254

T. LIVII [F.C.5i5. A.C.aoy.]

tas fuit, ut, quum ostendissent se al> latore, mox interga iam pugnarent. Ita cx omnibus partibus, abfronte, ab latere, ab tergo, trucidantur Hispani Li-guresque: et ad (« illos iam caedes pervenerat. Ibiminimum certaminis fuit. Nam et pars magna absignis aberant, nocte dilapsi, stratique somno pas-sim per agros: et, qui aderant, itinere ac vigiliis fes-si, intolcrantissima laboris corpora, vix arma hume-ris gestabant. Et iam diei medium erat, sitisque etcalor hiantes caedendos capicndosque affatim prae-bebat.

XL1X. Elephanti plures ab ipsis rectoribus, quamab hoste, interfecti. Fabrile scalprum cum malleohabebant: id, ubi saevire belluac ac ruere in suoscoeperant, magister inter aures positum, ipso in ar-ticulo, quo iungitur capiti cervix, quanto maximopoterat ictu, adigebat. Ea celerrima via mortis intantae molis bellua inventa erat, ubi regendi spemvicissent: primusque id Hasdrubal instituerat, duxquum saepe alias memorabilis, tum illa praecipue♦ pugna. Ille pugnantes hortando, pariterque obeundopericula, sustinuit: ille fessos abnuentesque taedioet labore, nunc precando, nunc castigando, accendit:ille fugientes revocavit, omissamque pugnam aliquotlocis restituit. Postremo, quum haud dubie fortunahostium esset, ne superesset tanto exercitui suumnomen secuto, concitato equo se in cohortem Roma-nam immisit. Ibi, ut patre Hamilcare et Hannibalefratre dignum erat, pugnans cecidit. Nunquam eobello una acie tantum hostium interfectum est, red-ditaque aequa Cannensi clades, vel ducis, vel exerci-tus interitu, videbatur. Quinquaginta sex milliahostium occisa: capta quinque millia et quadringen-ti: praeda alia magna tum omnis generis, tum aurietiam argentique. Civium etiam Romanorum, quicapti apud hostes erant, supra tvia millia capitum