Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
6r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum

ſimi. Talis fuit abraham de quo ſcribit̉ Gen̄. xiij.erat diues in poſſeſſione auri argēti. Sic Iob vtpatet pͥmo ca. habuerit inordinatū amorem patuit ex amiſſione ip̄aꝝ rerū in qua ꝑturbatus fuitTerciū .ſ. nec habere nec amare: hoc eſt ꝑfectū. Unde ꝓuer. xxx. dicit̉. Duo rogaui te ne deneges mihi anteꝙ moriar. diuitias paupertates ne dederis mihi:ſed tm̄ tribue victui meo neceſſaria. Diuitie frequēter peruertūt poſſeſſores ſuos. Iuxta illud Deutroxxxij. Incraſſatus eſt dilectus et recalcitrauit Sen̄.Non eſt pauꝑ cui quātūcūqꝫ parū eſt: ſatis eſt. ſubdit. Suꝑflue habere cupiditatis eſt: neceſſaria habe̓infirmitatis eſt. oīa relinquere ꝑfectionis eſt: ſicut fecerūt apl̓i. Unde Petrus in ꝑſona oīm dicebat. Ecce nos reliqͥmus oīa et ſecuti ſumus te ⁊cͣ. Math̓. xix.Et Hiero. Socrates ille thebanꝰ ad philoſophandum ꝑgeret magnū auri pondus abiecit: nec extimauit ſe diuitias ſimul virtutes poſſe poſſidere ⁊cͣ. xij.q. ij. gl̓ia. Quartū .ſ. habere amare. Si ament̉ pluſ deus vel cōtra deū ita .ſ. vt habens eas ꝑatus ſit facere cōtra dei mandata ne amittat: vel ſubuenirein magnis neceſſitatibꝰ ſibi notis: ꝑiculoſuꝫ eſt ꝑnitioſuꝫ. Unde pͣs. Diuitie ſi affluant nolite cor apponere .ſ. inordinate amando. Ratio aūt quare auaricia eſt peccatū eſt iſta ẜm. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxviij.arti. ij. Eoꝝ que ordinant̉ ad aliquē finē: bonū eoruꝫcōſiſtit in ꝓportione ſeu debita ꝯmēſuratōe ad illumfinem bonū. id eſt ſint in tali menſura ſeu quātitate ꝑtingant ad fineꝫ. Sicut medicina que ordinatad finē ſanitatis corꝑis: tūc eſt bona qn̄ ſumit̉ in talimenſura qualitate que inducat ſanitatē: malū aūteoꝝ que ordinant̉ ad finē ꝯſiſtit in exceſſu vel defectuad debitū finem. Sicut medicina purgatiua tunc eſtmala qn̄ euacuat ſufficienter malos humores velquādo nimis euacuat ita etiaꝫ bonos aufert: temporalia autem bona ſunt ordinata a deo ad ſuſtentationeꝫ hoīm. Querere igit̉ ea tenere vel deſiderarenon ſolū ad ſuſtentatōeꝫ ſui ſuoꝝ ſed ad ſuꝑfluitatē vanitatē: virioſuꝫ eſt malū. qꝛ exceſſus fit a debitaeoꝝ menſura. Sed qꝛ etiaꝫ licet vti indebitis medijs vt ad debituꝫ finē ꝑueniat̉. ẜm bt̄m Tho. qꝛ ẜmapoſ. ad Ro iij. ſunt faciēda mala vt veniāt bona: hinc eſt non licet querere vel deſiderare tꝑaliaetiā ꝓpter ſui ſuſtentatōeꝫ indebitos modos. vt perfurtū. vſurā. fraudulentiā hmōi.§. ij.Quātū ad ſecūdūprincipale. Sciendū vitiū Auaricie p̄cipue aggrauat hominē. vt graue inclinat̉ ad centrū: ita auaricia pre ceteris ad centrum inferni deicit. Cōmuniterem̄ auari ſunt obligati reſtitutōnibꝰ dediti iniuſtislu cris: ſaluari poſſint centrū inferni deſerere niſi alleuient̉ reſtitutionē dimiſſionem illicitorum lucroꝝ: potius pondere peccatoꝝ volunt adinferna deſcendere ꝙͣ cōſueta mala relinquere: quinimmo ẜm Hiero. Cetera vitia homine inueteraſcente ſeneſcunt: ſola auaricia inueneſcit. Et ratio naturalis eſt ẜm Tho. vbi ſupra. ſenes ꝓpter defectumnaturalem auidius exterioꝝ rerum reqͥrunt ſubſidiaſicut omnis indigēs querit ſue indigentie ſupplemētum: nec tamē excuſat̉ a peccato ſi cōtra rationē appetat. Et precipue cum ipſa natura doceat: quia omne qd̓ antiquat̉ ſeneſcit: propter interitū eſt ẜm apoſtolum ad Heb̓. Et interierit ſumet oīa ẜm psid eſt aliquod ſuoꝝ bonoꝝ. Ideo defacili debet ꝯtemnere omnia: cogitando in breui eſſe moriturū. igiturfilij hoīm vſqꝫquo graui corde. id eſt in auaricia quevos grauat ꝑmanetis? Facilius eſt camelū per foramen acus tranſire ꝙͣ diuit ē intrare in regnū celorumait xp̄c Math̓. xix. Ubi Hiero. Recte diuites came-

