ ſil̓ iuncti. lxxxiij. annosfaciūt. ⁊ ſic ẜm burg. ⁊ ſuos ſenſus illius paſſus. Nō auferet̉ ſceptꝝ de iu. ⁊cͣ. ē ꝙ xp̄s nō venit an̄ ablatōeꝫ illius cōſiſtorij qd̓ dicit hr̄e aucͣteꝫ regalē: ſic̄ ca. pontificalē ne ſedevacāte. Nodicū igit̉ ꝓbare pōt additio ſua cōtrā iudeosnec multū certare ꝓ fide vr̄. qꝛ eis admittit erroris pluſqͣꝫlxxx. annos. Tū etiā qꝛ nō ꝓbat illud conſiſtoriū fuiſſe detribu iuda ſꝑ. īmo ẜm opinionē cōem ſcribe ⁊ ceteri phariſei qͥ hͦ cōſiſtoriū cōſtituebāt fuerant de tribu ſymeon ⁊ leui. vt dicit h̓ glo. interlinearis. vt hr̄ Deu .xvij. Suppletionē qͦꝫ ⁊ ꝓbatōeꝫ ſuoꝝ dictoꝝ burg. remittit ad foꝝ iulij. qͥaad libros iudeoꝝ: qͥ cōiter apud nos nō hn̄tur. Itē in eodē ca. vbi poſtil. adducit expoſitōeꝫ glo. myſtica. ⁊ ad lr̄aꝫalit̓ on̄dit exponendū illū paſſuꝫ. Ligās ad vineā ⁊cͣ. Burgen. ſe opponit: volens illā myſticā expoſitōeꝫ fore lr̄aleꝫqd̓ tn̄ nō videt̉. nā ẜm be. aug. ⁊ greg .s. ſepe allegatos illeeſt ſenſus lr̄alis pͥmꝰ: qͥ ꝑ voces vel terminos cōiter ſignificātes accipit̉ fine abſurditate. vbi aūt in eo mō exponēdihyſtoria deficeretur. ⁊ ſine abſurditate. ſic exponi non poſſet: tūc primū ad myſticū ſenſum recurrendū eſt. in expoſitōne aut poſtilla. nihil eſt abſurdū. ſꝫ totū lr̄e ⁊ rōni ꝯſonūigit̉ ſenſus ꝑ eū poſitꝰ eſt primo lr̄alis. ſenſus aūt glo. ordinarie ⁊ alioꝝ catholicoꝝ nō ſolū h̓ ſꝫ ſepe myſticus eſt. ⁊vt talis recipiendus. nō valet igit̉ argumentū burg. qͦ dicitqꝛ leo h̓ accipit̉ metaphorice. igit̉ ⁊ alia .ſ. vitis ⁊ vinea methaphorice ſūt accipiēda. qꝛ ſepe in ſacro eloqͥo fit mixtiotranſſumptionū ⁊ ꝓprietatū ſicut. sͣ. de ruben totū eſt lr̄aletn̄ in fine miſcet̉ aqͣ effuſe. ita ⁊ infra d̓ yſachar ꝑ metaphorā dr̄ aſinus fortis cetera aūt ſūt lr̄alia. ita h̓ de iuda fit mixtio metaphorice ⁊ ꝓprietatis. Et ꝙ burg. dicit expoſitōeꝫglo. hr̄i ex ſimilitudinibꝰ alibi poſitis. ꝑ hͦ nō plus ꝓbat niſi ꝙ allegoria catholicoꝝ doctorū ſit bene fundata nā ſenſus myſticus nō eſt multū autēticus niſi ex aliquo paſſuſacre ſcripture poſſit ꝑſuaderi. vt vult bea. aug. d̓ doctrinaxp̄ia. vt. s. Itē in eodē ca. vbi poſtilla. expoſitōeꝫ eoꝝ dicit extraneā qͥ dicta de Iſachar exponūt de ſtudio ſapientie. Burg. capta occaſiōe debili dicit cōtrariū: p̄tendēs ſoluere rōnes poſtilla. qd̓ tn̄ ſufficient̓ nō facit vt vr̄. nā rn̄ſionē ad primā rōem burg. fundat ſuꝑ iudicio hoīm indiſcreto: qͦ ſapiētes ſtulti. ⁊ ſtulti ſapiētes cōſueuerūt iudicari d̓quo iudicio dr̄. j. Coꝝ. j. ij. iij. ⁊. iiij. ꝑ totū. Nō igit̉ bn̄ īfertburg. hoīes mūdani ſapiētes ⁊ ſtudioſos iudicāt rudes etaſinos: igit̉ ſunt tales. In hac āt lr̄a vbi dr̄ Iſachar aſinꝰfortis. nō dr̄ d̓ iudicio hoīm ſꝫ d̓ ꝓph̓ia ip̄i iacob iudicio diuino reuelatā: ẜm quā extraneū vr̄ dicere. vt arguit poſtill̓.