¶ Capitulum.XI.
nō ꝓ contumacia vel inobedientia. Nec reꝑit̉ aliqͥspapa depoſitꝰ p̄ſciſe ꝓpter ſcelera ſua. ſed ꝓpt̓ ſciſmatollendū. Quales autē fuerint. quāte ſanctitatis etfame qͥ depoſu erūt Eugeniū. ⁊ apoſtaticū illū ⁊ antipapam elegerūt ſciunt plurimi. qꝛ multi eoꝝ infames ⁊ ſcandala plura in diuerſis locis fecerunt. Etquales electores talis electꝰ Amideus ambitioſusſume cupidꝰ ⁊ doloſus. Eugenio ad pauꝑes liberaliſſimo ad eccleſias ⁊ religiones deuotiſſimo nullꝰ ſapiens vite ſue in ſe derogat. Circa regimē autē diuerſidiuerſa dicunt. ſicut ⁊ de quibuſcunqꝫ preſidentibꝰ.Sed vt dicit glo. ſuper ca. Non nos. di. xl. Facta ſūmi pontificis que .ſ. de ſe manifeſta non ſunt excuſanda ſunt. vt facta Samſonis. ⁊ furta hebreoꝝ. Nō etgo vident̉ poſſe excuſari a vicio ꝓprij ſciſmatis ⁊ penis eius recedentes ab obedientia Eugenij. Et quiAmideo dicto Felice. qͥ excōmunicatus eſt ſolenniter cū fautoribꝰ ſuis ꝑ Eugeniū in concilio Florētino. vt pape obediunt. niſi forte ſimplices ⁊ idiote qͥſequūtur in hoc dyoceſanos ſuos paratos ad cōtrarium quādo eis conſtaret de veritate ab eis ignorata. Ꝙ autem aliqui dicant ſe credere et mente teneriEugeniū vt veꝝ papā. ⁊ illum reputare antipapamſed tamē ad vitādū ſcādalū ſuū .ſ. amiſſionis rerumexilij. incarcerationis. priuationis beneficiorū. periculi mortis. illum infelicem abextra venerantur. vtpapā nomināt. ⁊ huiuſmodi. tamē corde vt antixp̄mdeteſtant̉. Non vident̉ magis excuſari a mortali qͣꝫMarcellinꝰ papa cū in veneratione ydoli poſuit grana incēſi ſuꝑ prunas timore mortis compulſus. diſ.xxj. Nūc. Aut ꝙͣ Salomon cū ob amorem mulieruꝫydolis genua flectebat ad complacendum eis. q̄ tamen corde nō adorabat. Eſt em̄ ibi mendaciū ī chriſtiana religione ſeu his que ꝑtinent ad fidem. quodē ꝑnitioſum mendaciū. xxij. q. ij. Primū. Eſt em̄ mēdacium nō ſolū ī verbo. ſed in oꝑe. quod tamen ꝓus dicit̉ ſimulatio. Un̄ nec. b. Tho. excuſat a danatiōe antiquos ph̓os qui cōcurrebant cū populisad venerandū ydola exterius. ꝙͣuis ſcirent nō eſſe deos. arg. ad hoc di. l. Preſbyteros qui. Hec ꝓ paucisdicta ſunt ratione ſciſmatis. Sed de poteſtate pape⁊ concilij infra dicet̉ in fine tercie partis ſi vitā coneſſerit dn̄s.Diuiſerunt ſibi pe§. xj.ſtimēta mea. ⁊ ſuꝑ veſtem meā miſerūt ſortē. pͣs. xxj.Loquit̉ p̄s. ī ꝑſona xp̄i conq̄rētis pie d̓ crucifixoribꝰcorꝑaliter. ſed nō minus de crucifigētibꝰ ſpūaliter ꝑſciſmata. hereſes ⁊ malos mores. Ueſtimēta chriſtiſignificāt ſpūaliter eccl̓iam ſeu fideles aliqn̄. Un̄ deip̄is loquēs ꝓpheta ait. His om̄ibꝰ velut veſtimentoveſtieris Iſa. xlix. Et in p̄s. ad xp̄m loquēs ait. Mirra .ſ. amaritudinis ⁊ mortificationis. Gutta ē quoddam genus aromatis quod tollit inflaturas ⁊ tumores. ⁊ ſignat humilitatem que tollit ſuperbiā. Caſſia que in locis aquoſis creſcit ī immēſū. ⁊ ſignificatfidem. hec odorē ſpirāt alij boni exempli. ⁊ hoc a veſtimētis tuis a domibus eburneis .i. a fidelibus tuisẜm glo. qͥ dicunt̉ idcirco veſtimēta xp̄i. qꝛ ſicut veſtimentum inheret veſtito. eumqꝫ circundat et ornat.ita fideles chriſto inherent ꝑ dilectionem. circūdātper imitationem exteriorem. ornāt per venerationē.dicunt̉ ⁊ domus. quia chriſtus inhabitat ꝑ gratiā etrefectionē. Eburnee ꝑ caſtitatē ⁊ fortificationē. ex qͥbus .ſ. virtutibꝰ delectauerūt te .i. tibi plaeuerunt ochriſte. vel delectabilē te habuerunt filie regū. Filieſpūales regū .i. prelatoꝝ ſanctoꝝ. Eſt gͦ eccleſia veſtꝭxp̄i et veſtimenta eius. Ueſtimenta in plurali ꝓptermultiplicitatem rituū. morum. ⁊ diuerſoꝝ ydeomatū eccleſiaꝝ diuerſarum. Unde ⁊ Iohānes ſeptem
