¶ Capitulum.V.

caſtaldionatū. aduocatiaꝫ. yconomatū. ⁊ hmōi. .j. qͥiij. ſaluator. extra. eo. ad noſtrā. Et de hac etiā videintelligendū qd̓ dicit Io. de lig. extra. eo. c. pͦ .ſ. ꝙ necpapa nec alij degentes in curia cōmittūt ſimoniaꝫ: ſipapa ex certa ſciētia ſcit ⁊ tolerat. Naꝫ certa ſcientiaprīcipis purgat hoc viciū. Sꝫ ⁊ ẜm Pe. de pal̓. in. iiij.diſ .xxv. ⁊ in qͥbuſcūqꝫ ſimonijs et ſi peccatū nō euiterpenaꝫ tn̄ iuris poſitiui cui nō ſb̓eſt ſꝑ euadit. Un̄ necſuſpenſionē nec hmōi penas iuris ſui timet: ſicut neceſt etiā excoīcatꝰ ſi ꝑcutiat clericū. Dicit etiā idē Pe.ꝙ ille qͥ emeret bn̄ficiū vel ordinē etiā a papa penasiuris nō incurreret. qꝛ ſic̄ pōt diſpēſare ī penis iā incurſis: ita etiā ꝙ nō incurrant̉: ſic̄ poſſet puilegiū alicui ꝯcedere ꝙ ꝑcutiēdo clericū nō eſſꝫ excōicatꝰ: licetnō libēter faciat. Qn̄ aūt dat ꝓ pecunia videt̉ diſpēſare ꝙ licꝫ retinere: ſicut qn̄ ſciēter dat ordinē irregulari eoip̄o diſpēſat cū eo. Un̄ qͥ habuit beneficiū ꝑmoniā in curia: ſi hꝫ ꝯſcīam ꝙ emanauit de ꝯſcīa ppe cōferētis penitēdo de peccato nō hꝫ reſignare: ſedpoteſt retinere. Hec ille.Querendū ergo a§. iij.clerico vel laico ē ꝓut videt̉ expedire ẜm ꝑſone ꝯditionē: ſi dedit vel recipit aliqͥd ſpūale vel ſpūali ānexum: vt ſacr̄a. bn̄ficia. ſepulturas. vl̓ iuſpatronatꝰ. ethmōi. ꝓ aliquo tꝑali vel pecunia: vel p̄ce: vel obſeqͥoqꝛ ſimoniā cōmiſit: ⁊ ꝑ ꝯn̄s mortal̓r peccauit. ⁊ qui dedit ⁊ qͥ recepit ⁊ qͥ mediator ad hoc vl̓ cooꝑator fuit.j. q. j. reꝑiūtur. Nec in hͦ excuſat ignorātia: cū ſit ignorantia iuris diuini q̄ neminē excuſat. Et hoc veꝝ eſtſi iſta p̄poſitio pro cū dr̄ dari ꝓ ſpūali importat appreciatōem vel cōmutatōeꝫ vel cām pͥncipal̓r mouentē:ita .ſ. ꝙ illud tꝑale ſit vt preciū rei ſpūalis: vl̓ ꝓpter hͦpͥncipal̓r detur ip̄m ſpūale. Sꝫ ſi ꝓ īportet cām finalēvl̓ admi niculatiuā. vt .ſ. ſi detur aliqͥd tꝑale in collatiōe ſeu receptōe ſpūaliū ob reuerentiā ſacr̄oꝝ: vl̓ acſuſtentatōeꝫ miniſtroꝝ ⁊ ad ſeruādū pias cōſuetudines ī hmōi: ⁊ nō vt p̄ciū ipſoꝝ: nō eſt ibi ſimōia. ita tn̄ꝙ ceſſet oīs pactio ⁊ cōuētio .j. q. ij. ꝙͣpio. ſed ⁊ ſine pacto etiā cum ſubtrahunt̉ talia .ſ. ſpūalia ⁊ maxime ſacramēta a nō dātibꝰ pecuniā: vel exigūtur a nō valētibꝰ dare: vl̓ etiā a valētibꝰ: ſꝫ nō volentibꝰ dare extorquent̉ p̄cipue ante collatōem ſpūaliū: multuꝫ p̄ſumitur de ſimōia. Secꝰ ſi libere ſpūalia traderent̉. ⁊ poſtcollatōeꝫ nolētes dare etiā cogerētur ad dandū: nonqͥdē vt preciū: ſꝫ vt ſtipēdiū ⁊ ſubſidiū rōne cōſuetudinis ibi exiſtētis. Tho. in quolibet. Spōte