ẜm reſpectū vel ſimilitudinē ſtudioſum fore aſinū. Sꝫ ꝙburg. allegat Ariſto. vj. ethic. modicū facit ꝓ eo. qꝛ ariſto.ꝯſueuit antiqͥs detrahere. nō em̄ peꝑcit mgr̄o ſuo platōni.multominꝰ alijs vt pꝫ in multis locis libroꝝ b. Aug. Nectn̄ ariſto. dixit anaxagorā ⁊ alios ph̓os fore aſinos ſi aliqn̄hixit eos ignaros vl̓ minꝰ bn̄ ſentire. hoc tn̄ improperabat

antiqͥs nō qꝛ ſtudioſis ſꝫ qꝛ ignorantibꝰ. ⁊ ſic illd̓ allegatuꝫeſt ꝯͣ ꝓpoſitū burg. Pro ſolutōne ſcd̓e rōnis quā facit poſtilla. burg. aſſumit ꝙ reꝑit̉ in ſcriptura hoīes d̓ tribu Iſachar fuiſſe alijs in ſcīa excellētiores. in loco tn̄ ꝑ cū allegato non dr̄ ꝙ erant eruditi in ſcīa. ſꝫ in tꝑm obſeruatōe ꝓ cerimonijs. ⁊ ita fortaſſe erāt famuli ſacerdotū ⁊ leuitarū addenunciandū ppl̓o hmōi tꝑm ⁊ cerimoniarū obſeruātiasad modū p̄conum. quod eſt vilis cōditōnis officiū ſicut ⁊cāpaniſtaꝝ. dr̄ tamē quodlibet officiū ſuos hr̄e ſuo modomgr̄os. vilitas quoqꝫ illius tribꝰ innuit̉ in lr̄a allegata ꝑburg. in qua cetere tribꝰ veniētes in adiutoriū. Dauid numerant̉ ꝑ milia valentiū: hec tribꝰ Iſachar numerat̉ ꝑ ducentos p̄dicto mō valentes. Nā reliquos oēs de illa tribudicit pediſſequos qͥ cōſilia ſequebant̉. q. d. ſicut aſinꝰ ſtolidus directōe egens: iſtis ducētis demptis qͥ erāt vt p̄dicit̉eo mō ſtudioſi. vn̄ ⁊ glo. ꝑ burg. adducta nō loquit̉ aſſertiue ſꝫ ẜm alioꝝ opinionē. Idcirco dicit glo. tradut doctores in illa tribu fuiſſe. ſꝫ eoꝝ ſtudia modificat. ſicut. sͣ. dcm̄eſt ſolū ad tꝑa cerimoniarū obferuanda: ⁊ ppl̓o intuendaverbo vel ſcripto. Et ad eundē effectū poſtilla. illum locūallegatū exponit. manēt igit̉ rōnes eiꝰ incōcuſſe. Surgē.etiā hic cōtradicit ꝓprie regule quaꝫ poſuit in ꝓſecutioneſui ꝓlogi. videlꝫ ꝙ expoſitōnes ſanctoꝝ debeant magꝭ reputari qͣꝫ infideliū. Nūc aūt expoſitio quā fouet eſt iudeorū. ⁊ illa quā improbat ē beati hyero. vt pꝫ in glo. ordīa.Itē cap̄. eodē vbi poſtilla. ad intentōem mgr̄i hyſtor. illū paſſum. Inde paſtor egreſſus eſt ⁊cͣ. exponit de regnoHieroboam qͥ fuit de tribu ioſeph. Burg. dicit illā expoſitionē rationi incōſonā: allegans motiua. qꝛ hieroboā