130

T. LIVII [U. C. 54i. A. C. 211 .]

exercitum, in magna inopia materiae, aegre compa-rantem/ Traiecto ratibus exercitu, reliquum Fulvioexpeditum iter, non per urbes modo, sed circa viam,expositis benigne commeatibus, erat: alacresque mi-lites alius alium, iit adderet gradum, memor ad de-fendendam ire patriam, hortabantur. Uoniam Fre-gellanus nuntius, diem noctemqueitinerecontinuato,ingentem attulit terrorem. Tumultuosius, quam al-latum erat, cursus hominum, affingentium vana au-ditis, totam urbem conciverat. Ploratus mulierumnonex privatis solum domibus exaudiebatur; sed un-dique matronae, in publicum effusae, circa deum de-lubra discurrunt, crinibus passis aras verrentes, ni-sae genibus, supinas manus ad coelum ac deos ten-dentes, orantesque, ut urbem Romanam e manibusliostium eriperent; matresque Romanas et liberosparvos inviolatos servarent. Senatus magistratibusin foro praesto est, si quid consulere velint. Alii ac-cipiunt imperia, disceduntque ad suas quisque offi-ciorum partes: alii offerunt se, si quo usus operae sit.Praesidia in arce, in Capitolio, in muris, circa urbem,in monte etiam Albano atque arceAesulana ponuntur.Inter hunc tumultum, Q. Fulvium proconsulem pro-fectum eum exercitu a Capua affertur; cui ne minue-retur imperium, si in urbem venisset, decernit sena-tus, ut Q. Fulvio parcum consulibus imperium es-set. Hannibal, infestius perpopulato agro Fregella-no propter intercisos pontes, per Frusinatem Feren-tinatemque et Anagninum agrum inLavicanunt venit.Inde Algido Tusculum petiit: nec receptus moenibus,infra Tusculum dextrorsus Gabios descendit. Indein Pupiniam exercitu demisso, octo millia passuumab Roma posuit castra. Quo propius hostis accede-bat, eo maior caedes fiebat fugientium, praecedenti-bus Numidis: pluresque omnium generum atque ae-tatium capiebantur.