¶ Capitulū.VII.

Aut nō ſunt talia. ⁊ tunc aut illa ſunt exp̄ſſe ꝓhibitaa iure vt torneamēta ⁊ duella. exͣ de tor. per to. ⁊. ij. q.iiij. Honomachiā. Uel etiā ibi ꝓbabilit̓ īminet ꝑiculū vite vel notabil̓ leſionis. exercitiū hoꝝ mortaleeſt. Inſpectio aūt hoꝝ nō videt̉ mortale niſi qͥs itainordinate afficeret̉ ad aſpectū hmōi. ꝙ etiā accederet ad inſpiciendū ſi p̄ciperet̉ ꝯtrariū. vel niſi qͥs ꝓpt̓hoc dimittat diuina in diebꝰ feſtiuis. Et de hͦ intelligitur. c. inductū ſupͣ. Qui die ſolēni. Uel daret operam effica eē ad hmōi faciēda. ſicut qͥ ꝓuocāt ad iſtavl̓ ſoluūt facientibꝰ qͥ al̓s nō faceret. Aut nō ſunt expreſſe ꝓhibita ⁊ tūc ſi repn̄tant multū turpia ⁊ laſciuia ea exercētes: mortal̓r peccāt. ⁊ de hͦ de ꝯſe. diſ. ij. c.Pro dilectione. Et inſpectio voluntaria taliū mortale eſt. qꝛ nil aliud eſt qͣꝫ delectari de turpibꝰ ⁊ de ſeuis. tum etiā quia ꝑiculo tēptationis ſponte ſe exnit. ⁊ de hͦ intelligit̉. ca. ſupͣdictū Augꝰ. Qui vensribus. Loquit̉ em̄ ibi de hiſtrionibꝰ ⁊ venatoribꝰ cūbeſtia dentata. Si a caſu reſpicit talia neſciens fierihmōi repn̄tationes. nō vr̄ defacili ꝯdēnandus ꝓ leui⁊ incauto aſpectu. Si aūt alia vana ⁊ ſolatioſa rep̄ſentent̉ ob ſolatiū. qd̓ tn̄ nō ſit in obprobriū eccleſievel cleri vel religionis. de ſe nō vr̄ mortale: nec exercitatio nec aſpectio. vt facere laruas. dracones. reges.⁊ hmōi. Sil̓r aſpicere coreizātes. ſaltantes. curretesad brauiū. in paleſtra ſe exercētes. vel haſtiludijs. vl̓alijs ludis. de ſe nō videt̉ mortale ꝙͣuis vanitas ſit etamiſſio tꝑis. Poſſet tn̄ ibi eſſe mortale ꝑ accidēs ꝓpt̓aliqd̓ malū ſuꝑueniēs. vel malā intentionē in hmōivt ſi qͥs ex aſpectu mulieꝝ corizantiū trahat̉ in cōcupiſcentiā eaꝝ. Clericis etiā ⁊ religioſis talia aſpicere magnū pctm̄ vr̄ ꝓpter ſcandaluꝫ populi. Un̄ dr̄ deꝯſe. diſ. v. Nō oportet .i. nō ꝯgruit miniſtros altarisvel qͦſlibet clericos ſpectaculis aliquibꝰ intereſſe. Etin. ca. p̄cedēti dr̄ ꝙ laruas demonū ante ſe fieri nō cōſentiāt. Et qꝛ multa mala ꝯtingit in hmōi fieri ideodeteſtanda ⁊ rep̄hendenda in p̄dicationibus et alijshuiuſmodi.De curioſitate.§. vj.⁊ aſpectu vano oculoꝝ quātum eſt ꝑiculoſus plus qͥalioꝝ ſenſuū abuſus. Cōmitti pōt pctm̄ ꝑ viſum magis qͣꝫ ꝑ aliuꝫ ſenſum multipl̓r. inceſſant̓ ⁊ facilit̓ ẜmmagiſtrū Umb̓. in expoſitōe regule Auguſt. Inducit incautꝰ aſpectus ad quodlibet capitaliuꝫ vicioꝝ¶ Primo em̄ irritat gulā Gen̄. iij. Uidit mulier lignum qd̓ eſſet bonū ad veſcendū. ⁊ pulchrum oculisaſpectuqꝫ delectabile: ⁊ tulit de fructu eiꝰ ⁊ comedit.