372

T. LIVII [IT. C. 543. A. C. 2o4.]

tcrfectos, non omnes auctores sunt: veriti, credo, nefalleret bis relata eadem res. Coelius quidem et Va-lerius captum etiam Hannonem tradunt. Scipiopraefectos equitesque, prout cuiusque opera fuerat,ante omnes Masinissam, insignibus donis donat: et,lirino praesidio Saiecae imposito, ipse cum ceteroexercitu profectus, non agris modo, quacunque ince-debat, populatis, sed urbibus etiam quibusdam vicis-que expugnatis, late fuso terrore belli, septimo die,quam profectus erat, magnam vim hominum et peco-ris et omnis generis praedae trahens, in castra redit;gravesque iterum hostilibus spoliis naves dimittit.Inde, omissis expeditionibus parvis populationibus-que, ad oppugnandam Uticam omnes belli vires con-vertit: eam deinde, si cepisset, sedem ad cetera ex-sequenda habiturus. Simul et a classe navales socii,qua ex parte urbs mari alluitur, simul et terrestrisexercitus ah imminente prope ipsis moenibus tumuloest admotus. Tormenta machinasque et advexeratsecum, et ex Sicilia missa cum commeatibus erant:et nova in armamentario, multis talium operum arti-ficibus de industria inclusis, fiebant. Uticensibustanta undique mole circumsessis in Carthaginiensipopulo, Carthaginiensibus in Hasdrubale ita, si ismovisset Syphacem, spes omnis erat: sed desiderioindigentium auxilii tardius cuncta movebantur. Has-drubal, intentissima conquisitione quum ad trigintamillia peditum, tria equitum confecisset, non tamenante adventum Syphacis castra propius hostem mo-vere est ausus. Syphax cum quinquaginta millibuspeditum, decem equitum advenit: confestimque mo-tis ab Carthagine castris, haud procul Utica muni-tionihusque Komanis consedit. Quorum adventushoc tamen momenti fecit, ut Scipio, quum quadra-ginta ferine dies nequicquam omnia experiens obs«-dissct Uticam, abscederet inde irrito incepto. Et