Prologus
dia verba trutinātes: intermulierculas de ſacrꝭ literiſphiloſophant̉. Alij diſcūtꝓhpudor a femīs qd̓ viroſdoceant: et ne parum hocſit qͣdam facilitate verborūin immo audacia ediſſeruntalijs: quod ipſi non intellin gunt. Taceo de meis ſimilibus: qui ſi forte ad ſcripturas ſanctas poſt ſeculares literas venerint: et ſermone compoſito aures populi mulſerint: quicqͥd dixerint hoc legem dei putātoNec ſcire dignātur quid ꝓphete quid apoſtoli ſenſerint ſed ad ſenſuꝫ ſuū incōgrua aptant teſtimonia: qͣſi
grāde ſit ⁊ nō vicioſiſſimūdicēdi genꝰ deprauare ſentētias: ⁊ ad volūtatē ſuā ſacrā ſcripturā trahe̓ repugͣnꝑtē: qͣſi nō legerimꝰ homerocentonas ⁊ ꝟgiliocētonasqͦ ac nō ſic etiā ⁊ maronē ſinexp̄o poſſumꝰ dice̓ xp̄ianumr qꝛ ſcpͥſerit. Iaꝫ redit ⁊ ꝟgoe redeūt ſaturnia regͣ. Iā nouaᵉ ꝓgenieſ celo demittit̉alto. Et patrē loq̄ntē ad filiuꝫ. Nate mee vires: meamagna potentia fola. Etpoſt verba ſaluatoris ī cruvce. Talia preſtabat memoxrans fixuſqꝫ manebat. Puerilia ſunt hec: et circulatoruꝫ ludo ſimilia docere qd̓
tione: in ph̓ie oſtentatōne. Suꝑciliū dicit̉ qͣſi cilio ſuꝑpofitum. Ciliū eſt tegumē oculoꝝ: ſic dictū qꝛ celet oculum:vel a cilleo les. qd̓ eſt mouē̓: qꝛ freq̄nter mouet̉. In ſuꝑcilij abductōne ſignū eſt ſuꝑbie. i ¶ Trutinātes .i. cū magͦpondē ꝓferētes. h ¶ Grandia v̓ba .i. inflata ⁊ intelligibilia. lꝫ paꝝ ſciāt. vnd̓optime ꝯpetit eis illud qd̓ dic̄ Oratiusin poetria telaphus⁊ peleus cū pauꝑ etexul vterqꝫ. Proij.cit ampullas. ⁊ ſexquipedalia v̓ba ampulle vl̓ ambulle dicunt̉ v̓ba inflata qͣſiplena bullis: in circuitu. Sexqͥ diciturtotū: vn̄ ſex quipedalia dicunt̉ menſurātotiꝰ pedis ꝯtinētia.Cetera plana ſunt.Tercio on̄dit doctrinā taliū oē ineptam⁊ ꝓbroſam ibi.k ¶ Alij diſcūt ⁊cͣ. nāmagnū obprobriuꝫeſt ꝙ femīaꝝ doctrine ſe ſubijciunt. Itēꝓbroſū ē ꝙ q̄ docētnō intelligunt.l ¶ Prohpudor dr̄ꝯfeſſio ẜm papiā. etdr̄ ꝓpudio es. qd̓ eſt ꝓcul pudere vel pro aliqͦ pudere. dr̄ gͦꝓhpudor .i. confeſſio eſt .ſ. ita dicere m ¶ Ediſſerunt .i. apperiūt on̄dunt valde diſſerūt: eminent̓ vel euidēter diſſerūt. Cōponit̉ em̄ ab ex diſſero ris. qd̓ eſt tractare: dicere ſapient̓ loqui: cōfirmare ⁊cͣ. Quarto on̄dit doctrinā taliū eſſe erroneā ibi. n ¶ Taceo de meis ſil̓ibꝰ ⁊cͣ. Ecce magnerror. Et ſubiūgit cām ꝓpter quā errant cū dicit. o ¶ Necſcire dignant̉ qͥd ꝓphete ⁊cͣ. q. d. viciociſſimū eſt auctoritates q̄ ad ꝓpoſitū nō faciūt aſſumere: ⁊ violent̉ ꝓ ſua volūtate eas exponere: ſicut faciunt