Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
156v
Einzelbild herunterladen
 

.VI. Titulus

agebāt. iudicia illes deus. vbi tria poſſunt notari.Primo ꝙ eſt in ſui progenie rocius hominis infectiua. ibi. Sepulchrū patēs eſt ⁊cͣ.Secūdo ꝙ in ſui cogerie deceptionis eſt cōtentiua.ibi. Linguis ſuis ⁊cͣTe rcio ꝙ eſt in ſui fine punitionis ſuſceptiua. ibi.iudica ⁊cͣ.Ꝙͣtū ad primū dicit. Sepulchrū patēs ē gutturꝝ. Sepulchrū recipit cadauera q̄ putreſcūt. vn̄ ciaperiunt̉ qn̄ recenter ſunt ibi poſita exalat fetor inficies ſeu corrūpēs omnē aerē circūſtantē ⁊ hoīes aſtātes. Sic gule viciū vt ſepulchrū apertū inficit totuꝫhoīem ꝑ filias que generant̉ ex ea. Secūdo vltra filias que generant̉ ex ea .ſ. gula. quedā etiā alia viciaaddūt̉. vt detractio: deriſio: ꝓditio: adulatio: ⁊ hmōiUn̄ ſubdit. linguis ſuis doloſe agebāt. Nā ī ꝯuiuijsincipiūt hoīes dediti gule loqui de aliquo bene. ⁊ poſtea vertunt ſe ad male loquenduꝫ de eo. Ecce dolusUn̄ Augꝰ. tenebat ecōtra menſam ſuā ſcriptos hosverſus. Quiſqͥs amat dictis abſentū rodere vitamHāc menſaꝫ indignā nouerit eſſe ſibi. Poſt cōuiuiaetiā tractant̉ ꝓditiones. vt patet in ꝯuiuio abſalonvbi interfectus eſt amon ꝓditorie in ꝯuiuio adonieIbi fiūt adulationes vbi eſt dolus. Ꝙͣtuꝫ ad terciūqꝛ iſta mala ſunt ⁊ nullū malū impunitū. ideo ſubdit. Iudica illos deus .i. iudicabis puniēdo. UndeIac. v. Epulati eſtis ſuꝑ terrā ⁊ in luxurijs enutriſtis corda veſtra. ecce ignis deuorabit carnes vr̄as. Ad primū reuertendo. Nota ꝙ.Primo ꝑ hebetudinē inficit̉ intellectus.Secūdo ꝑ ineptā leticiā diſſoluit̉ affectus.Tercio ꝑ multiloquiū deſtruit̉ affatus.Quarto ꝑ ſcurrilitatē incōponit̉ geſtus.Quinto ꝑ immūdiciā corrupit̉ corpus.rima filia gule he / §. ijbetudo ponit̉. Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. Tho.ſecūda ſecūde. q. xv. ꝙ hebes opponit̉ acuto. Acutuꝫaūt dicit̉ aliqͥd ex eo ꝙ eſt penetratiuū. ⁊ ecōtra hebes dicit̉ quaſi obtuſus penetrare nō valēs. Sicutgͦ in corꝑalibꝰ dicit̉ aliqͥs acuti ſenſus qui pōt ꝑciꝑeex remotꝭ aliqd̓ ſenſibile vt vidēdo: audiēdo ⁊ hmnōiEt ecōtra dicit̉ ſenſus hebetati qͥ nō pōt ꝑciꝑe niſiex ꝓpinquo magna ſenſibilia ⁊ nō parua. Ita dicit̉acuti ſenſus circa intelligētiā qͥ ſtatim ad app̄henſionē ꝓprietatis rei vel effectus naturā rei cop̄hēditinꝙͣtū videlꝫ vſqꝫ ad minimas cōditiones rei ꝯſiderādas ꝑtingit. Ille ecōtra dicit̉ hebes circa intelligentiā qͥ ad cognoſcēdā veritatē rei ꝑtingere nō poteſt niſi ꝑ muita media ei expoſita. Et tūc etiā nonpōt ꝑtingere ad oīa ꝯſiderāda ꝑfecte que ꝑtinēt adrōneꝫ rei. Sicut igit̉ hebetudo importat quandaꝫdebilitatē mentis circa cōſiderationē ſpūaliū bonorū. In hoc aūt differt a cecitate mētis que ponit̉ filia luxurie. vt ſupra pꝫ. qꝛ cecitas mentis importatnō debilē ſed omnimodā priuationem cognitionisip̄oꝝ ſpūaliū bonoꝝ. Et cū talis hebetudo ſeu groſicies ītellectus ꝓcederet ex naturali diſpōne: ſicutſunt mente capti ⁊ alij rudes ⁊ multū materiales vl̓ex infirmitate ſuꝑueniēte que alterat potentiā fantaſticā ⁊ memoriā. ⁊ ſic reddit intelligentiā groſſaꝫpeccatū non eſſet. Sed cū ꝓcedit talis hebetudo exnegligēcia vel faſtidio cōſiderādi ſpūalia ⁊ ſalutifera. tūc eſt peccatū mortale quādo ex hoc reddit̉ ineptus ad cognoſcēdū neceſſaria ad ſalutē al̓s veniale. Difficile tn̄ eſt ad intelligendū ip̄m peccatū p̄ciſe per ſe. Ex hoc tn̄ ꝙ aliqͥs ſit hebes circa ſpeculatiua theologie vel philoſophica ⁊ aſtrologica nō curās de his nullū peccatū eſt. ſi nō hꝫ officiū qd̓ noticiā hoꝝ reqͥrat. ⁊ rō eſt qꝛ nō ſunt neceſſaria ad ſalu-