fuitpeſſimus ydolatra. regnū quoqꝫ ſuū ⁊ ſi ad tp̄s a deo permiſſum. nunqͣꝫ tn̄ fuit gratū. Cetera q̄ ibi ponit burg. ꝑ lōgam digreſſionē cōcludēs ꝙ gͦ ꝓphetia Iacob de eo nonpōt exponi cōueniēter. Sed reuera notiua hurg. ſunt contra rotundū textū. iij. Reg. xj. xij. ⁊. xiiij. vbi dr̄ ꝓph̓am exꝑte dei regnū decē tribuū ei ꝓmiſiſſe. ⁊ ſigno on̄diſſe. dicitur em̄ ore dei ad Hieroboaꝫ. Te aſſumā ⁊ regͣbis ſuꝑ oīaque deſiderat aīa tua. eriſqꝫ rex ſuꝑ iſrael̓. ſi ſeruaueris precepta mea ſicut dauid ero tecū: ⁊ edificabo tibi domū fidelē: quō edificaui domū dauid. ⁊ regnū iuda pugnare volens ꝯͣ regnū iſrl̓ ꝓhibitū eſt a dn̄o dicēte. iij. Reg. xij. Nōaſcēdetis neqꝫ bellabitis ꝯͣ frēs vr̄os a me em̄ factū eſt verbū hͦ: que oīa nō ſonant in regnū ꝓmiſſum ſꝫ ordinatum.nec ꝯſonat hieroboam fuiſſe ydolatrā. ⁊ ſi poſt ſuſceptū regnū factus ſit peſſimꝰ. ante em̄ ſuſceptū regnuꝫ capitu. xj.Reg. iij. dr̄. Erat aūt hieroboam vir fortis ⁊ potēs videnſqꝫ ſalomon adoleſcentē bone indolis ⁊ induſtriū conſtituit eum p̄fectuꝫ ſuꝑ oīa tributa vniuerſe domus ioſeph. Etcū egrederetur hieruſalē occurrit ei ꝓph̓a abyas voluntatem dei p̄nuncians: vt pꝫ in lr̄a que nō ſonāt eū fuiſſe ydolatrā. ſꝫ bonū qͣꝫuis poſt auerſionē male egerit. Burg. dic̄illud Oſee. viij. ca. Dabo ei rege̓ in furore meo. de hieroboam ſcripſum. ſꝫ neutꝝ de eo ſcriptū eſt vt pꝫ intuenti litterā ⁊ glo. ſctōꝝ vtrobiqꝫ. ⁊ qꝛ iacob vidit tribū ioſeph in ꝑſona hieroboam ꝑ dn̄m ſic exaltandū in regnū iſrl̓ vt dicitur. iij. Reg. xj. ꝓphetauit dicens. Inde paſtor egreſſus ē.preteritum pro futuro expreſſit: ⁊ ſicut preuidit circa hieroboam ⁊ tribum ioſeph dei beneficentiam. ita p̄uidit ip̄ius hieroboam poſt ſuſceptum regnum ſcandalum ⁊ maliciam. ideo poſtqͣꝫ de eo dixit. Per manus potētis iacobegreſſus eſt paſtor. cōtinuo ſubiunxit. Lapis offenſionis⁊ petra ſcandali: ip̄e enim fecit iſrael peccare multiplicitervt dicitur. iij. Regum. xiiij. Stat igitur expoſitio poſtillatoris vt litteralis glo. autem ⁊ expoſitione ſanctorum myſtica remanente.Item in eodem capi. poſtillator illum paſſum. Benedictiones patris tui confortate ſunt. dupliciter exponit. pͥmam tamen expoſitōnem non multum ponderans. in ſecunda reſedit. que vult: ꝙ confortatio benedictionū iacobſuper benedictionibus patrū ſuoꝝ eſt quedā excreſcentianoticie de deo ex myſterijs fidei poſterioꝝ ad pͥores: qꝛ inproceſſu temporis per deum aucta eſt claritas reuelatōis