lis ꝯꝑantur qꝛ ſicut cameli cuꝫ depoſuerint gibbum grauem ſarcinā ponderū per crunā acus. id eſt anguſtam artam viam intrare tranſire pn̄t. ita ſuꝑbus diues ſi dimittunt gibbuꝫ. id eſt amorē inordinatū diuitiaꝝ. ſarcinaꝝ peccatoꝝ: defacili intrabūtper artā viam in regnū celoꝝ. hec Hiero. Scd̓m magiſtrum hyſtoriaꝝ: acus erat quedaꝫ porta ciuitatisHieroſolime valde arta: quā non poterant intrarecameli niſi depoſita ſarcina. Oſtendit̉ aūt hoc peccatū eſſe graue. qꝛ eſt ꝯtra deuꝫ. ꝯtra proximū. et ꝯtraſeip̄m ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxviij. art. pͥmo. Peccatauarus ꝯtra deū inquātuꝫ ꝓpter bonū tꝑale diuitiarum ꝯtēnit bonū eternū. Unde auariciā dicit apoſto. ad Eph̓. v. ydoloꝝ ſeruitutē: quia affectū quē fidelis exhibet deo ſolicitudinē: auarꝰ exhibet pecunie. Et ſicut ydolatra ſubijcit ſe creature ext̓iori. itaauarus: licet eodem modo qꝛ ydolatra ſubijcit ſecreature quo ad cultū vt exhibeat ei cultū diuinum:ſed auarus ſubijcit ſe pecunie inordinate ꝯcupiſcendo eaꝫ quo ad vſum. Et ideo etſi graue peccatū: nontamē quātū ydolatria. Itē ẜm Criſo. auaricia aſſimilat̉ ydolatrie. qꝛ ſicut ydolatre venerant̉ reliqͥas ydola: nec pre reuerētia audent ea tangere ita multi venerant̉ pecunias eis vti neſciunt ſed vt ſacra deponunt filijs nepotibꝰ intactas ꝯſeruant. Iteꝫẜm Ambroſ. comꝑat̉ auaricia ydolatrie: quia ſicutydolatra nititur auferre gloriā deo ne ſolus deus nomen deitatis obtineat: ita auarus in dei res ſe extendit vt ſolus vſurpet que deus omnibus fecit. Vtraqꝫſunt inimica deo: qꝛ negant deo que ſunt eius.auarus peccat in ꝓximū .ſ. plus debito accipriſeruat pecunias bona alia tꝑalia in damnū nocumentū ꝓximoꝝ. em̄ bona tꝑalia poſſint ſimulpoſſideri a multis: poteſt vnus in bonis tꝑalibus ſuꝑhabundare niſi alteri deficiat. et ſic auariciaeſt directe cōtra proximū. Unde Ambro. Eſurientium eſt panis quē tu detines. nudoꝝ veſtimentum qd̓recludis: miſeroꝝ pecunia quā in terra defodis. Tantorum ergo te ſcīas inuadere bona: quātis poſſis dad debes velle. xlvij. diſ. ſicut hi.re qd̓ velis. id eſt qurus in ſeip̄m. quia hoc inordi Cercio peccatnatur affectus eius licet non deordinet̉ corpus ſicut vitia carnalia. Suſtinet etiā corpus multa īcomoda ꝯtra rationē. Unde Greg. Omnes huiꝰ ſeculi dilectores in terrenis rebo fortes ſunt: in celeſtibꝰ debiles. Et infra. Naꝫ ſepe famē. nuditatē. deiectionē ſuſtinent. eaꝝ rerū ſe abſtinentiā cruciāt: ad qͣs adipiſcendas feſtinant. xlvij. diſ. omnes. Et Eccͣs. vj. dicitur. Eſt aliud malū quod vidi ſub ſole: frequētius apud homīes. vir .ſ. auarus cui dedit deus diuitias .ſ. quo ad mobilia. ſub̓am .ſ. īmobiliū. honoremſ. dignitatis et poteſtatis. nec deeſt aīe ſue. id eſt ſenſualitati vite corꝑali ex his que deſiderat in mundo: nec ei dedit deus poteſtate. id eſt vſum poteſtatisvt ꝯmedat: ſed alius vorabit eas. Eſt autē auaricia mortale triplicit̓: tunc grauar deijcit ad infernum. primo ratōe equitatis quā offendit. ſecūdo ratione charitatis quā excludit. tercio ratōe finis quēꝑuertit. Primo quidē auaricia offendit equitatē.qn̄ nocet proximo iniuſtā acquiſitōeꝫ. furādo. fraudando. hmōi que ſunt mortalia ex genere ſuo. qꝛ vertunt̉ in nocumentū notabile ꝓximo. ſunt ꝯtra iuſticiam. non ſolū iſta ꝑpetrare ſed iſta deſiderare .ſ. rerum illicitas appetere acqͥſitiones qd̓ ꝑtinet ad auariciam eſt mortale. Et de his intelligit̉ illd̓ Abacuc.ij. Ue qui ꝯgregant non ſua. ſecūdo quādo quis itaamat iſta tꝑalia etſi videret extremas neceſſitates ſubleuare poſſet: non faceret ne minueret̉ in tēporalibus. Et de his Iaco. v. Agite nūc diuites: plorateet vlulate in miſerijs adueniunt vobis. diuitie vr̄e