illi qͥ verſus virgilij ⁊ homeri exponūt de xp̄o: cū auctoꝝ lōge aliena fuerit intētio⁊ maxīe corā intelligentibꝰ nō deberēt hͦ facere. Continuaſic. Dixit ꝙ incōgrua aptāt teſtimonia. p ¶ Quaſi nō legerimꝰ homerocētonas ⁊ virgiliocētonas .i. opuſcula deverſibꝰ homeri ⁊ virgilij cōpoſita excerptōes quedā ſuntde libris homeri ⁊ virgilij: ⁊ in duos libellos redacte. in qͥbus multi verſus p̄ter p̄dictoꝝ auctorē intentionē adaptatur xp̄o. Excerptores aūt libros homeri ⁊ v̓gilij tranſcurrentes vbicūqꝫ inueniūt aliqͥd qd̓ ſue materie poſſent adaptare: pūcto ſignauerūt: vt qn̄ cōpilarēt ꝓmptiꝰ inuenirent ⁊ ab hmōi punctōne centones dicunt̉ ſcripta ꝯpilataex verbibꝰ hincinde collectis ⁊ ẜm nūerū continuatis. cento em̄ verbū grecū idē ꝙ pungo. vn̄ dicit̉ hic cēto onis. idēſcꝫ punctꝰ vel punctatio. Iſi. j. ethy. vbi agit de metris ibidicit ꝙ centones ſunt qͥ de carminibꝰ homeri ⁊ virgilij ꝓpria oꝑa more cētenario ex multis hincinde ꝯpoſitis vnūſartiunt corpus. Un̄ ẜm ip̄m centones dicunt̉ a centum.Et nota ꝙ declinat̉ h̓: virgiliocento. ⁊ h̓ homerocēto. Un̄homerocētonas: accuſatiuus grecus eſt. Et ſil̓r virgiliocētonas. Compoſuit aūt homerocentonas de xp̄o. Eudochia vxor Theodoſij minoris. v̓giliocētonas ſcripſit ꝓbaexor Adelphi: in quibꝰ poſuit ꝓ magna ꝑte cōtinentiā noui ⁊ ve. te. Et credo ꝙ opus illud ꝯtinet ſeptingentos ⁊ qͥnqꝫ verſus Iſi. dicit de ea in. j. ethy. ꝙ de fabrica mūdi ⁊ euāgelijs pleniſſime exp̄ſſit. Nodo exponamꝰ lr̄am. Dictuꝫꝙ incōgrua aptant teſtimonia ⁊ male intellecta quaſi nonlegerimꝰ humerocētonas ⁊ virgiliocētonas ſicut et ip̄i.q ¶ Ac nō ſic etiā ⁊ maronē ⁊cͣ. Iſta lr̄a eſt hiero. Cōſtrueſic. Ac ꝓ ⁊ reſume qͣſi ita loquat̉: quaſi nō legerimꝰ home
rocentonas ⁊ virgilio cetonas: qͣſi nō poſſumꝰ ſic .ſ. ſic̄ ip̄idicere .i. dicendo affirmare. maronē .i. virgiliuꝫ. Sine xp̄oid eſt nō intelligēdo de xp̄o vel nō habito reſpectu ad xp̄ꝫfuiſſe xp̄ianū .i. aucͣtes qͣs ip̄i aſſumūt ſcripſiſſe d̓ xp̄o. q. d̓poſſemꝰ dice̓ ſi vellemꝰ. ꝙ virgiliꝰ libꝝ ſcribēs intelligeretde xp̄o cū tn̄ in veritate nō hoc diceretd̓ ip̄o: ſꝫ hͦ dicere nolumꝰ ne incongra teſtimonia vſurpemꝰſicut illi qͥ dicūt euꝫintellexiſſe de xp̄o.r ¶ Quia ſcripſit.Iā redit ⁊cͣ. vt ꝑ ordinē on̄dat̉ ꝙ dicteauctoritates vſurpate ſint nec de xp̄o loquāt̉: nota ꝙ polliodux germanici exercitꝰ capta Salonacītate dalmacie eodē anno ꝯſul romanus fieri ꝓmeruit.Qn̄ virgiliꝰ in bucco. iij. eglo. Qui tepollio amat veniatqͦ te qͦqꝫ gaudet .