in penthatencum

vta. Nō damno: nō rep̄hēxdo ſeptuaginta: ſꝫ ꝯfidēterycūctꝭ illiſ apl̓os p̄fero Periſtoꝝ os mihi xp̄us ſonatqͦs an̄ ꝓph̓as int̓ ſpiritaliaz cariſmata poſitos lego: inqͥbus vltimū pene gradū īa terp̄tes tenēt. Quid liuob re torq̄ris: qͥd imꝑitoꝝ anicmos ꝯͣ me ꝯcitas. Sicubid in tranſlatione tibi videorerrare: int̓roga hehreos:ē diuerſarū vrbiū mgr̄os cōf ſule. Qd̓ illi habēt de xp̄o

ſꝫ tui codices nō hn̄t. Aliudē ſi ꝯͣ ſe poſtea ab apl̓is vſurpata teſtioniaᵇ ꝓbauer̄tl⁊ emēdatiora ſunt exēplaria latina qͣꝫ greca: greca qͣꝫmhebraica. veꝝ hec ꝯ īuidoſnNūc te dep̄cor deſideri cariſſime: vt qꝛ me tm̄ opusſubire feciſti: ⁊ a geneſi exordiū capere or̄onibus iuues qͦ poſſim eodem ſpū qͦſcripti ſunt libri in latinuꝫeos trauſferre ſermonem.¶ Explicit prefatio.

ꝙ obedio. licet componat̉ ab ob ⁊ audio cauſa euphoniemutat eū in ę. ⁊ ſil̓r cā euphonie dicimꝰ aſcultare non auſcultare. Audi itaqꝫ qd̓ ſequit̉. v ¶ Nō damno ⁊cͣ .ſ. ex toto. ſꝫ in qͥbus teſtibꝰ apl̓is diminutos ꝯuinco. x ¶ Sedcōfidēter ⁊cͣ. Licet em̄ apl̓i ſint pauciores nūero. eoꝝ tam̄teſtimonia p̄ferēdadecerno: nec miruꝫqꝛ. y ¶ Per iſtorū⁊cͣ. Hoc chariſmaatis d̓r gr̄a vl̓ donūgr̄e. Et d̓r a charisgrece qd̓ ē gr̄a latīevn̄ ſpūalia cariſmaappellat hiero. diuiſiōes ſiue dona gr̄e.de qͥbus agit apl̓usj. Coꝝ. xiij.z ¶ In qͥbus vltimūpene ⁊cͣ. Pene .i. penitus. vltimū em̄ locū tenēt. ſicut pꝫ inſpiciēti textū. j. Cor̄xiij. Dic̄ tn̄ pene qd̓eſt ꝯꝑatiuū ad innuendū ꝙ non ex totoꝓut poſſet accuſattranflationē ſeptuaginta interp̄tū. Tercio infallabilē ſuetrāſlatiōis v̓itatē ꝓbat ibi. a ¶ Quid liuore torq̄rꝭ. Liuor d̓r inuidia vel nigredo q̄ remanet ex ꝑcuſſiōe. Et d̓r aliueo es. qd̓ ē inuidere vel liuidū .i. nigrū ex ꝑcuſſiōe fieriCorqueo es. torſum vel tortū. d̓r cruciare. flectere. mittere. iaculari. in pͥma ſignificatiōe ponit̉ h̓. Dicit gͦ. O emule qͥd liuore torq̄ris .i. cur īuides mee trāſlatiōi cuiꝰ nō potes ꝯͣdice v̓itati. b ¶ Quid imꝑitoꝝ aīos ⁊cͣ. cū .