392

T. LIVII [TJ. C. 54o. A. C. ao3.]

que impudens mutuatur consilium. Nuptias in eumipsum diem repente parari iubet, ne quid relinqueretintegri aut Laelio, aut ipsi Scipioni, consulendi velutin captivam, quae Masinissae iam nupta foret. Factisnuptiis supervenit Laelius: et adeo non dissimulavitimprobare se factum, ut primo etiam cum Syphaceet ceteris captivis detractam eam toro geniali mitte-re ad Scipionem conatus sit. Victus deinde precibusMasinissae orantis, ut arbitrium, utrius regum duo-rum fortunae accessio Sophonisba esset, ad Scipio-nem reiicerct; misso Syphace et captivis, ceteras ur-bes Numidiae, quae praesidiis regiis tenebantur, ad-iuvante Masinissa, recipit.

XIII. Syphacem in castra adduci, quum essetnuntiatum, omnis velut ad spectaculum triumphimultitudo effusa est. Praecedebat ipse vinctus; se-quebatur grex nobilium Numidarum. Tum, quantumquisque plurimum posset, magnitudini Syphacis, fa-mae. gentis, victoriam suam augendo, addebat: illumesse regem, citius tantum maieslati duo polenlissimiin terris tribuerint populi, Romanus Carthaginiensis-que, ut Scipio imperator suus ad amicitiam eius pe-tendam, relicta provincia Hispania exercituque, dua-lius quinqueremibus in Africam navigaverit: Hasdru-bal, Poenorum imperator, non ipse modo ad eum inregnum venerit, sed etiam filiam ei nuptum dederit.Habuisse eum uno tempore in potestate duos impera-tores, Poenum Romanumque. Sicut ab diis immorta-libus pars utraque hostiis mactandis pacem petissel,ita ab eo utrimque pariter amicitiam pedtam. Iamtantas habuisse opes, ut Masinissam regno pulsum coredegerit, ut vita eius fama mortis et latebris, fera-rum modo in silvis rapto viventis, tegeretur. His ser-monibus circumstantium celebratus rex in praeto-rium ad Scipionem est perductus. Movit et Scipio-nem quum fortuna pristina viri praesenti fortunae