ſ. teveniſſe ad cōſulatuꝫEodē anno habuitfiliū quē ſalona deuicta ſaloninū vocabus riſiſſe dr̄: qd̓ erat malū omen. qm̄ in ip̄is primordijsuit. qui natus ꝑentiinterijt. Birgiliꝰ vero volēs omen illud in bonū conuertere dicit ꝙ ip̄o regnāte erit iuſticia in terra. Et multipliciter cōmendat eū dicēs. Iam .ſ. nato ſalonino. ⁊ .i. etiā v̓go.i. iuſticia redit. Iuſticia dr̄ ẜm fabl̓as filia fuiſſe Aſtraceifigantis. virgo qꝛ incorrupta dr̄ eſſe. Ouidiꝰ .j. matamor.Victa ſedet pietas: ⁊ virgo a cedemadentes. Ultima celeſtiū terras aſtrea reliquit. s ¶ Redunt ſaturnia regna. ſcꝫprima etas q̄ fuit aurea. Un̄ ouidiꝰ. Aurea prima ſata eſtetas. t ¶ Iā noua ꝓgeniēs .ſ. Saloninꝰ celo dimittit̉ alto. qꝛ natōe celeſtis reputabit̉ ꝓpter ꝓbitates ſuas. Om̄iailla inuenies in bucco. in quarta egloga. Iteꝫ alia auctoritas. Nate mee vires ⁊cͣ. non eſt dicta de xp̄o: īmo ſicut ptꝫin fine primi eneidos verba ſūt veneris ad cupidinē filiūſuum ſupplicantis: vt aſſumpta forma Iulij aſcanij nepotis ſui .ſ. filie enee. quem diligebat dido. Cartaginenſis regina inflammaret eam ad amorem enee. Item illa auctoritasᵐ v ¶ Calia preſtabat ⁊cͣ. nō de xp̄o. ſed de anchiſe dr̄in. ij. eneidos. Cū eī eneas patrem ſuum de troyano incēdio in humeris exportaſſet: ⁊ cum eo fugam inire voluiſſet. ille nullo modo cum eo voluit exulare nec Troyam iāſuccenſam deſerere. Unde dicitur de o ibidem. Abnegatabſciſa vitam producere Troya. Exiliūqꝫ pati ⁊cͣ. Et cumeſſet veteranus volebat mori in terra natiuitatis ſue. In fine dicit virgilius de eo. Talia preſtabat memorans. fixuſqꝫ manebat .i. firmus. ſcꝫ in propoſito non recedēdi troya.x ¶ Puerilia ſunt hec. Hic oſtendit doctrinam talium ridiculoſam quia ea docent quorum non habent ſcientiamad modum pueri balbucientis ⁊ necdum plena verba formare ſcientis. vnde dicit puerilia ſunt. hec ⁊ circulatoruꝫludo ſil̓ia docē qd̓ igres. q. d. pueri neſciūt diſcretōꝫ boni ⁊mali: ſil̓r nec iſti. Ite puerꝭ ſedētibꝰ in circulo vnꝰ currit incircuitu tenēs aliqͥd ī manu ſua: qd̓ deponit ſi p̄t retro iuxͣaliquē illoꝝ qͥ ſi fuerit dep̄hēſus ad illo iuxͣ quē res deponit̉: reſumit rē depoſitā ⁊ ꝓcedit ī circuitu ſuo: Si v̓o ſtatīnō fuerit dep̄hēſus. ille iuxͣ quē depoſita eſt: circuit ꝓ illo⁊ ille ſedet cū alijs. Et iſte ludꝰ appellat̉ circulatoriꝰ Et ſiciſte ludꝰ laborioſus ē ⁊ īfructuoſus: ⁊ iō ridiculoſꝰ: ſic ſil̓rdoctrina taliū ridiculoſa ē. Aliqui tn̄ exponūt illd̓ d̓ ludo