ſ. ſit irrefragabilis v̓itas. qd̓ on̄dit cū dicit. c ¶ Sicubi .i. ſi alicubi aduerbiū loci. d ¶ In trāſlatiōe videor ⁊cͣ. Si ē ita vtdico. ⁊ n̄ ſolū ī vna ciuitate. ¶ ¶ Diuerſaꝝ vrbiū ⁊cͣ .i. ꝑitos in lege ⁊ qͥd lucraberis ex hͦ. qꝛ tūc ſenties mecū. qꝛf ¶ Qd̓ illi .ſ. hebrei hn̄t de xp̄o. g¶ Tui codices .ſ. ſeptuaginta nō hn̄t. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ nr̄a trāſlatio ē veratior ⁊ cōpletior. ſꝫ forte te aliter excuſabis dicēs. ꝙ illa teſtimonia nōfuerūt ab initio in hebraica vitate. ſꝫ ſunt ab hebreis ſuꝑaddita. poſtqͣꝫ falſa ab apl̓is ſunt aſſumpta ⁊ ſic latina exemplaria veraciora ſunt qͣꝫ greca. greca qͣꝫ hebrea. ⁊ hoc ēqd̓ d̓r hic h ¶ Aliud. excuſatiōis genꝰ ē .ſ. ſi dixeris ꝙ hebrei ꝓbauerint teſtīonia p̄dicta. k ¶ Ab apl̓is ꝯͣ ⁊cͣ. i. falſo cōtra hebreos aſſumpta ⁊ ꝯͣ vſum veritatis raptai ¶ Poſtea .ſ. poſtqͣꝫ ſeptuaginta editionē ſuā fecerūt. ⁊ tn̄ea libris ſuis poſtmodū addiderūt. ¶ ¶ Et emendatioraſunt exēplaria latina ⁊cͣ. ſꝫ iſta excuſatio nihil hꝫ ꝓbabilitatis. Apl̓oꝝ em̄ cura fuit falſa deſtruere. Un̄ falſa teſtīonia nullatenꝰ aſſumpſerūt. ꝓpterea nō veriſil̓e ē ꝙ hebreiin libris ſuis ſuꝑaddiderit q̄ ſibi ꝯͣria ꝯgnouerūt. qui potius negarēt ſi poſſent. Demū qͥcqͥd v̓itatis ⁊ latina ⁊ greca exēplaria habēt de fonte hebraice v̓itatis exhauſerūt.m ¶ Uerū hec cōtra inuidos .ſ. diximus. qͥbus ꝑ oīa contraria ſentimus qui meā tranſlatiōem volūt rephendereqꝛ immediate ſumpta eſt ab hebraica veritate tanqͣꝫ a puro fōte n ¶ Nūc te dep̄cor. Hec ē vltīa ꝑs p̓ncipalis iſtius ꝓlogi in qͣ facit tria. pͥmo em̄ or̄onū ſuffragia implorat cum dicit. n ¶ Nunc te dep̄cor deſideri cariſſime vtme orationibus iuuea Secūdo aſſignat rōnem cur oraredebeat cū dicit. Quia me tantū opus ſb̓ire feciſti ⁊ a geneſi exordiū caꝑe. Tercio finem or̄onis inſinuat .ſ. vt pēthateucū fideliter tranſferat. vn̄ dicit. Quo poſſim eodēſpiritu quo ſcripti ſunt libri ī latinū eos trāſferre ẜmōeꝫ¶ Expoſitio in ꝓlogū penthateuci ꝯfratris cuiuſdā d̓ ordine poſtillatoris finit. ad quē in pͥncipio operis ſua in p̄fatione ſuꝑ quorūdam ꝓlogoꝝ elucidatione tanqͣꝫ ꝑ eundem ſufficiēter expoſitis poſtillator. vt patuit ſeſe exonerando remiſit.

