Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
188v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus

Rancor.Puſillanimitas.Deſperatio.Torpor circa p̄cepta.Euagatio mentis circa illicita.Et cōuenient̓ aſſignēt̉ ſic declarat. b. Tho. vb̓ſupra vt dicit ph̓s ī. viij. eth̓. Nullꝰ diu abſqꝫ delectatione manere t̓ſticiā pōt. et ncc̄e ē ex triſticiaaliqͥd dupl̓r oriat̉. Uno vt aliqͥs recedat a cōtriſtātibꝰ. Alio vt ad alia trāſeat ī qͥbꝰ delectet̉. ſic̄illi non pn̄t gaudere in ſpūalibus delectationibustranſferunt ſe ad corꝑalia. In fuga autē triſticie talis proceſſus attēditur. primo fugit ꝯtriſtātiaSecūdo īpugnat ea triſticiā īgerūt. Spūalia aūtbona de qͥbꝰ cōtriſtat̉ accidia ſūt finis et id quod ēad finē. fuga aūt finis fit deſꝑationē. fuga aūt eoꝝ ſunt ad finē qͣꝫtū ad ardua ſb̓ſunt cōſilijs fit perpuſillanimitate. ꝙͣtum ad ea ꝑtinēt ad cōmunē iuſticiam fit torporē circa p̄cepta. Impugnatio au contriſtantiū bonoꝝ ſpūaliū qn̄qꝫ ē contra hoīes ad bona ſpūalia inducūt. ē rācor. Qn̄qꝫ cōtraip̄a ſpūalia bona ī quoꝝ deteſtationē aliqͥs adducit̉ hoc ꝓprie ē malicia. In qͣꝫtū autē ꝓpt̓ triſticiaꝫſe trāſfert a ſpūalibꝰ ad exteriora delectabilia operponitur filia euagatio mētis circa illicita. Malicia ꝓut ponit̉ filia accidie accipitur ꝓut ē genꝰ vici .ſ. hītū vicioſo. ſed ꝓut importat faſtidiū bono ſpūalium. Et rācor accipit̉ odio ſed īdignatōe cōtra inducentē ad bona. Et qͣꝫuis Iſid. ī li.de ſū. bono. Et Caſſianꝰ ī li. de inſtitutis cenobiorūdiſtinguāt triſticiā ab accidia dicētes triſticiā inqͣꝫtū qͥs recedit a grauiori oꝑe laborioſo ad quodtenet̉. Accidiā v̓o inqͣtū cōuertit ſe ad qͥetē indebi. tn̄ ẜm Tho. vbi ſupra cōueniētiꝰ ponit ponēs accidiā triſticiā diuſū viciū ab ea. triſticiaē vicium ab alijs diſtinctū. ẜm aliqͥs recedit a graui laborioſo oꝑe. vel ẜm quaſcunqꝫ alias cās qͥstriſtet̉. ſed ſolū ẜm triſtatur de bono diuīo qd̓net ad rōem accidie intātū cōuertit ſe ad qͥetē īqbitā inquātum aſꝑnatur bonū diuinū. Et de t̓ſticiadicit Iſid. oriri rācorē. puſillanimitatē. amaritudinem. deſꝑationē. De accidia dicit oriri. vij .ſ. ocioſita. ſomnolentiā. īportunitatē mentis. inqͥetudinemcorꝑis. inſtabilitatē. v̓boſitatē. curioſitatē. Om̄iaiſta ẜm tho. reducūtur ad ea ſex ponit Greg. vt dictū ē ſupra. amaritudo quā dicit Iſido. oriri extriſticia ē qͥdā effectꝰ rācoris. vn̄ ad ip̄m reducit̉. ocioſitas ſōnolētia reducūtur ad torporē. circa ē aliqͥs ocioſus ea oīno p̄t̓mittit. ſomnolent̓ ea negligent̓ īplet. Oīa alia ponit ex accidia oriri ꝑtinent ad euagationē mentis circa illicita. qͥdeꝫ ẜm in ip̄a mentis reſidentis volentis importune ſe addiuerſa diffundere vocatur importunitas mētis. ẜm ꝑtinet ad cognitiuā dr̄ curioſitas. qͣꝫtum ad locutionem dr̄ v̓boſitas. qͣꝫtum ad corpus in eodem loconon manēs dr̄ inqͥetudo corꝑis qn̄ .ſ. inordinatosmotus membroꝝ vanitatē indicat mentis. qͣꝫtuꝫ acdiuerſa loca dr̄ inſtabilitas. Uel dr̄ inſtabilitas ẜmmutationē ꝓpoſiti. ſolum accidiā ſed etiāfilias iſtas eius verificatur illud. Oēm eſcā abhoīata eſt aīa eoꝝ ⁊cͣ. Impugnatur aūt qͥs de accidiaaliqn̄ ex cibi ſeu nutrimenti defectōe. Aliqn̄ ex apparenti humiliatōne. Aliqn̄ ex corꝑis complexiōe. Alqn̄ ex dyaboli inſtigatione. De primo dicit Caſſianus ī. x. li. de inſtitutis cenobioꝝ. Maxime accidiacirca horā ſextā monachū inqͥetat vt quedaꝫ febrisingruens tꝑe p̄ſtituto ardentiſſimos eſtꝰ accenſionūſuaꝝ ſolitis ac ſtatutis horis aīe inferens egrotantiUn̄ ſciendū eſt ẜm Tho. ſecunda ſecūde. q. xxxv. ar.