eccleſijs in aſia mittit apocalipſim ſuam. vt. jͣ. c. dicitur. Ueſtis in ſingulari dicit̉ ꝓpter vnitatē vnius fidei. ſpei. et dilectionis. Un̄ xp̄s Petro ait. Suꝑ hācpetrā edificabo eccl̓iam meā Math̓. xvj. Sed veſtimēta hec partiunt̉ ⁊ diuidūt ſciſmatici. ſortiunt̉ v̓omali prelati. Et ſic diuiſerūt ſibi veſtimenta ſua ⁊cͣ.In quibꝰ tria pn̄t notari.Primo enormitas ſciſmatis. ibi. Diuiſer̄t ſi. veſ. meaSecūdo vnitas regimīs. ibi. ⁊ ſuꝑ veſtē meā.Tercio prauitas regimīs vel gratuitas chariſmatisibi. miſerunt ſortē.yIQuātum ad priY.XII.muꝫ enormitas ſciſmatis ex hoc apparet. qꝛ illi quiveſtimenta chriſti corporalia diuiſerunt fuerūt gentiles ⁊ xp̄i crucifixores. ⁊ maxime offendētes. Paganis ſil̓es eſſe ſciſmaticos xp̄s oſtendit cum coniunxitgentiles cum ſamaritanis qui ſciſmatici erant ſeꝑati .ſ. a iudeis dicens. In viam gentiū nō abieritis. ⁊ īciuitatem ſamaritanoꝝ non intraueritis. Chriſtuꝫquoqꝫ crucifigūt quantū in ſe ē. qꝛ diuiſionē faciūtꝓpter quā tollendā inter nos ⁊ deū ⁊ ppl̓m gentileꝫ⁊ iuda icū xp̄s crucifixus ē. Et ideo apl̓s admonet dicēs. j. ad Choꝝ. j. Nō ſint ī vobis ſciſmata. De iudeis quidē dicit̉ ꝙ ſciſma erat inter eos Ioh̓. ix. Et hocꝙͣtū ad illos qͥ xp̄m blaſphemabāt. ⁊ cū deuotis ꝑſonis nō concordabāt ad ſentiendū vnū de xp̄o .ſ. ꝙ ſāctus ⁊ bonus ⁊ deus erat. Ꝙͣgrauiter autē ꝓpter magnitudinē ſceleris puniant̉ a deo eternaliter ⁊ pn̄tialiter. ab eccleſia ſpūaliter. a ſeculo temporaliter habes ſupra eo. c. §. iij. iiij. ⁊. v. Qui autem ſint principales ad cauſandum ſciſmata oſtendit Hierony. d̓cens. Ueteres ꝑſcrutans hyſtorias inuenire nō poſſum alios ſcidiſſe eccl̓iam dei. ⁊ de domo domini populos ſeduxiſſe preter eos qui poſiti ſunt domini ſacerdotes ⁊ ꝓphetas .i. ſpeculatores. Hi vertunt̉ ī laqueū tortuoſum ponētes ſcandalū in oī loco. xxiiij.q. iij. Tranſferunt. Diuiſores ſunt heretici ⁊ ſciſmatici. Ueſtimēta xp̄i congregationes fideliū vel ſacramenta vel ſcripturas ſacras ẜm glo. ſub quibꝰ deuslatet vt homo ſb̓ veſtimento. Diuidunt autē hec dūperuertunt ⁊ corrumpunt male exponendo vel indigne tractādo.Quātum ad ſecunº. §. xiij.dū dicit glo. ꝙ veſtis xp̄i eſt vnitas eccl̓ie ſeu eccl̓ia q̄vna ē. Un̄ ī ſymbolo dr̄. Unā ſāctā catholicā .i. vl̓eꝫeccl̓iam. Et Cant̓. vj. Una ē (inqͥt ſpōſus de eccl̓iacolumba mea. ⁊ ideo ſicut vnitas diuidi non poteſtita nec eccl̓ia. In cuiꝰ figurā veſtis illa xp̄i (dicit euāgeliſta Ioh̓is. xix.) ꝙ incōſutil̓ erat. ⁊ deſuper contexta ꝑ totum. nō hn̄s videlicet ſciſſurā aliquā factaꝫad acum. Heretici igitur ⁊ ſciſmatici quantuꝫ in eisē ſcindere querūt. Et ẜm hoc dicit Hiero. de quibuſdam hereticis ⁊ ſciſmaticis. Uetus oriēs int̓ ſe ppl̓orum furore colliſus indiſciſſam dn̄i tunicā. et deſuꝑcontextā minutatim ꝑ fruſta decerpit. et xp̄i vineamexterminant vulpes. xxiiij. q. j. Qm̄. Sed preualerenon pn̄t. ſicut nec milites ſciderunt tunica illā. Un̄Pelagius allegans Aug. Si nullo modo poteſt recte dici eccl̓ia in qua ſciſma eſt. reſtat vt qm̄ eccleſianulla eſſe nō pōt niſi ea ſit quaꝫ in apoſto lice ſedis ꝑſucceſſiones ep̄orum radice conſtitutā hoīm nullorū malicia vllo mō valeat extinguere. xxiiij. q. j. Pudenda. Hinc ⁊ Cyprianꝰ. Eccleſia vna ē q̄ in multitudinē latius incremēto fecunditatis extendit̉. quomō multi radij ſūt ſed vnū lumē hn̄t. ⁊ rami arborismulti ſunt. ſed robur vnū tenaci radice fūdatū. Etqūo de fonte vno riuuli plures defluūt. ⁊ nūeroſitaslicet diffuſa videat̉ exundantis copie largitate. vni-