aūt oblata licite pn̄t recipi. j. q. ij. ſicut ep̄m. Si autē dās ſacramentū vl̓ aliud ſpūale intendat reciꝑe pecuniā ethmōi: al̓s nō daturꝰ: dans etiā predicto modo aliqͥdtꝑale vt pecuniā ⁊ hmōi: nō vt preciū: ſed vt elemoſynam nulla interueniēte pactione vel exactiōe: erit ſimonia. non quidem in recipiēte ſacramētū: ſed in dāte: que tamē ſimonia quia mentalis eſt: ſola penitentia purgatur. qꝛ nullā cenſurā eccl̓iaſticā inducit. extra eo. mandato. ⁊ ita ecōuerſo qn̄ dans ſpūale intēderet libere dare: ⁊ recipiēs intenderet qͣſi p̄cio emere ex eo ꝙ temꝑale dat. Un̄ nota ꝙ aliquādo ſimōiacōmittitur ex parte vtriuſqꝫ. cum .ſ. dans ordinē velbeneficiū vel aliud ſpūale facit pactū cū recipiēte: vtvtriqꝫ habent intentōeꝫ ad temꝑalia pro ſpūalibuscōmutanda. Aiquādo ex ꝑte neutriuſqꝫ: vt cum cōſanguineꝰ dat aliquid non ep̄o: ſed conſiliario ep̄i vtcōferat beneficiū vel aliud ignorāte eo qui recipit etep̄o. Aliquādo ex parte dantis ſpirituale tm̄: vt cumdat principaliter ea intentiōe ꝙ habeat temporaliaqd̓ non intendit recipiens. Aliqn̄ ex parte recipientis tm̄: vt cū ip̄e dat aliqͥd tꝑale pro ſpūali pͥncipalit̓vel ordinatori vl̓ alteri: ipſo tn̄ ordinatore ignorāte:vel hoc nō intēdente.

De precibus que§. iiij.dicunt̉ munꝰ a lingua: qn̄ vel quō inducāt ſimoniaꝫ.Nota diſtinctōem q̄ fit a doctoribꝰ. Aut em̄ qͥs porrigit p̄ces pro ſe. aut pro altero .ſ. vt obtineat bn̄ficiuꝫ.ſacr̄m. vl̓ aliqͥd aliud ſpūale. etſi porrigat preces ꝓ ſepro obtinēda dignitate vel bn̄ficio ſeu eccl̓ia habente curā aīaꝝ: tales preces inducūt ſimoniā: ẜm Hug.Ray. Hoſti. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ⁊ ī directorio iuris. li. iij.etiā quātumcūqꝫ al̓s eſſꝫ dignꝰ. qꝛ eoip̄o ꝙ ſe ingeritp̄ſumptuoſus ⁊ ambitioſus videtur: ⁊ ꝑ ꝯn̄s indignꝰEt rō eſt ẜm Tho. in quolibet. qꝛ nullus pōt exercere curā aīaꝝ extra grām ſeu cum peccato mortali digne. qꝛ faciēdo ea q̄ ꝑtinēt ad curā peccabit mortal̓rſed nemo ſcire poteſt ſi eſt extra mortale peccatuꝫ: etſic eſt p̄ſumptuoſus ⁊ ſimoniacꝰ. Unde ⁊ nullꝰ debetſibi aſſumere honorē: ſed qͥ vocat̉ a deo tanqͣꝫ Aarō:vt dr̄ ad Hebre. v. ⁊ ſic videtur facere cōtra ius diuinum. viij. q. j. in ſcripturis .j. q. j. ordinatōes. extra deelec. qͣliter. Multo magis eſt ſimōia ſi al̓s eſt indignꝰputa qꝛ illiteratꝰ vel notorius fornicator ⁊ hmōi. Siaūt porrigat p̄ces pro ſe pro bn̄ficio ſimplici ⁊ indigeat: nec indignꝰ eſt eo ꝓpter aliqd̓ impedimentū: nō eſtſimoniacus: nec peccat ẜm Ray. Tho. ⁊ alios. extrade p̄ben. c. ij. Si v̓o nō indiget peccat. .j. q. ij. clericos.