¶ Sequit̉ ꝓlogus in additiones.¶ Additiones ad poſtillam magr̄i Nicolai de lyra ſuperbiblia: edite a reuerendo patre dn̄o Paulo de ſctā Naria mgr̄o in theologia ep̄o Burg. archicācellario ſereniſſimi pͥncipis dn̄i Iohannis regiā caſtelle ⁊ legionis incipiunt qͣs venerabiliviro Alfonſo leguꝫdoctori decano cōpoſtellano filio ſuoex legitimo matrīonio genito direxit. p̄mittens ei ꝓlogumſub forma ſequenti.finiuit autem easAnno dn̄i. Nccccxxix.NUid tibi visvt viuens donem dilectiſſime fili. aut ſucceſſionis titulo poſt vitaꝫ relinqua niſi qd̓ad ſacraꝝſcripturaꝝnoticiam conferat.⁊ greſſus tuos in catholice veritatis ſolidiſſimo feruore cōfirmet. Hec eſt eīquam corde geſto ac ore profiteor. ⁊ de qua puto ſcriptūfuiſſe: Pater filijs notam faciet veritatem ſuam quā cuꝫin abeunte etate non recepiſſem. ſed ſub iudaice cecitatꝭperfidia natus: ſacras literas non a ſacris doctoribus didiciſſe ab erroneis magiſtris errores ſenſus trahebam. literam rectam non rectis cauillationibus vt ceteri illiusperfidie duces temerarie inuoluere ſatageris. Cum vero. placuit illi cuius miſericordia menſuram non habet.me a tenebris ad lucem a caliginoſo turbine ad ſerenumaerem euocare. ceciderunt quodammodo ſquame de oculis mentis mee. ⁊ cepi ſcripturam ſacram aliquāto ſtudioſius relegere. ⁊ iam non perfide ſed humiliter veritatem inquirere. ⁊ ingenij mei viribus non confidens totocorde a domino poſtulare. vt quod ſalubrius anime meeeſſet cordi meo infigere dignaretur. nocte dieqꝫ eius auxilium preſtolabar. ſicqꝫ factum eſt vt catholice fidei deſiderium in mente mea de die in diem fortius incandeſceret quo ad ip̄am fidem quam corde gerebam publice ꝓfiterer. ⁊ ea fere etate qua tu nunc es baptiſmi ſacramentum in huius eccleſie ſacro fonte ſuſcepi. Pauli nomenaſſumens te tunc infantie innocentia gaudente. qui poſtme in etate illa tenera ſacro lauacro ab origīali culpa mūdatus es anteqͣꝫ actuali inquinari valuiſſes nomen Alfonſi ſuſcipiens. priuſqͣꝫ literas nominare nouiſſes. procedente vero tempore ſacrarum literarum ſtudio inſiſtensvtriuſqꝫ teſtamenti lectioni operam dedi. ⁊ interdū a magiſtris viuentibus audiendo. ſepe etiam ſanctorum doctorum aliorumqꝫ inſignium virorum. qui ab hac vitatranſierunt opera relegendo. diuina donante clementiaqui prius fueram magiſter erroris: factus ſum diſcipulꝰveritatis quouſqꝫ ad hāc quam vides ſenectutem acceſſiet vt verum tibi fatear inter preſſuras ſeculi: ⁊ curie noſtre curas. quibus quandoqꝫ ventilatus ſum. hec fuit p̄cipue delectatio mea. hoc ſingulare ſolatium meum eternum ⁊ immutabilem deum. eiuſqꝫ mirabilia opera ī ſancte ⁊ immaculate legis ſue lectione contemplari. nec tamen hi quos proſperos vulgus appellat ſucceſſus defuerunt. Nam me licet prorſus immeritum non ad ꝑuumeccleſie gaudiū diuina gratia ſubleuauit. Primo em̄ adcarthaginenſem. deinde ad hanc Burgen̄. ſedē ꝓmotusampliſſimis eccleſie dei fauoribus ſum nutritus eccleſiaſticis etiam ſecularia adiecta ſunt. cum taꝫ in domo glorioſe memorie iuſtiſſimi regꝭ currici. qͣꝫ eius illuſtris plāte inclyti regis noſtri Sigiſmundi officio ſuſcepto latis