j. ad primū paſſiones appetitꝰ ſenſitiui vt triſticia alie. ī ſe pn̄t eſſe pctā venialia inclinant aīam admortale. Et qꝛ appetitus ſenſitiuꝰ habet organū corꝑale ſequitur aliquā trāſmutationē corꝑaleꝫfit habilior ad aliquod pctm̄. ideo pōt contingere ẜm aliquas tranſmutationes corꝑales certis tꝑibus ꝓuenientes aliqua vicia nos magis impugnēt.oīs aūt corꝑal̓ defectꝰ de ſe ad t̓ſticiā diſponit. Etieiunātes circa meridiē qn̄ incipiunt ſentire defectus cibi vrgeri ab eſtibꝰ ſolis magis ab accidia impugnātur. Un̄ Caſſianus dicit accidiā demoniūmeridianū. De quo loquitur p̄s. timebis ab incurſu demonio meridiano. qꝛ .ſ. ī meridie ieiunantes tēptat. De ſecūdo dicit Caſſianꝰ vbi ſupra accidia ꝓuenit ex aliqͥs ingemiſcit ſe ſpūalem fructū hr̄e abſentia longeqꝫ poſita magnificat monaſteria. quod videt̉ ꝑtinere ad humilitatē. Sed vtdicit Tho. vbi ſupra. Ad humilitatem verā ꝑtinet conſiderās ꝓprios defectus ſe extollat. autēꝑtinet ad humilitatē ſed ad ingratitudinē qͥs bona ī ſe cognoſcit a deo contemnat tanqͣꝫ vilia reſpectu alioꝝ maioꝝ donoꝝ alij hn̄t. ex quo contēptuſequit̉ accidia. De his em̄ triſtamur quaſi mala vl̓vilia reputamus. Sic debet conſiderare alioꝝ bona extollere vt ea ip̄e habet ſi mīora ſint vilipendat. qꝛ ſic ſequeret̉ ī eo triſticia accidie. UndeEcc̄i. xxx. c. Triſticiā longe expelle a te .ſ. nimiā vt accidiā. em̄ ē vtilitas ī ea. De tercio. melācoliciecomplexione inclināt̉ ad triſticiaꝫ ex humore ſuꝑabundat ī eis melancolie. ꝑtim flegmatici. Un̄ aliqn̄ ſtudioſe oportet eos q̄rere aliqua ſubleuatiua triſticie ne nimietate abſorbeātur inducantur ad deſꝑationē vel trāſferātur ad delectabilia mūdi. Un̄dr̄ ꝓuer. xvij. Spūs triſtis .i. accidie exiccat oſſa .ſ. vtutū potentiaꝝ aīe auferens eis vigorē bn̄ oꝑandiUnde Caſſianus aſſimilat accidiā vermi qui dicit̉carollꝰ. qui .ſ. generatur ex ligno intimo rodit paulatim medullā vigorem ligni. quo corroſo euacuato omne pondus vel ventus vel ꝑcuſſio immo ex ſefrāgitur lignū ruit edificiū deſuꝑ. Sic accidia naſcitur ex intimis anime. paulatim conſumit vigorem ſpūs feruorem. quo ſubtracto etiā abſqꝫ vettemptationis ſe ruit ī aliquod magnū malum. Aquādo ex dyaboli inſtigatōe accidit vt ſic triſticiāſuꝑuenientem ex eius oꝑe. qꝛ poteſtatē habet ſuperv̓tutē ſenſitiuā noſtraꝫ deo ꝑmittente. homo dimittat bona oꝑa que facere debet vel intendit vl̓ grauēalij ſe reddat. Unde Iohānes caſſianus ī tractatude triſticia ait. Interdū etiā nullis alijs exiſtentibꝰcauſis triſticie inimici ſubtilis inſtinctu tāto merore deprimimur vt nec charoꝝ quidē ac neceſſariorūnoſtroꝝ aduentū ſolita ſuſciꝑe affabilitate poſſimꝰ quicqͥd ab eis competenti fuerit confabulationelatum importunū nobis ſuꝑfluum iudicetur. nuilaqꝫ eis a nob̓ reddat̉ grata rn̄ſio. vniu̓ſos cordis nr̄ireceſſus felle amaritudīs occupāte. Sꝫ notādū vbidicit Tho. vbi ſupra. Impugnatio vicij qn̄qꝫ ē vīcēda fugiēdo. qn̄qꝫ reſiſtēdo. Fugiēdo qͥdē vincendatemptatio. qn̄ continuatō cogitatōis auget incenti pct̄i vt luxuria. Un̄ apl̓s. j. Choꝝ. vj. ait. Fugit.fornicationē. Reſiſtendo aūt eſt impugnatō vincenda. qn̄ .ſ. cogitatō ꝑſeuerās tollit incētiuū pctī quodcōtīgit ex aliqua leui app̄henſiōe. quod ꝯtigit ī accidia ex qua vr̄ hoī laborioſū ẜm īſtīctū ſēſualē facereoꝑa ſpūalia. Sꝫ īſiſtēdū ē eis dimittēdū. qꝛ quāto magis cogitamꝰ de ſpūalibꝰ bonis tātomagis nobis placentia reddūt̉. Dr̄ em̄ Ecc̄i. .vj. Subijce hūe tuū porta illā .ſ. ſapīam. accidieris ī vīculiseiꝰ. Al̓s ſi ꝑmittit ſe ab accidia vīci ſeqͥtur illud p̄s.