tem. Et qͣꝫuis hebetudo mētis inueniat̉ cōi modoqͣꝫtū ad eligibilia in oī peccato. qꝛ peccatū obſcuratmentē. Et ꝓuer. xiiij. dicit̉. Errāt qui oꝑant̉ malutn̄ ſpāli mō ponit̉ hebetudo filia gule inqͣtū videl̓iin exhortatione medicine ait. Athletas quoꝝ vita⁊ ars ſagina eſt: nec viuere poſſe diu nec ſanos eē animaſqꝫ ita nimio ſanguine ⁊ a dapibꝰ quaſi luto īuolutas nihil tenue nihil celeſte: ſed ſꝑ de carnibꝰ eructuare ⁊ de ventris ingluuie cogitare. de cōſe. diſ. v.Ne tales. ſicut ecōtra abſtinētia cōfert ad ſapientieꝑceptioneꝫ. ẜm illud Eccl̓iaſtes. ij. Cogitaui cordemeo a vino abſtrahere carnē meā vt animuꝫ meumtrāſferrem ad ſapientiā.Secunda filia guleᵐ. §. iij.dicit̉ inepta leticia q̄ inficit affectū ⁊ diſſoluit. de qͦdicit̉ Iob. xxj. Tenet tympanū ⁊ lyram ⁊ gaudentad ſonitū buccine. ⁊ in pūcto ad inferna deſcenduntꝘͣuis aūt ẜm Tho. ſecūda ſecūde. q. cxlviij. ar. vjleticia cōſequat̉ omne peccatū. ⁊ maxime qd̓ ꝓceditex habitu inꝙͣtum .ſ. malus letat̉ de actu peccati vefine ẜm illud ꝓuer. ij. Letant̉ cū malefecerint. ⁊ exultant in rebꝰ peſſimis. Tn̄ talis leticia nō eſt filia grle que eſt ſpeciale peccatū. ſed inepta leticia que eſtvaga ⁊ incōpoſita ꝓcedēs ex inordinata ſumptionecibi ⁊ potus. vnde vigor affectꝰ animi reſoluit̉ ⁊ inaniter hilareſcit. Unde dicit̉. ij. Eſdre. iiij. ꝙ vinumoēm mentē cōuertit in ſecuritatē ⁊ iocunditatē cuꝫſ. nimiuꝫ ſumit̉. Et ex hac ꝓcedit ⁊ ad hanc ordinat̉ſaltus: cantus: tripudiū: ludus: hiſtrionatus actusinſtrumētoꝝ diuerſoꝝ ſonitus. que frequenter fiūtin fine cōuiuioꝝ. Unde Exo. xxxij. dicit̉ ꝙ ſurrexitpopulus manducare ⁊ bibere. ⁊ ſurrexerūt ludere .i.ſolaciari ⁊ tripudiare ⁊ huiuſmōi. Unde ⁊. b. Tho.ſecūda ſecūde. q. clxix. arti. iij. dicit ꝙ exceſſus in ludis .i. ſolatijs qui eſt cōtra virtutē eutrapelie ſeu iocunditatis pertinet ad viciū ineptē leticie qd̓ vtiqꝫpeccatū eſt. quādoqꝫ mortale quandoqꝫ veniale. Pro cuius declaratione dicit idem ꝙ in omni eoqd̓ eſt dirigibile ẜm rōnem ſuꝑfluū dicit̉ qd̓ regulaꝫrōnis excedit. diminutū aūt aliqͥd dicit̉ ẜm ꝙ deficit a regula rōnis. Ludicra aūt ⁊ iocoſa verba vl̓ facta ſunt dirigibilia ẜm rōnem. Et iō ſuꝑfluū ī ludodicit̉ qd̓ excedit regulā rōnis. Et hoc pōt eſſe dupliciter. Uno modo ex ipſa ſpecie actionū que aſſumitur in ludo. qd̓ quidē genus ludi dicit̉ ẜm Tulliumeſſe illiberale: petulās: flagicioſum. obſcenū quādoſ. vtitur aliqͥs cā ludi turpibus factis vel verbis velhis q̄ vergunt in nocumētū ꝓximi. que ſunt peccatamortalia. vt detrahere: deridere: ⁊ ꝯtūeliari. ⁊ hmōi.⁊ ſic ludus ille erit peccatum mortale. ⁊ inepta leticia in huiuſmodi actu vel aſpectu voluntaria ⁊ affectata. Unde prouer. xiiij. ſuper illud. Riſus dolore miſcebitur: ⁊ extrema gaudij luctus occupat. dicit glo. luctus perpetuus. Sed luctus perpetuus nōdebetur niſi ꝓ mortali. Alio modo exceſſus pōt eſſein ludo ẜm defectum debitarū circūſtanciarum. puta cum aliqui vtuntur ludo vel locis vel temporibꝰindebitis. aut etiam preter conuenientiā negocij v̓perſone vt cum fierent ludi theatrales in eccleſijs.vel tempore quadrageſimali quod eſt tempus penitencie. vel a perſonis eccl̓iaſticis. Un̄ de cōſe. diſ. v. c.Nō oportet. ⁊. c. p̄cedēti dr̄ ꝙ clerici nō debēt intereſſe nuptijs vel cōuiuijs vbi ludi hmōi fiūt. Et hocqͥdē pōt eſſe mortale ꝓpter vehementiā affectus qn̄videlꝫ delectationē ludo p̄ponit delectatiōi dei ſemandatoꝝ obſeruationi ita vt nō refugiat facere cōtra precepta dei vel eccleſie vt cōſequat̉ leticiam ſer