LII!. XXX. Cai>. 9. 10. [U.C.54n. A.C.ao3.] 387

Carthaginem ipsam qui tueatur, neque imperatoremalium, quam Hannibalem, neque exercitum alium,(piam Hannibalis, superesse. Deductae ergo posterodie naves, simul et legati in Italiam profecti, raptim-qtie omnia, stimulante fortuna, agebantur: et, in quoquisque cessassct, prodi ab se salutem omnium raba-tur. Scipio, gravem iam spoliis multarum urbiumexercitum trahens, captivis aliaque praeda in veteracastra ad Uticam missis, iam in Carthaginem inten-tus, occupat relictum fuga custodum Tuneta. Abestab Carthagine quindecim millia ferme passuum lo-cus, quum operibus, tum suapte natura tutus, qui etab Carthagine conspici et praebere ipse prospectum,quum ad urbem, tum ad circumfusum mare urbi,posset.

X. Inde, quum maxime vallum Romani iacercnt,conspecta classis hostium est, Uticam Carthagine pe-tens. Igitur, omisso opere, pronuntiatum iter, signa-que raptim ferri sunt coepta: ne naves, in terram etobsidionem versae, ac minime navali proelio aptae,opprimerentur. Qui enim restitissent agili et nauticoinstrumento aptae et armatae classi naves, tormentamachinasque portantes, et aut in onerariarum usuiuversae, aut ita appulsaq ad muros, ut pro aggere acpontibus praebere ascensus possent? Itaque Scipio,contraquamin navali certamine solet, rostratis, quaepraesidio aliis esse poterant, in postremam aciemreceptis prope terram, onerariarum quadruplicemordinem pro muro adversus hostem opposuit: eas-que ipsas, ne in tumultu pugnae turbari ordines pos-sent, malis antennisque de nave in navem traiectis,ac validis funibus velut uno inter sc vinculo illigatis,comprendit: tabulasque superinstravit, ut perviumordinem faceret: et sub ipsis pontibus intervalla fe-cit, qua procurrere speculatoriae naves in hostem,ac tuto recipi Dossent. His raptim pro tempore iu-

Bb 2