.VIII.¶ Titulus
nō ſubuenit qͥs miſerie ꝓximi dādo bn̄ficiū cū debꝫꝑ crudelitatē adauget miſeriā pene vltra debitumrōnis. Tn̄ ꝓpt̓ ſil̓itudinē rōnis haꝝ v̓tutū .ſ. clemētie ⁊ miſcd̓ie qꝛ vtraqꝫ refugit ⁊ abhorret miſeriamalienā ſumit̉ vna ꝓ altera. Et ſic etiā vicia eis ꝯtraria .ſ. īmiſericordia ⁊ crudelitas ſumit̉ ſepe vnū proalio. Differt etiam ꝓprie ſumēdo crudelitas a feritte. Nam nomē ſeuitīe ⁊ feritatis a ſil̓itudine feraaccipit̉ que etiā ſeue dicunt̉. Hmōi .n. aīalia nocenthoībꝰ vt ex eoꝝ corꝑibꝰ paſcant̉ non ex aliqͣ iuſticiecā. cuius conſideratio ad ſolā rōnem ꝑtinet. Et id̓oprie loquēdo feritas vl̓ ſeuitia d̓r ẜm ꝙ aliqͥs ī peis inferedis non ꝯſiderat aliquā culpā eius qͥ puntur ſꝫ ſolum hoc ꝙ delectat̉ in cruciatu hoīm. ⁊ ſic cōtinet̉ ſub vicio beſtialitatis. Nā tal̓ paſſio nō ē humana ſꝫ beſtial̓ ꝓueniēs vl̓ ex mala ꝯſuetudine. vl̓ excorruptione nature ſicut ⁊ alie beſtiales affectionesSꝫ crudelitas attēdit culpā ī eo qͥ punit̉. ſꝫ exceditmodū ī puniendo. Et iō crudelitas differt a ſeuitiaſeu feritate. ſicut malicia hūana a beſtialitate. vt d̓rin .vj. ethicoꝝ. Et ſicut cru delitas q̄ eſt malicia humana opponit̉ clemētie que ē v̓tus humana. ita ſeuitia ſeu feritas que ē paſſio beſtialis opponit̉ v̓tuā ph̓s eroycam ſeu dn̄icā vocat. ⁊ ẜm nos pertividet̉ ad dona ſpūſſancti vicꝫ ad donū pietatih̓ aūt ſumit̉ crudelitas large. Seuerꝰ aūt ẜm Iſirī li. ethymologiaꝝ d̓r quaſi ſeuus ⁊ verꝰ. qꝛ ſine pietate tenet iuſticiam ī puniēdo. ⁊ ẜm Tho. nō tn̄ ſimplicit̓ ſeuerꝰ dicit̉ ſeuus. qꝛ ſeuitia importat viciumſeueritas aūt v̓tutē. Sꝫ d̓r ſeuus circa veritatē propter aliquā ſil̓itudinē ad ſeuitiā que non diminuitpenas. ſꝫ hoc agit ſeuerus cū rōne .ſ. vt non recedat averitate iudicij. De crudelitate populi iudaici erga xp̄m ait psͣ. Non ē recordatꝰ face̓ miſcd̓iam. ſꝫ ꝑſecutus ē hoīem ⁊ mēdicū ⁊ inopē .ſ. xp̄m. Suꝑ queꝫv̓ſum Caſſiodorus ait. Perſeqͥ hoīem facit autiaꝝ ambitus aut ſuꝑbie odioſa iactātia. Pav̓o ⁊ mēdicū inſeqͥ ſola crudelitas facit. cuiꝰ nec honor querit̉ nec abundātia facultatis ambit̉. hec illeDꝫ aūt euitari crudelitas. qꝛ deo ⁊ hoībꝰ diſplicet. ⁊deꝰ maxīe laudat̉ ex clemētia ⁊ miſcd̓ia ⁊ dꝫ. euitari.Ut circa ſubditos nō exerceat̉.Ut circa ꝓpinquos nō habeat̉.Ut circa afflictos nō exhibeat̉.Quatum ad primuꝫ. §. jSicut miſcd̓ia ⁊ clemētia reddūt rectorē amabileꝫſubditis. qd̓ ꝑutile ⁊ neceſſariū ē. ita inhumanitas⁊ cru delitas reddūt eū exoſum. Un̄ ꝓuer. xx. diciturMiſcd̓ia ⁊ veritas cuſtodiūt regē. ⁊ clemētia firmatur thronus eiꝰ. ⁊ Ecc̄es. vij. c. d̓r. Noli eē nimis iuſtus eſt qui perit in iuſticia ſua. Dicitur nimis iuſtꝰqͥ eſt nimis ſeuerus in corrigendo. cru delis ī puniendo. In archa aūt dn̄i fuit nō ſolum virga Aaron ſedmāna ſuauiſſimū ad ſignificandū ꝙ ī mente p̄ſidentis qui figurat̉ ꝑ archam dn̄i in qua lex dn̄i debꝫ cōtineri. non ſolum virga diſtrictionis ⁊ rigoris iuſticie dꝫ ſeruari. ſꝫ ⁊ manna miſcd̓ie ⁊ clemētie vitādocrudelitatē. Quod docet Greg. in. xxxj. moral̓. ſic dicens. Sit rigor .ſ. in rectore ſꝫ non exaſperās. ſit zelꝰſꝫ nō īmoderate ſeuiens. ſit pietas ſꝫ nō pluſqͣꝫ expedit ꝑcens. Sic bonꝰ ille Samaritanus in vulneribꝰſauciati ad curandum eum immiſit oleum et vinuꝫnonſoluꝫ mortificatiuū ſꝫ ⁊ oleū lenitiuū. vt habeī̉Luc̄. x. Et ex hoc ſequit̉ meliꝰ emēdatio criminū. vr̄dicit Leo papa. Lenit̓ caſtigatus reuerentiam exhibet caſtiganti. Aſperitas aut nimie increpatōis neccorreptōem recipit nec ſalutē. diſtī. xlv. Cū beatus.Sꝫ vt dicit Salomon ꝓuer. xij. Uiſcera impioꝝ crudelia. Non em̄ habent miſericordiam ⁊ compaſſiōꝫ
hūane conditioni. Hiere. vj. Crudelis ē ⁊ non miſerebit̉. Uerum vt dicit̉ Iacobi. ij. Iudiciū .ſ. damnationis. ⁊ ſeuere punitionis ſine miſericordia fiet illiqui non fecit miſcd̓iam. ſicut patuit in Abdombezech rege. Nam captus a filijs iſrahel fuerūt ei amputate ſummitates manuū ⁊ pedū. ⁊ vinculatus ductus eſt irl̓m. qui dixit. Septuaginta reges erāt quibus amputatis ſummitatibꝰ manuū ⁊ pedum a mecomedebāt reliquias ciboꝝ que cadebant de menſamea. Sicut feci ita reddidit mihi dn̄s Iudi .j. Siīgͦ fuit crudelis alijs. ita ⁊ ip̄e exꝑtus ē crudelitatem.Cyrus rex qui fuit valde crudelis delectabilit̓ fundens humanū ſanguinē. cuꝫ fuiſſet captus a reginaDamari cuius filiū ille occiderat fecit ei caput amputari. ⁊ in vtrem ſanguinis immergi dicēs. Sāguinem ſitiſti. ſanguinem bibe .i. ſicut fuiſti alijs crudelis. ita ⁊ ergate exercebit̉ crudelitas vt non parcat̉ꝓpter regiam dignitatē. vt fieri ſolet. Sicut aūtpr̄ dꝫ cauere ſibi a crudelitate ⁊ feritate in factierga ſubditos. ita etiam in verbis non debet eē aſꝑ⁊ durus nimis. Nam dicit̉ ꝓuer. xv. Se rmo durusexcitat furorem. Quod verificatum eſt in filio eiusRoboam in principio regni ſui. Nam cū populꝰ iſrahel rogaret vt minueret ei grauamen expenſaruꝫ⁊ exactionū que fuerant impoſite a patre. ex cōſilioiuuenū rn̄dit dure populo dicens. Minimꝰ digitusmeꝰ groſſior ē dorſo patris mei. pater meus impoſuit ſuꝑ vos iugum graue. ego autē ſuꝑaddam. patermeus cecidit vos flagellis. ego autē cedam vos ſcorpionibꝰ. iij. Reg. xij. Ex qua duritia ⁊ crudelitate ſeꝫmonis populus receſſit a dn̄io ⁊ obedientia. Inſuꝑ⁊ Aman agagites quia fuit ita crudelis: ꝙ propterodium ⁊ inuidiam ad honorem Mardochei doloſimpetrauerat lr̄as a rege Aſfuero. ꝙ om̄e genus iudeorum vbicūqꝫ inuenirent̉ certa die exp̄ſſa in litteris deberent occidi. de cuius crudelitate Peſter dixit regi Aſſuero. hmōi crudelitas redūdat in regemHeſter. iiij. c. Et ipſe Aſſuerus de eo ſcripſit. Amangenere ⁊ mente macedo a perſaꝝ ſanguine alienꝰ pretatem noſtram ſua crudelitate cōmaculans peregrinus ſuſceptus ē a nobis Heſter. v. Tandē crudelitas redūdauit in caput ſuū. Naꝫ ad ſupplicatiōeꝫregine Heſter reuocate ſunt lr̄e ⁊ in contrariū mutatate ordinatione facta ꝙ oēs inimici iudeorū qͥ illadie cupiebāt ⁊ intendebāt occidere eos. ip̄i occiderētur. Ip̄e Aman ex p̄cepto regis ſuſpenſus ī cruce alta. l. cubitis quam parauerat Mardocheo Heſtetvij. c. Narrar etiam Gre. in. iiij. dyalogoꝝ ꝙ qͥdammiles ex mortuis reuiuiſcēs rome retulit multa quevidit in alia vita. ⁊ inter cetera ꝙ viderat quendaꝫnoīe Petrū qͥ officialis fuerat ī curia romana in fluuio fetēti in loco penali p̄ſſo magno pondere ferri. ⁊dictum fuit ei ꝙ idcirco illam penā patiebat̉. qꝛ cuꝫex officio haberet facere aliquā punitōem. nō obedientia iniūcti officij ſed magis crudelitas ad punierdū illū trahebat. Cōfeſſores qͦꝫ ⁊ ꝯſulētes ī foro conſcientie ī imponēdis penitētijs. vel ī allocutōe ad penitētes debēt etiā cauere a crudelitate ⁊ duritia ſermonis niſi cū expedit rōne obduratōis hoīm qn̄ dulcibꝰ monitis nō mouent̉ vt fecit Stephanꝰ prothomartyr dicens iudeis ꝯtra quos diſputabat. Duraceruice ⁊ incircūciſi cordibꝰ ⁊ auribꝰ. vos ſpirituiſancto ſꝑ reſtitiſtis Act̉. vj. Primū docet Criẜ. dicensSi erramꝰ modicā pnīam imponētes. nōne meliꝰ eſtꝓpter miſericordiā redde̓ rōnem qͣꝫ ꝓpt̓ crudelitateUbi pater familias largus ē. diſpēſator nō dꝫ eē tenax. Si deus benignus vt qͥd ſacerdos eius vult videri auſterꝰ .xxvj. q. vij. Alligant. Et Gre. dicit diſ.l. Cōſiderādū ꝙ idcirco ꝑmiſit deus Petrū negare