¶ Capitulum.XI.
na eis ꝓmiſſa ſunt. ⁊ hͦ vtiqꝫ ſine numero multiplicata ē vſqꝫ ī hodiernū diē. Altera generatio Abrae eſtſpūalis. eoꝝ .ſ. qui ꝑ fidē verā eū imitant̉. Et hec eſtgentiliū ad fide conuerſoꝝ que ꝑ multitudinē ſtellarum cū innumerabiles ſint figurat̉ qꝛ ſicut ſtelle ſūtradioſe ⁊ ī celis. ſic gentiles cōuerſi ad fidē fuerunt illuminatiſſimi amātes celeſtia ⁊ tenentes celeſtē conuerſationem. Unde Abraham vocatus eſt ſecundoquod interp̄tat̉ pater multaꝝ gentiuꝫ. Magiſqꝫ ſūtfilij abrahe qui ẜm ſpūm .i. imitationē filij ſunt ꝙſunt ẜm carnē. vt oſtēdit apl̓us ad Gal̓. iiij. Ad oſtēdendū igit̉ ꝙ hi tanqͣꝫ fideles ꝑtinebant ad generationē Abrahe cui facta eſt ꝓmiſſio terre ꝓmiſſionisid ē vite eterne. ideo ꝑ ſtellā vocati ſunt ad xp̄m. B.ruch. iij. Stelle quoqꝫ dederūt lumē ī cuſtodijs ſuisi. iſti magi ī regnis ſuis q̄ cuſtodiebāt lumen .ſ. fideiannūciātes natiuitatē xp̄i vocate ſunt .ſ. ꝑ ſtellaꝫ adxp̄m adorandū. ⁊ dixerūt. aſſumꝰ .ſ. eūdo ad locū deſtinatū. Aliqui alij dicūt ꝙ iſti magi fuerūt deſcēdētes ex Balaa ꝓpheta qui deſignarat xp̄i natiuitateꝫꝓphetando ꝑ ſtellam dicens. Oriet̉ ſtella ex Iacob⁊ homo exurget de Iſrl̓. ⁊ ꝑcutiet duces moab .i. ꝑcipes demonū. Iſta ſtella fuit Ieſus ẜm illud Apca. vlt̓. Ego Ieſus radix yeſſe ſtella ſplēdida ⁊ matutina. Un̄ ⁊ declarās ipſaꝫ ſtellā ſubdit. ⁊ ꝓ. i. hō exurget ex Iſrl̓. Ip̄e igitur Balaā ſuos ꝓpinquos edocuit de aduētu dn̄i ſummi in mundū qui om̄es aliosſibi ſubiugaret. Et ſignū eis dedit de apparitiōe noue ſtelle. vnde ſingul̓ annis ī montē quendā eminentē aſcendebāt certo tꝑe. vt attēderent ſi noua ſtelorta eſſet. ⁊ ip̄i filijs ſuis de generatione in generatonē intimabāt ⁊ obſeruare faciebāt. Ex qͥbꝰ iſti magi deſcēdentes ⁊ hͦ obſeruātes. vidētes nouā ſtellamortā illumīati ſunt ad cognoſcendū xp̄i ortū. hoc refert Chriẜ. quoſdā tenuiſſe ſuꝑ Math̓.Secundo maīfeſtaᵐ. §. v.uit ſe ꝑ ſtellā ꝓpter cōgruentē attractōem. Dr̄ Sap̄.viij. ꝙ diuīa ſapīa diſponit oīa ſuauiter. qꝛ videlicetvnicuiqꝫ creature indidit inclinationē naturaleꝫ adexequendū illud quod ſibi cōgruit ⁊ ꝑtingendū adſuū finē. Et qꝛ trahit creaturā humanā ꝑ modū ſibiconuenientē ⁊ magis vſitatū. Nō em̄ inuitus trahitur animus ſed amore. Unde cū conuertit homineꝫad ſe. oſtendit menti eius ſe eē illud bonū in