300

T. LIVII [U. C. 546. A. C. 206 .J

quitur. lam fretum intrabat quinqueremis, quumLaelius, et ipse in quinqueremi e portu Carteiae, se-quentibus septem triremibus, evectus, in Adherba-lem ac triremes invehitur, quinqueremem satis cre-dens deprensam rapido in freto, in adversum aestumreciprocari non posse. Poenus in re subita parumperincertus trepidavit, utrum quinqueremem sequere-tur, an in hostes rostra converteret. Ipsa cunctatiofacultatem detrectandae pugnae ademit. Iam enimsub ictu teli erant, et undique instabant hostes. Ae-stus quoque arbitrium moderandi naves ademerat.Neque erat navali pugna similis: quippe ubi nihilvoluntarium, nihil artis aut consilii esset. Una na-tura freti, aestusque totius certaminis potens, suis,alienis navibus nequicquam remigio in contrariumtendentes invehebat, ut fugientem navem videres re-tro vortice intortam victoribus illatam; et sequen-tem , si in contrarium tractum incidisset maris, fu-gientis modo sese avertentem. Iam in ipsa pugnahaec, quum infesto rostro peteret hostium navem,obliqua ipsa ictum alterius rostri accipiebat: illa,quum transversa obiiceretur hosti, repente intorta inproram circumagebatur. Quum inter triremes, for-tuna regente, anceps proelium misceretur, quinque-remis Romana, seu pondere tenacior, seu pluribusremorum ordinibus scindentibus vortices, quum fa-cilius regeretur, duas triremes suppressit, uniuspraelata impetu lateris alterius remos detersit: ce-terasque, quas indepta esset, inulcasset, ni cum reli-quis quinque navibus Adherbal velis in Africamtransmisisset.

XXXI. Laelius, victor Carteiam revectus, audi 1tis, quae acta Gadibus erant, patefactam proditio-nem, coniuratosque missos Carthaginem, spem adirritum redactam, qua venissent, nuntiis ad L. ]\Iar-cium missis, nisi si terere frustra tempus sedendo ad