¶ Scd̓o incitat cupiditatem ⁊ auaritiā Math̓. iiij.Oſtendit ei. i xp̄o dyabolus oīa regna mūdi. vt .ſ. incitaret ad appetitū eoꝝ. Ambro. Mens auari ſemꝑauꝝ ſemꝑ argentū videt. ¶ Tercio ꝓuocat ad ſuꝑbiam. Un̄ Bern̄. dicit. ꝙ lucifer vidēs filiū dei eqͣleꝫpatri voluit aſſimilari ſibi vt eſſet eqͣlis ⁊ ipſe patri.vn̄ in corde ſuo dixit. Similis ero altiſſimi Yſa. xiiij.Et in fabula dr̄ ꝙ buſo ſe ꝓpterea inflauit in prato.vidit ibi bouē magnū paſcentē ⁊ voluit ei aſſimilain magnitudine: ſꝫ crepuit. ¶ Quarto cōmouet iraꝫMath̓. xviij. Uidētes ꝯſerui eius q̄ fiebant ꝯtriſtatiſunt valde. Sic ⁊ frēs Ioſeph vidētes ꝙ a patre plꝰceteris amaret̉: oderāt eū. nec poterāt ei quicꝙͣ pacifice loqui Gen̄. xxxvij. ¶ Quinto cōcitat inuidiamj. Regū. ij. Uidebis emulū tuū in cunctis ꝓſperis iniſrahel. ⁊ paulo poſt. vt deficiant oculi tui. ⁊ tabeſcataīa tua .ſ. inuidia hec vidēdo. Socrates. Utinā ocuſi inuidoꝝ in omnibꝰ ciuitatibꝰ eſſent vt de omniū felicitate torquerent̉. ¶ Sexto fouet accidiā. Accidielus em̄ viſa intēperię tēporis nō audet exire ad opusſꝫ torpeſcit in domo. Ecc̄i. xj. Qui conſiderat nubesnunꝙͣ mētet. ¶ Septimo inflamat ad libidinē. Ec-

cleſiaſtici. ix. Propter ſpeciē mulieris multi perierūt.⁊ ex hͦ ꝯcupiſcentia qͣſi ignis exardeſcit. Gen̄. vj. Uidentes filij dei filias hominū ꝙ eſſent pulchre acceperunt vxores ex omnibꝰ qͣs elegerāt ꝓpter qd̓ poſteaſecutū eſt diluuiū. Sic egyptij vidētes Sarā vxoreꝫAbrahe ꝙ eſſet pulchra nimis nūciauerūt Pharaoni ⁊ ſb̓lata eſt mulier Gen̄. xij. Sic Sampſon vidēsmulierē Dalidā de philiſteis adamauit: que tandeꝫfuit cauſa mortis ſue Iudi. xiiij. Sic Dauid vidensBerſabee lauantē ſe miſit ꝓ ea ⁊ adulteriū ꝑpetratus eſt. ij. Regum. xj. Senes iudices populi vidētesSuſannā exarſerūt in cōcupiſcentiaꝫ eius Danielisxiij. Omne igit̉ peccatorū genꝰ ꝑ oculos generat̉. Eideo xp̄s dixit. Si oculus tuus neꝙͣ fuerit: totū corꝑū tenebroſum erit. quia .ſ. omnes tenebre peccatom ꝑ malos oculos inducunt̉. Et ideo ſi oculꝰ tuusſcandaliſat te erue eū .