ſummogradu ad qd̓ qͥs magis afficit̉. Un̄ Auguſtinū trahere cepit ꝑ ſapīam ⁊ ⁊ eloquētiā. Ambroſij. cui ⁊ ip̄ededitus erat. licet erraret. Et exēplo victorini maximi rethoris katherinā attraxit oſtēdens ſe illū pulcerrimū ⁊ nobiliſſimū ſponſū quē affectabat hr̄e. Siin eoni ⁊ Annpphetiſſe ſe manifeſtauit occultis illuſtrationibuvtpote qͥ aſſueti erāt viſiōibꝰ ſecretꝭ⁊ motōnibꝰ int̓nis ſpūſſctī. Iſtos aūt magos .i. iſtosaſtrologos. ita eos appellat Aug. dicēs. Uidit tuncmagus ⁊ obſtupuit aſtrologus. qꝛ erat aſſueti ad cōſiderandū motꝰ aſtroꝝ. ꝑ aſtꝝ nouit̓ apparens ſe eismanifeſtauit. ⁊ ꝑ ſtellā eos adduxit. Et qꝛ erant primitie gentiū. vn̄ ⁊ quaſi doctores ceterorū. cōgruit ꝑſtellā eos illuminari. qui vt ſtelle alios hēbant illuminare. ẜm illud Dan̄. xij. Qui ad iuſticiā erudiuntmultos quaſi ſtelle ī ꝑpetuas et̓nitates. ⁊ ſic ꝑ aſtrologiā ſcīam ſuā ad ſe traxit.Tercio manifeſta.§. vI.uit ſe ꝑ ſtellā. vt ex ꝓprietate eius on̄deret̉ recta vitahomībꝰ. q̄ hēt ꝯducere ad xp̄m. ſicut illa ſtella d̓ quadr̄. ꝙ ſtella quā viderāt ī oriēte an̄cedebat eos vſqꝫ.dū veniēs ſtaret ſupra vbi erat puer. Nūqͥd nō dicividebat̉. vt dicit Maximꝰ in ſermone. Ecce iſte ē adquē adorādū vos induxi ⁊ ꝯduxi. ⁊ ꝓpt̓ea me firma-
ui vt on̄derē ip̄m. ꝓpterea vos dimiſi ſeu lumē meuꝫſubtraxi vobis cū acceſſiſtis ⁊ intraſtis Hierl̓m ciuitatē regiā ab homībꝰ queſituri qd̓ vobis on̄debat̉ ecelo. Meret̉ em̄ hō ꝑdere diuinam directionē exquovidēs ſe illā hr̄e querit humanā. vl̓ etiā ex celo ⁊ mūdo habetis teſtimoniū de ſtella celeſti exorta. Apocͣ.vlt̓. Ego Ieſus ſtella ſplēdida ⁊ matutīa. ego libēdeſcēderē ad adorādū ip̄m qͥ me fecit. ſꝫ nō ē meꝰ actlatrie q̄ ſū creatura irrōnal̓. Sed vos qͥ rationaleseſtis. vos gͦ intrate. ⁊ ego deſuꝑ vobis lumē faciā. qͥaobſcurꝰ ē locꝰ tugurij. Erat aūt differēs ab alijs ſtellis iſta ī tribus que deſignāt conditiones virtuoſasiuſtoꝝ. Erat aūt differēs.Primo in motione.Secundo in apparitione.Tercio in figuratione.¶ In motiōe qͥdē. qꝛ vbi alie ſtelle mouent̉ oēs motu circulari de oriēte ī occidens ad motū primi mobilis vel ecōtra de occidēte in orientē ad motū ꝓprium. iſta mouebat̉ motu aīalis ꝓgreſſiuo .ſ. aliqn̄ perrectū. aliqn̄ ad dexterā. aliqn̄ ad ſiniſtrā declinandoSic ꝯuerſatio iuſtoꝝ ſeu oꝑatō eoꝝ q̄ ducit ad xp̄mnō ē circularis .