Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
132v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.V.

uatur quis gratia gratis data per huiuſmodi vicium. Unde narrat Grego. in libro dyalogorum ꝙ cūquibuſdam p̄dicantibꝰ veritatem fidei cum fuiſſentabſciſe lingue a gothis infidelibꝰ. poſtea loquebantur ſicut ſi eas haberent miraculoſe. ſed vnus eorumꝓpter lapſum carnis ſubito amiſit tale donū. Septimo ꝯſumit animam. ⁊ poſtea corpus in gehēnamniſi de hac in vita peniteat. Unde Apocalipſi penultimo dicit̉. Fornicarijs. mendacibus. veneficis. ethomicidis pars illorum in ſtagnum ignis ⁊ ſulphuris. Et Iude primo capitulo. Subintroierūt quidāhomines impij. gratiam dei noſtri in luxuriam trāſferentes. ⁊ paulo poſt. ſicut zodoma ⁊ gomorra. et finitime ciuitates ſimili modo exfornicate ⁊ abeūtepoſt carnem alteram facte ſunt exemplū ignis eterni penam ſuſtinentes. Et. j. Corinth̓. iij. Qui violauerit templum dei. id eſt animam per luxuriam. diſꝑdet illum deus. id eſt per diuerſas partes perdet animam. ⁊ poſtea corpus mittendo in gehennā. Et Auguſtinus dicit ꝙ quicunqꝫ ſenſerit in ſe aliquod capitalium dominari vt fornicatōnem. adulteriuꝫ. homicidium. ⁊ alia huiuſmodi. eterna illum flama trucidabit. diſtī. xxv. §. Al̓s autē ea. Exemplū aliquod. Capitulum ſcd̓m de ſimplici fornicatōne.Oſt tractatuꝫ de luP xuria in generali nūc videndendum eſt deſpeciebꝰ eius ſingulis. ⁊ ponuntur eſſe qͥnqꝫ. xxxvj. q. j. Lex. §. Cum ergo. ſcilicꝫ fornicatio. ſtuprum. adulterium. inceſtus. raptus. Adde ⁊ viciumcontra naturam qd̓ diſtinguitur in quatuor ſpeciesvel modos. ſcilicꝫ molliciem. ſodomiticum. beſtialitatem. ⁊ alium modum innominatum cuꝫ ſcilicꝫ virnon vtitur modo naturali muliere. Hoc autem vicium contra naturaꝫ ꝓpterea ibi non cōnumeratur inilla predicta aſſignatōne. quia ſolum ibi ponunt̉ ille que humane nature non repugnant. vt eſt viciuꝫcontra naturam ẜm Thomam. Adde etiam ſacrilegium quod facit ſpeciem de per ſe. ſed ibi non connumeratur. quia ẜm Thomam poteſt in diuerſis ſpeciebus prefatis reperiri. Nam ſi abutatur perſona cōiuncta per ſpiritualem cognatōnem vt ꝯmatre vl̓ filia ſpirituali. erit ſacrilegium ad modum inceſtꝰ. Sꝫabutatur ſanctimoniali cum ſit xp̄o deſponſata eritſacrilegium ad modum adulterij. Et inqͣꝫtum ē ſubpatris ſpiritualis cura conſtituta. erit ſacrilegiū acmodum ſtupri. Et ſi violentia inferatur: erit raptusſpiritualis. Oportet aūt diſtincte confiteri has ſpecies. Et ſufficientiam horum ſic aſſignat beatꝰ Thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. cliiij. articulo primo. Peccatum luxurie in hoc ꝯſiſtit ꝙ aliquis delectatōne venerea vtitur non ẜm rectam rōnē. Et quia ſpeciēs luxurie ſumitur nō ex circumſtantijs quia inꝙͣtum hmōi nondant ſpeciē actui. ſed ab obiecto qd̓ eſt materia actꝰ.Ideo oportet ſpēs luxurie aſſignari ex ꝑte materieque pōt ratōni recte nō ꝯuenire. Et hoc pōt eſſe dupliciter. Uno mō quia hꝫ repugnantiā ipſa materiaad finē venerei actus. Et hoc dupl̓r. qꝛ aut inqͣꝫtumimpedit̉ generatio ꝓlis. ⁊ ſic eſt viciuꝫ ꝯtra naturamqd̓ eſt in om̄i actu venereo ex qͦ generatio ſequi n̄ poteſt. Aut inꝙͣtum impedit̉ debita educatio ⁊ ꝓmotōꝓlis. ⁊ ſic eſt fornicatio .ſ. ſimpliciter ſoluti cū ſoluta.puta cum meretrice. vidua. vel ꝯcubina. Alio modomateria venerea inꝙͣtuꝫ exercet̉ actus venereꝰ pōt eonō ꝯueniens rōni recte ꝑ ꝯꝑatōeꝫ ad alios homines.Et hoc dupl̓r. Primo quidem ex ꝑte femine ip̄iuscui quis ꝯmiſcetur. quia .ſ. ei debitus honor non ſeruuatur. ⁊ ſic eſt inceſtus qui eſt abuſus ꝯſanguinearū

vel affinium. Scd̓o ex parte eius in cuiꝰ poteſtateeſt femina. ⁊ hoc tripliciter. qꝛ aut ē in poteſtate viri ſui. ⁊ ſic eſt adulterium. aut in poteſtate patris; etſic eſt ſtuprum .ſ. illicita defloratio virginum ſi tamēviolentia non inferatur. Si autem violentia inferatur femine vel parentibꝰ. erit raptus. Si autem habeat votum ꝯtinentie. vt moniales vel beghine: velclerici ⁊ religioſi. et ſic erit ſacrilegium. quod tamenreduci poteſt ad aliquam predictarum ſpecieruꝫ vtdictum eſt. tamen diſtincta ſpecies eſt. Ideꝫ ſi in loco ſacro ꝯmittatur quecunqꝫ luxuria. Diuerſificantur aūt iſte ſpecies ex ꝑte femine magis ꝙͣ ex ꝑte viri.quia in actu venereo femina ſe habet vt patiens etper modum materie. vir autē ꝑ modum agentis. Etpredicte ſpecies aſſignant̉ ẜm differentiā materie vtdictum eſt. Et ꝙͣuis diuerſitas materie ſolū non diuerſificet ſpecieꝫ. tamen diuerſitas iſta aſſignata ẜmmateriam ꝓpterea diuerſificat ſpeciē quia habet ī ſeannexā diuerſitatem formalem obiecti ẜm diuerſosmodos repugnantie ad ratōnem. Item nō eſt incōueniens ꝙ in eodem actu reperiant̉ diuerſoꝝ actuuꝫdeformitates ꝯtra diuerſas virtutes. ⁊ ſic adulteriūeſt ſub iniuſticia ⁊ ſub luxuria. Poſſunt etiam aliqn̄eſſe diuerſe ſpecies luxurie in eodem actu vt ſi cōiugatus cognoſcat monialem virginem ⁊ ꝯſanguineāſuam rapiens de monaſterio. ſic erunt ſimul adulterium. ſacrilegium. inceſtus. ſtuprum. raptus .i. vnumpeccatum habēs deformitatē omnium dictoꝝ peccatorum ex illis circūſtantijs neceſſario confitendis.Item actus circūſtantes actū venereū illiciti in matrimonio vel extra vt oſcula. tactꝰ ⁊ hmōi. ꝑtinet adimpudicitiā. hec om̄ia Tho. vbi ſupͣ.De fornicatione igit̉ᵐ. §. j.q̄ eſt prima ſpēs luxurie. Notandum qd̓ ait pͣs. lxxijPerdidiſti om̄s qͥ fornicant̉ abs te. Perdidiſti .i. perdes tu deus. Utit̉ p̄terito ꝓ futuro ẜm morē ꝓpheticum ꝓpter certitudinem rei. Perdes .ſ. morte eternaom̄s indiſtincte ſine acceptōne ꝑſonaꝝ qui fornicantur vel corꝑaliter ꝑ luxuriaꝫ. vel ſpūaliter ꝑ ꝑfidiamvel criminal̓r ꝑ quācūqꝫ culpā. Abs te .i. abſtracti ⁊illecti temꝑalibꝰ. hec Ugo cardinalis. Ex quibuſverbis tria pn̄t elici ad declaratōeꝫ materie fornicationis. Prīo fornicatio multipl̓r incurrit̉. ibi. oēsqui fornicant̉. Scd̓o dānatio certitudinaliter ꝓmittitur. ibi. Perdidiſti. Tercō ſubtractō dei ſpiritualiter ſubſequit̉. ibi. abs te.uantū ad primū§. ij.Sciendū ꝙ fornicatio in ſcripturꝭ dr̄ ydolatria vl̓ infidelitas aliqn̄ ex eo ꝙ aīa recedat ꝑ intellectū a deo.adherēs falſitati ⁊ errori. Et de hac ſepe rep̄hēditurppl̓us antiquꝰ iudeoꝝ qͥ ſepe ydolatrabat. Un̄ dicit̉Qzee. iiij. Fornicati ſt̓ a deo ſuo .ſ. iſrahelite ꝑ ydolatriā. Et. j. Paralip. v. Fornicati ſūt pꝰ deos ppl̓oꝝ .ſ.iſrahelite. Et Iudic. viij. Fornicati ſt̓ cū Baalim qͥerat ydolū gentiliū. Et Sap̄. xiiij. Initiū fornicationis exquiſitio ydoloꝝ. Et cū Ezechiel de fornication illiꝰ ppl̓i loquit̉ p̄cipue Ezech̓. xvj. ꝑ totū. de hacintelligit̉ Aug. ad idem dicit. Idolatria. ⁊ quelibetnoxia ſuꝑſtitio fornicatio eſt. xxviij. q. j. Idolatria.Et in eadem queſtione. c. ſe. dicit idem Aug. Nōſolum mechatio eſt illius qui carnem ſuam ꝯtaminatſꝫ etiam qui ſimulacrū facit mechat̉. De his nō ē dubium. qͥa perdidiſti omnes qui ſic fornicant̉. Scd̓ofornicatio dicit̉ large ⁊ moral̓r quecunqꝫ culpa mortalis inꝙͣtuꝫ ꝑ eā qͥs recedit. etſi nō fide. tn̄ affectudeo ltīmo ſpōſo aīe. Un̄ dic̄ Aug. ꝙ auaricia ⁊ q̄libꝫculpa qͣ aīa aberrat a lege dei fornicatio dici pōt. xx.viij. q. j. Idolatria. Et de hac pōt intelligi illud qd̓