ſ. nō aſpiciēdo illud vnde ſcanliſaris ⁊ proijce abs te ait ſaluator Mathei. xviijScd̓o oculus pōt inceſſant̓ inducere ad malū qd̓nō ſic eſt de alijs ſenſibꝰ. Nā alij ſenſus nō ſemꝑ habent obiecta in ꝓmptu. vt patet ī auditu. guſtu. odoratu. ⁊ tactu. ſꝫ oculus ſemꝑ hꝫ qd̓ poteſt inſpicere etinde peccare ſi velit. ij. Petri. ij. Oculos habētesnos adulterij ⁊ inceſſabilis delicti. Iteꝫ actus ocvelotior eſt ꝙͣ alioꝝ ſenſuū. Unde apoſtolus ꝯiungiteū cū momēto dicēs. in momēto in ictu oculi. ⁊ ideofacilit̓ ꝑ ipſum peccat̉. vnde Iudith. x. dicit̉ ꝙ cū intraſſet ante faciē eius ſtatim captus ē in oculis eiuEt ideo dr̄ Ecc̄i. xxxj. Neqͥus oculo quid creatū eſq. d. nihil. ſi quis male vtat̉. Item ꝙͣuis impudicitiapoſſit vigere in omnibꝰ ſenſibꝰ. ꝑmaxime tn̄ in viſu.Et in olfactu quidē cum in odoribꝰ meretricis delectatur. iuxta illud. Aſperſi cubile meū mirra ⁊ aloe⁊ cinamomo Prouer. vij. Itē in auditu cū vex eiusvel cantꝰ audit̉ Ecc̄i. ix. Colloquiū eius qͣſi ignis exardeſcit. vn̄ de Bern̄. dicit. ꝙ eſt ſicut ſibilus ſerpentis .ſ. toxicans. In guſtu cōuiuando cuꝫ ea. ꝓpter qd̓dicit̉ Ecc̄i. ix. Cū muliere aliena nō ſedeas nec accibas cū ea. nec alterceris ī vino cū ea. In tactu Prouer. vj. Qui ingredit̉ ad vxorē ꝓximi ſui nō erit mundus cum tetigerit eā. In oculis. ij. Petri. ij. Oculosplenos adulterij. Licꝫ gͦ vigeat corruptio impudicitie in omnibꝰ ſenſibus plus tn̄ in oculis. Tactus em̄ſimplex ſolā ſuauitatē carnis ſuſcipit. Auditus dulcedine eloquij. Odoratus fragrantiā odoris. Guſtꝰnihil ꝓprie de ea ꝑcipit. Sꝫ viſus colorē. figurā. geſtꝰornatu. mēbra. ⁊ totius corporis diſpoſitionē ꝑcipitEt quātoplura ſunt tantomaiorē ignem accendūt.Itē frequētius pōt videri ꝑſona ꝙͣ tangi vel audirivel cuꝫ ea comedere. Poteſt qͥs videre oēs mulieresvniꝰ ciuitatis ⁊ oēs cōcupiſcere: ſꝫ nō ſic tangere. audire ⁊ hmōi. Unde Tren̄. iij. dr̄. Oculus meus depredatus eſt animā meam in cunctis filiabꝰ vrbis mee.Itē audatius oculus peccat in mulieres qͣꝫ alij ſenſus. Audet em̄ quis videre multas mulieres cū qͥbusnō auderet loqui. Itē non pōt ita dep̄hendi impudicitia oculi ſicut alioꝝ ſenſuuꝫ. Item inſatiabilior eſtalijs ſenſibꝰ. Eccleſiaſtes. .j. Non ſatiat̉ oculus viſu.Et ideo Augꝰ. in regula. Nec dicatis vos hr̄e aīospudicos ſi habeatis oculos īpudicos. qꝛ impudicusoculus īpudici cordis ē nuncius. xxiij. q. v. Nec ſolo.Cauendū igit̉ a curioſitate oculoꝝ. De qͥnqꝫ ſenſibꝰhabes ſupͣ in pͥma ꝑte ti. ij.Sed querit.§. vij.vtrum liceat in lr̄is ſecularibꝰ ſtudere vel eis vti. EtGratianus quidē hāc queſtionē mouet de viris eccleſiaſticis. diſ. xxxvij. ꝑ to. Et arguit ꝓ ⁊ ꝯͣ. Demū ſicſoluit in. §. Cur ergo. Seculares lr̄as quidā leguntad voluptatē: poetaꝝ figmētis ⁊ verboꝝ ornatu de-