ſ. circa terrena ſe inuoluēdo a t̓ra inchoādo intentionē. ⁊ in terraꝫ finiendo oꝑationem.Hec ē operatio maloꝝ. ẜm illud p̄s. In circuitu impij ambulāt. Et dyabolus Iob. j. Circuiui terraꝫ.Sed incedūt iuſti ꝑ conſiderationē ⁊ obſeruatiōemmādatoꝝ dei que ē vita recta. Aliqn̄ cōſiderādo penas infernales. ⁊ hec ē a ſiniſtris. Aliqn̄ gl̓iam ꝑadiſi. ⁊ hec ē dextera. ¶ In apparitōe differebat. qꝛ vbialie ſolū de nocte apparent homībꝰ. Sol aūt ſolū dedie. iſta ſemꝑ ⁊ de die ⁊ de nocte. Sic aliqui lucent inbona conuerſatione in nocte aduerſitatis. alij in dieproſperitatis. Sed iuſti ſemꝑ lucent bona cōſciētia⁊ exemplo ⁊ in nocte aduerſitatis ꝑ patientiam. ⁊ indie ꝓſperitatis ꝑ temperantiam ⁊ humilitatē. ẜm illud p̄s. Nox ſicut dies illuminabit̉. Occultabat aliquando ſe ſtella malis hominibus. ⁊ bonis apparebat. Sic iuſti oꝑa bona palā faciūt paratis imitarioccultāt aūt malis diſpoſitis ad calumniāduꝫ. Sic̄xp̄s aliqn̄ ſe occultauit iudeis ⁊ Herodi. ¶ In figuratione differebat. qꝛ ſtelle ſunt in colore ẜm apparētiam rubee. Hec aūt ẜm ꝙ refert Chriẜ. ſuꝑ Math̓.habet formā pueri paruuli cū ſigno crucis in fronte. ⁊ ſignificat. qꝛ recta cōuerſatio hoc debet hr̄e .ſ. ꝑ.uitate humilitatis ⁊ innocentiā ꝑuuli Math̓. xviij.Niſi cōuerſi fueritis ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli ⁊cͣ. Etcrucē mortificationis in corꝑe. Un̄ apl̓s ad Gal̓. v.Qui xp̄i ſunt carnē ſuam crucifixerunt cum vicijs ⁊concupiſcentijs.¶ Capitulū vndecimū de Fato.Eatus cuiꝰ ē nomēdomini ſpes eius. ⁊ nō reſpexit ī vanitates etinſanias falſas. Uana ſunt ⁊ inſanie falſeque dicunt ⁊ credunt multi de fato. ¶ Aliqui em̄ dixerunt fatum nihil eſſe. Sed illud eſſe falſum oſtenditur ex eo ꝙ Boetius in. iiij. de conſo. diffinit ip̄m.vt dicet̉ infra. Sed ẜm Th̓o. ī prima ꝑte. q. cxvj. ꝙnō ē diffiniri nō pōt. cū diffinitio dicat eſſentiā ip̄idiffiniti. Fuerunt aūt aliqui qui fortuita ⁊ caſualiaque in iſtis inferioribꝰ accidūt in nullā ſuꝑiorē cauſam reducere voluerunt. ⁊ hi fatū ⁊ ꝓuidentiam negauerunt. vt de Tullio. Aug. recitat in. v. de ciuita.dei. Quā opinionē eſſe falſam oſtenſum ē ſupra cumoīa ſubdātur dīne ꝓuidētie. ¶ Alij aūt diſerūt fatūeſſe diſpoſitionē ſydeꝝ ſub qua quiſqꝫ conceptus vl̓natus ē. Iſti em̄ ea q̄ in iſtis inferioribꝰ accidūt ſiue