ẜm Ray. ⁊ multo magis ſi eſſet indignꝰ. ppil̓. tamē etBar. dicūt ꝙ hec opinio eſt Burā. ⁊ credūt ꝙ exqͦ aliquis eſt ꝓmotus ad ſacros ordines: cum hmōi ordinatio titulū eccl̓iaſticū requirat poteſt petere bn̄ficium eccl̓iaſticū: licꝫ abūdet in tꝑalibꝰ. ⁊ non ſolū ſimplex: ſed etiā beneficiū cū cura pōt petere ſi eſt dignꝰ:exemplo Iſa. qͥ dixit. Ecce ego: mitte me. Tamē iſtivltimū dictū non videt̉ tutū nec tenendū cū ſolēniores doctores ꝯtrariū dicāt. Nec exēplū inductū multum valet. Nam Iſaias ad p̄dicandū mittebat̉: nōad preſidendū. vidit etiam priꝰ ſe purgatū. viij. q. j. inſcripturis. qd̓ de ſe nullus pōt ſcire. Unde dicit Nico. de lyra ſuꝑ illo paſſu. Ecce ego: mitte me Iſa. vj.Se offerēdo non peccauit. qꝛ an̄ diſpoſituꝫ ſe vidit ꝑpurgatōeꝫ. Et ſuꝑ illud qd̓ ſequit̉. Uade ⁊cͣ .ſ. ad arguendū peccata regni Iude. Pro ſacr̄is v̓o vel alijsſpūalibꝰ nō reꝑit̉ ꝓhibitū p̄ces porrigere ꝓ ſe ſi eſt dignus. excepto tn̄ religioſo qͥ velle nō habet. xij. q. j. nōdicatis. Et p̄cipue ad ordines ꝓmoueri nō dꝫ: niſi devolūtate p̄lati. extra d̓ tēp. or. c. ad aures. Si āt p̄cesporrigant̉ ꝓ alio: tūc aut ſūt p̄ces ſpūales: aut carnales. Si carnales: tūc aut ꝓ digno: aut ꝓ indigno. Etſiqͥdē ꝓ īdigno ſimōia ꝯmittit̉ ẜm oēs doc. jͣ. q. j. de ordinatōibus. Si v̓o p̄ces ſint ꝓ digno. puta qꝛ illi quip̄cant̉ attēdūt ad parēt elā pͥncipal̓r. ſi tn̄ ſuꝑior nonhabeat reſpectū ad p̄ces: ſꝫ ad meritū ꝓmoyēdi .ſ. ordines vl̓ bn̄ficiū: nō ꝯmittit̉ ſimōia. extra. d̓ cta. ⁊ qͣli.ordi. c. tuā. īmo ſi cōſanguineꝰ dignꝰ eſt plꝰ tenet̉ ei p̄latꝰ ꝙͣ extraneis ꝓuidere. ar. extra d̓ coha. cle. ⁊ mu. c.pͦ. Hec in directorio iuris. Tho. autē in. iiij. dic̄ ꝙ ꝙqͥs dat aliqͥd ſpūale ꝓ laude acqͥrenda vel pro fauo:quē expectat ab eo cuius precibus ſatiſfacit: nō ē dubiuꝫ quin ſymoniā cōmittat. ⁊ ſimilit̓ ſi hoc facit adeuitandū aliqd̓ periculū vel malū qd̓ pōt inferre preces porrigens ſi non exaudit̉: puta aliquis potens. ethe dicūtur preces armate. Qn̄ ergo preces fiūt ꝓ īdigno: ſatis apparet ꝙ nihil aliud mouerit niſi fauor ⁊auxiliū: aut ꝑiculū euitādū. Et dr̄ fauor ẜm catholicon auxiliū. laus. ⁊ aſſenſus. Et ideo manifeſte ſimonia cōmittitur ſi propter hoc beneficiū eccleſiaſticuꝫdetur. Si autem pro digno fiāt preces: qͣꝫtuꝫ ad iudiciuꝫ hoīm probabile videtur .ſ. ꝙ dans magis moueatur intuitu dignitatis ꝑſone ꝙ fauore precū. ⁊ ideonō reputat̉ ſimoīa. Si tamē pͥncipal̓r moueat̉ fauore precū vel timore rogātis: ꝙͣtum ad diuinum iudi-